BIRKAT KOHANIM

BIRKAT KOHANIM Naso

 

W paraszy Naso zawarte jest tzw. „błogosławieństwo kapłanów” – birkat kohanim. Składa się z trzech wersów rozdziału 6:24-26:

„Niech cię Bóg błogosławi i strzeże. Niech Bóg rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem.”

Dalej pada znamienny wers: „I położą [koheni] moje Imię na synów Izraela, a Ja ich pobłogosławię”. Wypowiedzeniu tych słów towarzyszy wzniesienie rąk kohenów, trzymających krańce tałesu do góry – sprawia to wrażenie jakby koheni gestem wzniesionych dłoni i rozpostartymi pomiędzy nimi tałesami nadawali moc błogosławieństwu, które ma spłynąć na cały lud Izraela.

Okazuje się, że rzeczywiście kategoria „mocy” i symbol dłoni oraz motyw „kładzenia Imienia” odgrywają kluczowe znaczenie w tym rytuale. Gematryczne tło ukazuje bardzo ciekawe zależności tych elementów:

  •  Hebrajski termin jad „dłoń” ma wartość liczbową 14. Nie jest to przypadek, że palce dłoni człowieka podzielone są na 14 paliczków, mamy więc tu do czynienia z sytuacją, gdzie obserwacja  anatomiczna i rachuba liczbowa wyprzedza powstanie terminu jad. Wiadomo, że cała rachuba hebrajsko-babilońsko-chaldejska, oparta na podziale 12, wywodzi się właśnie z tej anatomicznej zasady – przy liczeniu na paliczkach, a nie na palcach, używano bowiem kciuka, który sam posiada 2 paliczki. Na palcach jednej ręki liczono zatem do 12, a druga ręka służyła do sumowania, gdzie wartością maksymalną było 5 x 12 = 60. Stąd więc wywodzi się cały system miar typu tuzin (12), mendel1 (15), kopa (60) oraz podziały czasu na miesiące, godziny, minuty. Co ciekawe, wspomniany powyżej tekst birkat kohanim, czyli wersy Lb 6:24-26 składa się dokładnie z 60 liter, tworzących z kolei 15 wyrazów.
  •  Hebrajski termin koach, „moc” ma wartość liczbową 28, czyli 2 x 14. Wzniesione w akcie błogosławieństwa dłonie kohenów przysparzać mają zatem mocy ludowi Izraela, o czym wyraźnie mówią wypowiadane przez nich słowa. Warto nadmienić, że w tradycji chasydzkiej r. Nachmana z Bracławia uzasadnia się na tej podstawie znaczenie klaskania w dłonie podczas modlitwy, gdzie złączone dłonie wyrażają „siłę” intencji wiernego2.  Wers mówiący o położeniu Imienia na synów Izraela sugeruje, że błogosławiony lud ma znaleźć się „w mocy JHWH”. Wyrażenie be-JHWH „w JHWH” ma wartość liczbową 28.

 

Arje Krawczyk

2 czerwca 2017

------------------------

1 Nieprzypadkowo jest to też popularne imię żydowskie.

2 M. A. Ouaknin, „Tajemnice kabały”, Warszawa 2006, s. 407.