Mityczna bestia Romana Polańskiego

Mityczna bestia Romana Polańskiego Kraków, ul. Bolesława Komorowskiego 9

Przed ponad 30 laty (1984) ukazała się książka wspomnieniowa Romana Polańskiego "Roman".
Po pięciu latach (1989) opublikowane zostało jej polskie tłumaczenie.

 

polanski1.jpg


W książce tej Roman Polański napisał:

Jak daleko sięgam pamięcią, granica między fantazją a rzeczywistością była u mnie zawsze beznadziejnie zamazana.
(...)
Moje pierwsze wspomnienia  dotyczą ulicy Komorowskiego  w Krakowie; mieszkaliśmy tam, kiedy miałem cztery lata. Nad każdą bramą widniało wyrzeźbione  w kamieniu secesyjne zwierzę - słoń, żubr, lub jeż. Mityczna bestia spod numeru 9 była ohydną hybrydą, pół-orłem, pół-smokiem.

Tak zapamiętał tę "mityczną bestię" reżyser. I nie ma wątpliwości, że oddziałała na jego wyobraźnię, skoro zapamiętał ją na całe życie.

A tak wyglądała ona w latach przedwojennych i tak wygląda do dziś.

 

polan3.jpg


Wspomniany przez Polańskiego żubr widnieje na sąsiednim budynku: przy ul. Komorowskiego 7:


polan7.jpg

 

O ile budynek oznaczony numerem 9 związany jest - przez postać reżysera - z filmem, o tyle ten z żubrem - z teatrem. Na tablicy umieszczonej obok wejścia czytamy, że latem roku 1941 odbyło się tu założycielskie zebranie Teatru Rapsodycznego z udziałem Karola Wojtyły - przyszłego papieża Jana Pawła II.

 

polan8.jpg

 

W tym czasie (1941) ośmioletni Roman Polański nie mieszkał już przy ulicy Komorowskiego. Razem z rodzicami został przesiedlony do krakowskiego getta. Wkrótce po tym matka przyszłego reżysera została zamordowana w Auschwitz, ojciec i siostra zostali wywiezieni do obozów śmierci, a on sam przeżył ukrywając się u rodziny chłopskiej w podkrakowskiej wiosce.

Cofnijmy się jednak do lat wcześniejszych. W swojej książce Polański kontynuuje wspominanie czasów przedwojennych:

W tym czasie stosunkowo nowy dom pachniał świeżą farbą. Na drugim piętre były dwa mieszkania. Nasze znajdowało się po prawej stronie - nieduże, przewiewne, słoneczne i, jeśli nie liczyć kaflowych pieców, nowoczesne.

Oto jak wygląda dziś piętro, na którym mieszkał przyszły twórca "Dziecka Rosemary", "Lokatora", "Chinatown" i "Pianisty":

 

polan11.jpg

A tu, widziane z półpiętra, wejście do domu przy ulicy Komorowskiego 9:

 

polan12.jpg

W hallu znajdujemy nieoczekiwany akcent filmowy: wymiana korespondencji pomiędzy administracją i roznosicielem ulotek, który odwołuje się do filmu "Kevin sam w domu".

 

polan9.jpg

 

Polański kontynuuje swoje wspomnienia:

Okna dwóch pokoi wychodziły na spokojną, mieszczańską ulicę Komorowskiego. Na tyłach budynku znajdował się targ, na którym panował ożywiony ruch.

Ta krakowska ulica nie zmieniła swojego charakteru przez 80 lat. Gdyby nie graffiti na ścianie domu i zaparkowane przed nim samochody, można by myśleć, że czas się tu zatrzymał.

Nawet targ z drugiej strony budynku, w którym mieszkała rodzina Polańskich (Lieblingów), znajduje się tam nadal.

 

polan6.jpg

 

 

polan13.jpg

 

 

Opr. Paweł Jędrzejewski
1 października 2015.