POD ZNAKIEM PLANETY CEDEK BĘDZIESZ SPRAWOWAŁ SĄD

POD ZNAKIEM PLANETY CEDEK BĘDZIESZ SPRAWOWAŁ SĄD Acharei Kedoszim

 

„W prawości będziesz sprawował sąd” (be-cedek tiszpot)” (Kpł 19:15). Baal ha-Turim (r. Jaakow ben Aszer, 1269-1343), powołując się na Torę Ustną (TB Szabat 129b, Eruwin 56a, Pirke de-rabi Eliezer 6), tłumaczy, że ów wers stanowi odniesienie do praktyki, by organizować posiedzenia sądu rabinicznego w poniedziałki i czwartki (zob. też TB Ketubot 2a, Bawa Kama 82a). Powodem tego jest podwójne znaczenie słowa cedek, które oznacza „prawość, sprawiedliwość”, lecz jest także imieniem – jako Cedek – planety Jowisz, która zawiaduje pierwszą godziną halachiczną w poniedziałek (czyli pierwszą godziną nocy poprzedzającą poniedziałek) oraz pierwszą dzienną godziną halachiczną w czwartek (czyli pierwszą godziną świtu).

Zarówno Talmud jak i liczne midrasze odnoszą się tu do wiedzy o oddziaływaniu siedmiu planet1(Szabtaj, Saturn; Cedek, Jowisz; Maadim, Mars; Chama, Słońce; Noga, Wenus; Kochaw, Merkury i Lewana, Księżyc) na wydarzenia dziejące się na planecie Ziemia. Oddziaływania te zmieniają się co jedną godzinę halachiczną, w stałym cyklu, niezależnie od aktualnej pozycji danej planety na nieboskłonie (zob. komentarz Rasziego do Eruwin 56a do słów we-ein tkufa muszkat)2 .

Arje Krawczyk

5 maja 2017

 

----------------------------------------

1 W rozumieniu astrologiczno-anielskim, nie astronomicznym. Nazwa hebrajska dla słowa „planeta” brzmi kochaw lechet, dosł. „ruchoma gwiazda” i stanowi oznaczenie dla wszystkich siedmiu cyklicznie ruchomych ciał niebieskich (wykluczone są z tej klasyfikacji komety i meteory). Należy tu podkreślić, że żydowska wiedza astrologiczna ściśle zakazuje budowania prognoz przyszłościowych na podstawie informacji uzyskanych od magida, aniołów czy w ramach analiz czasu urodzeniowego, itp. Takie prognozy stanowią chilul Ha-Szem, bezczeszczenie Imienia”, bowiem tylko Ha-Szem operuje wszelkimi danymi na temat przyszłości, a przewidywania z poziomu ludziego, jeśli nie są zakorzenione w newua, „proroctwie” mogą być jedynie aproksymacjami i nie są pełne – a taka połowiczna, „przyćmiona” wiedza czyni więcej szkody niż pożytku w długofalowej perspektywie.

2 Na podstawie Baal ha-Turim Chumasz, New York, 2000, s. 1199.