KODESZ KODASZIM

KODESZ KODASZIM Emor

 

 

I

Parasza Emor mówi o wiele o procesie tworzenia stanu zwanego kadosz. Dezyderat brzmi: „Ja, Ha-Szem jestem kadosz, więc wy, ludzie, też bądźcie kadosz”. Jak już uprzednio wspomniano przy innej okazji, słowo kadosz – z powodu naleciałości kultury perskiej i rzymskiej oraz braku rzeczywistej analogii w innych językach do rzeczywistego zjawiska hebrajskiego – tłumaczy się powszechnie jako „święty”. W oderwaniu od obciążeń tych obcych tradycji najbliższe jest jednak kadosz znaczeniu „wyodrębniony, wydzielony”. Pogląd ten znajduje mocne oparcie chociażby w logice objaśnienia Rasziego do wyrażenia kedoszim tihju, „będziecie wyodrębnieni” (Kpł 19:1-2). Słowo „święty” ze swoim staroperskim/pahlawijskim pochodzeniem od realizacji rdzenia *spanta wskazuje raczej na charyzmatyczne oddziaływanie, wytwarzanie swego rodzaju pola mocy.

Celem uzyskania klarowności przekładu jak i kompromisu znaczeniowego, ilekroć pada w oryginale termin kadosz, warto raczej stosować wyrażenia „wyodrębnienie/wydzielenie” – w rozumieniu: „coś odgrodzonego, odseparowanego” (tu mamy analogię dla łacińskiego sacer), lecz tylko poprzez owo „wyodrębnienie” obdarzonego mocą oddziaływania na środowisko wokół.

II

Jestem zwolennikiem myślenia, że każda porządna mistyka znajduje odzwierciedlenie w biologii. Mając na uwadze tę zasadę, posłużmy się metodą temury (rekombinacji liter) w odniesieniu do słów kodesz kodaszim  , „wyodrębnione spośród wyodrębnionych”. Podzielmy to wyrażenie na קדקד שמים, (powtarzając mem), kodkod szamajim: Słowo kodkod, oznacza: „koronę, czaszkę, puszkę mózgową, sklepienie czaszki” i pojawia się np. w Torze w odniesieniu do głowy Josefa (Rdz 49:26), czy w opisie wizji dotyczącej Gada (Pwt 33:20).

Podwojenie rdzenia kod można potraktować jako odniesienie do dwóch półkul mózgowych. Co ciekawe, gematria kodkod = 208, tyle co słowo or, „światło” (207+1 według zasady im ha-kolel) czy aramejskie raza (200+7+1), „tajemnica”.

Słowo szamajim znaczy: „niebo”, czy też werystycznie: „nieba”, a nawet hiper-werystycznie: „dwa nieba”, bo mamy do czynienia z formą dualis. Ale też można odczytać je jako szam-majim, „tam [są] wody”, lub – idąc za komentarzem RaMBaMa (Nachmanidesa) – przyjąć, że szamajim to zastępcza forma dla szemot, „imiona”.

III

Ciało człowieka stanowi swoistą reprezentację Miszkanu lub Beit ha-Mikdasz, „Namiotu Spotkań” lub „Świątyni” (a dosłownie: „Domu Wyodrębnienia”). Kodesz kodaszim, „wyodrębnione spośród wyodrębnionych” odnosi się do mózgu o dwoistej budowie, kodkod szamajim umieszczonego na szczycie ciała i „oddzielonego” barierą czaszki. Mając tę konstatację przed sobą, odpowiedź na pytanie: co znaczy stać się kodesz?” jawi się z całą jaskrawością i intensywnością – szczególnie jeśli wspomnimy, jakie możliwości daje nam mózg, jeśli zastosuje się wobec niego radykalne techniki i treningi uwagi.

A wtedy kodkod, „półkule mózgowe” spojrzą w szamajim „nieba”.

 

Otrzymane podczas chewruty  Szaula Karpowa i Arje Krawczyka, 5/12/2017