Książki

  • Czerwony namiot Anita Diamant

    Tytułowy czerwony namiot to namiot menstruacyjny, w którym kobiety spędzają wspólnie kilka dni w miesiącu. Odpoczywają, ucztują, plotkują. Lea, Rachela, Bilha, Zilpa - żony i nałożnice Jakuba. Z czasem dołączy do nich Dina - jedyna córka, a zarazem narratorka opowieści. “Mój świat był pełen matek i braci, znoju i zabawy, nowych księżyców i smakowitej strawy. Wzgórza w oddali obejmowały moje życie niczym misa wypełniona wszystkim, czego mogłabym zapragnąć.” Nawet imię wybrała sobie sama. Lea szeptała jej do ucha coraz to inne propozycje; gdy padło “Dina” - niemowlę przestało ssać...

  • Wstaje świt Aleksandra Janiszewska

    “Dziś bardzo ważny dzień. Ustały działania wojenne! Pokój zapanował na całym świecie (...) A teraz co dalej?” Z tym pytaniem musieli zmierzyć się wszyscy, którzy przeżyli; zwłaszcza ludzie młodzi. Ich spisywane na gorąco refleksje możemy poznać sięgając po “Wstaje świt” - antologię siedmiu dzienników z lat 1945 - 1948. W każdej epoce i w każdym zakątku świata młodzież interesują te same sprawy: nauka, miłość, rozrywka. Nie inaczej jest w przypadku naszych bohaterów i bohaterek. Chcą żyć pełnią życia. Może dlatego wzmianki dotyczące wojny (ilość ofiar, kapitulacja Niemiec, proces...

  • Joel to mężczyzna w kwiecie wieku, uznany agent izraelskich służb specjalnych. Po tragicznej śmierci żony przechodzi na wcześniejszą emeryturę i przeprowadza się, wraz z matką, teściową i córką do Tel Awiwu.  W prezentowanym przez pośrednika domu uwagę Joela zwraca statuetka drapieżnika z lakierowanego oliwkowego drewna, przyczepionego w “magiczny” sposób jedną łapą do podstawy. Zwierzę rwie się do skoku i… nie ma oczu. Kto wie, czy nie wyłącznie z powodu figurki Joel decyduje się na wynajem tego właśnie lokum? Bardzo szybko czytelnik pojmuje, że statuetka to ważny symbol. Kogo?...

  • Polakom i psom wstęp wzbroniony Piotr Świątkowski

    “Polacy nie zdają sobie sprawy, że Generalne Gubernatorstwo i polskie ziemie na zachodzie wcielone do Rzeszy to są dwa różne światy.” Te słowa pewnego historyka wziął na pisarski warsztat Piotr Świątkowski, co zaowocowało zbiorem dwudziestu reportaży pod wspólnym tytułem “Polakom i psom wstęp wzbroniony”, w których poświęca uwagę Krajowi Warty. Znaki rozpoznawcze? Arthur Greiser i Chełmno nad Nerem. Namiestnik Rzeszy, którego Autor nazywa “potworem” i pierwszy obóz zagłady na terenie okupowanej Polski, w którym więźniów uśmiercano w samochodowych komorach gazowych. Lista...

  • Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO na jesieni ubiegłego roku orzekł, że Żydzi nie mają żadnych związków z Jerozolimą, a zatem i praw do Wzgórza Świątynnego. Ta szokująca rezolucja, poza oczywistym zakłamywaniem faktów historycznych dowodzi jednego: jak trudno istnieje się Izraelowi - niespełna 70-letniemu państwu, które jest kropką na mapie świata. Państwu, które “(...) w dużym stopniu powstało z desperacji, szaleństwa, rozpaczy i niezwykłej determinacji garstki ludzi…” Jednym z nich był Teodor Herzl - ojciec syjonizmu - świeckiego ruchu propagującego żydowską suwerenność polityczną,...

  • Dwanaście lat to wiek, kiedy wyrasta się z bajek. Tym bardziej, gdy jest się najstarszą z rodzeństwa, najwięcej rozumiejącą córką Josepha Goebbelsa. Dziewczynką mieszkającą w berlińskim bunkrze, do którego wielkimi krokami zbliżają się czerwonoarmiści. Jeszcze gra muzyka, jeszcze serwują na podwieczorek ulubione czekoladowe ciasto wujaszka Adiego, a ciocia Ewa sztucznie się uśmiecha, ale huku bomb nie sposób pomylić z niczym innym. To kres III Rzeszy i nawet minister propagandy nie potrafi już przekonująco kłamać. Jest dzieckiem, a dzieci wiedzą i rozumieją więcej niż nam - dorosłym...

  • Jak tkwiłam w świecie ortodoksyjnych Żydów z wewnętrzną nań niezgodą. To o tym jest bestseller Feldman. Dwadzieścia trzy długie lata w wyjątkowo wymagającej satmarskiej społeczności chasydzkiej. Tyle wytrzymała Deborah. Najpierw pod czujnym okiem wychowujących ją dziadków i oschłych ciotek, później wybranego przez swatkę męża. Córka lesbijki i mężczyzny z deficytem umysłowym nie mogła przynieść chluby rodzinie. Nie tego zresztą oczekiwano od kobiety. Jedynie skromnego wypełniania roli żony i matki. Deborah pragnęła więcej - o wiele więcej, niż potajemnego czytania książek i...

  • Święte prawo Iwona Szpala, Małgorzata Zubik

    Wszystko trzeba robić mądrze. Oddawać zagrabione też. Tego właśnie zabrakło w Polsce po 1989 roku, kiedy to magiczne słowo “reprywatyzacja” rozgrzało niejedną głowę i niejedno serce. Dla prawowitych potomków właścicieli przedwojennych nieruchomości zadźwięczało nadzieją na odroczoną w czasie sprawiedliwość; dla pazernych prawników i oszustów - okazją na zrobienie interesu życia. Lokatorów mieszkań komunalnych zmusiło do poszukania sobie nowego dachu nad głową, lub do walki o pozostanie w przydzielonych za komuny kwaterach. “Święte prawo własności” - jak niejedna słuszna i szlachetna idea...

  • Chcecie anegdoty? Oto anegdota.  Gdy Karol Wojtyła został wybrany na papieża, w San José rozdzwoniły się telefony. Kostarykanie gratulowali znajomym Żydom papieża Polaka, dziwiąc się zarazem, jak Żyd mógł otrzymać taki tytuł.  Pierwsi starozakonni, którzy przybyli do Kostaryki w latach 20-tych XX wieku pochodzili z Polski i niemal wszyscy trudnili się handlem obwoźnym. Dlatego na określenia Polak, Żyd i handlarz przez długi, długi czas istniało w Kostaryce jedno słowo - “polaco”. W latach 20 i 30-tych XX wieku Żydzi emigrowali “za chlebem”. Drugim ważnym motywatorem był...

  • Barbie i Ruth Robin Gerber

    Dzieci nie chcą być dziećmi, dlatego w swoich zabawach odwzorowują świat dorosłych. Potrzebują do tego realistycznych przedmiotów - jeśli nie prawdziwych, to przynajmniej ich wiernych kopii. Poważne potraktowanie owej rozwojowej prawdy, zaś dziecka jak klienta, z którym warto się liczyć, zapewniło sukces firmie Mattel i jej założycielce - Ruth Handler. Wraz ze swoim mężem Elliotem - genialnym i nowatorskim projektantem stworzyła zabawki, które podbiły rynek: imitacje broni i instrumentów muzycznych (miniaturową gitarę ukulele, miniaturowy fortepian), samochodzik z ruchomymi kołami,...

  • Dwie niedźwiedzice Meir Shalev

    Jeśli gadulstwo jest cechą kobiet, to jak nazwać Rutę Tawori? Hiper gadułą, a zatem nadkobietą? Czy pisząca pracę o moszawach Warda Conetti żałuje, że trafiła na taką właśnie rozmówczynię? Próbuje zadawać pytania i panować nad sytuacją, ale Ruta i tak opowiada to, co chce; tak, jak chce; tak długo, jak uważa za stosowne - z dowolną ilością szczegółów i dygresji. Dzieli się mroczną historią swojej rodziny, w której wydarzyło się wiele złego.  Sześcioletni synek Ruty zmarł od ukąszenia węża podczas wycieczki z ojcem. Na pustyni, z dala od ludzkich osad, o szpitalu nie wspominając....

  • Zamordować dziecko Violetta Domagała

    Były, są, będą. Dzieciobójczynie.  Dwie z nich portretuje w swojej debiutanckiej powieści Violetta Domagała, zgrabnie łącząc odległe w czasie historie. Żydówka Gisela rodzi w Auschwitz córkę. Tak, w tym przeklętym przez Boga i ludzi miejscu przychodziły na świat dzieci. Często zdrowe, dorodne, piękne. Na przekór śmierci, w której szpony wpadały tuż po wydaniu z siebie pierwszego krzyku. Topione, duszone, porzucane na pastwę szczurów.  Czterysta lat wcześniej, w piwnicy jednej z poznańskich kamienic, wieśniaczka Elżbieta Kołodziej rodzi pochodzącego z gwałtu syna. Rozbija jego...

  •  Anna Ciałowicz (tłumaczka i redaktorka publikacji), za sprawą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie (wydawcy) dokonała rzeczy niebywałej: wynalazła wehikuł czasu. Książka zawiera zbiór tekstów, które powstały w języku jidysz i z niego zostały przetłumaczone po raz pierwszy na język polski.Lektura antologii tekstów o żydowskiej Warszawie okresu międzywojennego wciąga nas prosto na ulice Nalewek, Grzybowskiej, prowadzi po bazarach, bożnicach, podupadłych mieszkaniach biedaków i salonach bogaczy. Pokazuje różnorodność wielobarwnego tłumu żydowskiego, zahacza o miejsca legendarne, jak...

  • Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk Bartłomiej Kuraś, Paweł Smoleński

    Tytus Chałubiński rozsławił Tatry i Zakopane, które dzięki niemu zyskało miano leczniczego kurortu. Po lekarzach i przyrodnikach przyszła kolej na pisarzy i artystów; w ślad za nimi pospieszyły elity międzywojnia - kuracjusze, utracjusze, bywalcy. Chętnym okiem patrzono na rdzenną ludność - górali - lud silny, zdrowy i hardy.  Moda lubi mitologizować, mit z kolei dobrze służy ideologii.  Niemcy widzieli w podhalańskich góralach potomków Gotów, zaginione plemię germańskie; kto wie, kogo jeszcze. Tak naprawdę szukali kolaborantów. Próby badania nastrojów wśród miejscowych i...

  • John Boyne ma dar pisania książek, które można zaadresować zarówno do młodzieży, jak i dorosłych. Po spektakularnym sukcesie “Chłopca w pasiastej piżamie”, który doczekał się także ekranizacji, czas na kolejnego młodzieńca, tym razem na szczycie góry. A “Góra” jest równie piękna, co przerażająca. Z zapierającym dech w piersiach widokiem z okien ekskluzywnej rezydencji, której właściciela historia już wkrótce okrzyknie potworem i mordercą wszechczasów. Ta góra nazywa się Berghof, a jej właściciel - Adolf Hitler. Pewnego dnia trafia tu siedmioletni sierota Pierrot - pół Niemiec,...

  • Wygnani do raju. Szwedzki azyl Krystyna Naszkowska

    “Szwecja się opiekuje, ale też oczekuje” - powiedziała jedna z rozmówczyń Naszkowskiej. Ba! Szwecja okazała się wybredna. Otwarta na emigrantów marcowych, ale nie wszystkich. Akceptowano zdrowych, młodych ludzi z dużych miast i tzw. dobrych domów, maturzystów, lub studentów. Nie rozdzielano rodzin, ale bezdzietne starsze osoby nie mogły liczyć na szwedzki azyl. Na polskich Żydów czekały: kursy językowe, stypendia naukowe, mieszkania, praca, stały pobyt w Szwecji. Co zyskali? Wolność, możliwości rozwoju, perspektywy, poczucie sprawstwa, godne zarobki, spokój, proste życie, tolerancję,...

  • Oszpicyn Krzysztof Zajas

    Długo zastanawiałam się, czy sięgnąć po “Oszpicyn”. Horroro-thrillery z duchami w tle to nie moje czytelnicze klimaty. Jednak kuszące wydały się tematyka żydowska i rodzinne miasto jako miejsce akcji. Cieszę się, że zaryzykowałam, a może tylko zaufałam intuicji? Wprost nie mogłam oderwać się od lektury, fascynującej i trzymającej w napięciu przez całe pięćset pięćdziesiąt pięć stron. Książka wiernie oddaje topografię miasta. To duży smaczek dla każdego, kto je zna; jeszcze większy dla kogoś, kto się tam urodził, wychował, chodził do tamtejszego liceum i po tamtejszych ulicach. Wiele nazw...

  • Mistrzowie kabaretu Jeden genialnie układał poszczególne numery w programie kabaretu a drugi przywiązywał wagę do każdego słowa a nawet przecinka w tekście.

    Starsze pokolenie czytelników zapewne pamięta telewizyjny cykl „W starym kinie” w którym Stanisław Janicki prezentował dorobek przedwojennej kinematografii. Na ekranie pojawiały się między innymi nazwiska Hanki Ordonówny, Miry Zimińskiej, Zuli Pogorzelskiej, Konrada Toma, Marii Malickiej, Zofii Terne, Marii Modzelewskie ,Mariana Hemara i Fryderyka Jarossy’ego.             Tym dwóm ostatnim mężczyznom Anna Mieszkowska poświęciła swoją najnowszą książkę. Znawczyni i wytrawna  erudytka , bez problemów porusza się pomiędzy meandrami kina...

  • Rodowód Ester Singer Kreitman

    Lektury przy szabasowych świecach... Jeśli takowe istnieją, to “Rodowód” jest z pewnością jedną z nich. Przenosi nas do nieodległego w czasie, a jednak nieistniejącego już świata żydowskich sztetli i - co ciekawsze - świata widzianego oczami kobiety, która na zadane ojcu pytanie kim zostanie, gdy dorośnie usłyszała odpowiedź - nikim. Ester Singer Kreitman. Z “tych” Singerów? Owszem. To starsza siostra Israela Jehoszui i Isaaca Bashevisa - laureata literackiej Nagrody Nobla. Jej twórczość nie jest całkowicie zapomniana. Wystarczy ją zatem odkurzyć, by zajaśniała nowym-starym blaskiem...

  • Pieśń koguta Viktor Fischl

    Powiada się, że kogut Pedro to alter ego starego doktora - radość życia przeciwstawiona zgorzknieniu. Ja jednak uważam inaczej. Nie odrzucając oficjalnej interpretacji, dostrzegam drugą, bliższą memu sercu.  Z powieści Fischla wychwytuję egzystencje równoległe: ekstra i introwertywną. Kogucie szczęście jest rozbuchane, bezkrytyczne, nieskomplikowane; szczęście doktora dojrzałe i mądre. Afirmacja siebie i otoczenia, często za wszelką cenę, przeplata się z pochwałą spokojnego, dobrego życia. Bez fajerwerków, wyzwań i bogactw; ale i bez biedy, nudy, braku satysfakcji. Doktor smakuje życie...

Strony

Polecane