Książki

  • Wenus z Drohobycza Włodzimierz Bolecki

    Łapczywie chwytam wszystko, co wychodzi o Schulzu, choć niektóre teorie na jego temat przyjmuję z niepomiernym zdumieniem. Są nie tyle niezwykłe, co dziwaczne. Artur Sandauer twierdził, że śmierć Schulza była przejawem jego masochizmu - rodzajem samobójstwa, którego Schulz podświadomie szukał, na które sam się wystawił. Ot - masochistyczny, psychoanalityczny akt. Schulz miał zaburzenia nastroju, jego życiem rządził lęk. Bał się wyjazdu do Warszawy, wspólnego tam życia z Szelińską; depresja trzymała go w czterech ścianach domu i rodzimym mieście. Podobnie bał się ucieczki z...

  • Wojna Niemców Nicholas Stargardt

    Kto powinien sięgnąć po książkę Stargardta? Przede wszystkim ci, których krępuje pytanie “Niemcy, czy naziści?” Postawmy sprawę jasno: nie można na nie udzielić dyplomatycznej odpowiedzi.  Brutalna zbrodnia wymaga brutalnej prawdy. Kurtuazję odłóżmy na bok. Nie wolno chronić sprawców. Elementarna uczciwość wobec ofiar to wszystko, co my - współcześni możemy im podarować. Prawdę i Pamięć. Kto powinien sięgnąć po książkę Stargardta? Ci, którzy próbują ustalić stopień współwiny tzw. zwykłych Niemców. Sprowadza się on często do pytania “Czy wiedzieli?” O eksterminacji Żydów i...

  • Poezja śpiewana - chyba tak trzeba nazwać ten album. Dwudziestu dziewięciu XIX / XX-wiecznych poetów i poetek, dwunastu współczesnych polskich kompozytorów, jeden wykonawca i wspólny mianownik całego przedsięwzięcia - jidysz. Słowo i muzyka - księga i płyta - na niej siedemnaście pieśni - zapowiedź, przedsmak, wybór, trzon. Tu i tam, lub na razie tylko w księdze… Gebirtig, Kacenelson, Suckewer. Pożegnanie Krakowa, gloryfikacja zamordowanego narodu, tęsknota za litewską ojczyzną. Czy można opowiedzieć o Holokauście przez pryzmat jednego przedmiotu? Kim jest współczesny Mojżesz?...

  • Sendlerowa. W ukryciu Anna Bikont

    Wszyscy twierdzą, że kochają prawdę. Niekoniecznie tę niewygodną. Biografie sławnych ludzi powinno się pisać po ich śmierci. Wiele lat po ich śmierci. Najlepiej od stu wzwyż. Biografii narodowych ikon pisać nie wolno. Oczywiście stwierdzam to przekornie. Można pisać zawsze i o każdym, byleby rzetelnie. Tak właśnie Anna Bikont potraktowała Irenę Sendler, a że wykazała się przy tym nie lada odwagą?! Przecież już książką “My z Jedwabnego” udowodniła, że im trudniejszy temat, tym lepszy.  Czy to nie wstyd, że rodzimą Sprawiedliwą Wśród Narodów Świata odkryły - także dla Polaków -...

  • Mentalista Hitlera Gervasio Posadas

    Czytanie w myślach, podróż w czasie, jasnowidzenie - oto trzy najpopularniejsze, najbardziej pożądane super moce.  Czy może być coś straszniejszego, niż znajomość daty i okoliczności własnej śmierci? Marzymy o super mocach, a czasami wystarczy uruchomić zwykłą ludzką wyobraźnię. Może jeszcze dorzucić garść empatii.  Nic z tego. Niezdrowa ciekawość, pogoń za sensacją, naiwność, rozpacz sprawiają, że wszelkiej maści okultyści, wróżbici, magowie mają się dobrze. Zdrowy rozsądek, odpowiedzialność za własne życie przegrywają ze szklaną kulą, talią kart, seansem spirytystycznym. Tak było...

  • Mój ojciec, kupiec Johannes Trojan

    Sławni za życia, zapomniani po śmierci. Do takich ludzi zaliczyć należy Johannesa Trojana - dziennikarza, pisarza, poetę rodem z XIX-wiecznego Gdańska - miasta, które ciekawie i tkliwie uwiecznił w swoich wspomnieniach. “Mój ojciec, kupiec” - oto one. Kto był w Gdańsku, widział zapewne obecne w przestrzeni miasta zdjęcia powojennej Starówki. Przerażające zdjęcia ruin. Dzisiejszy Gdańsk na powrót kwitnie i zachwyca, ale ów zachwyt studzi refleksja, że to przecież w ogromnej mierze rekonstrukcja. Największe wrażenie zrobiła na mnie fotografia pustej ulicy Mariackiej, na której...

  • Lepiej być młodą, piękną i bogatą. Przede wszystkim jednak białą. To refleksja stale obecna we wspomnieniach Margo Jefferson - przedstawicielki czarnych elit, uprzywilejowanej córki znakomitego lekarza. “Stanowiliśmy trzecią rasę” - napisze. Obok białych i plasujących się niżej w hierarchii społecznej czarnych. Podwójnie obcy - odrzucani zarówno przez “gorszych”, jak i “lepszych”; miotani poczuciem winy za odniesiony sukces; upokarzani pozorną akceptacją tych, którym tak bardzo pragnęli dorównać. Tolerowani w ramach ściśle kontrolowanego eksperymentu - integracji pod...

  • Zamojszczyzna 1918-1959 Zygmunt Klukowski

    Wszyscy wiemy, że nie należy oceniać książki po okładce. Po tytule i objętości też. Podstawowe czytelnicze prawdy objawione, zatem śmiało mogę przejść do rekomendacji ponad sześćsetstronicowej “Zamojszczyzny” z czarno-białym zdjęciem doktora Klukowskiego i pozostałego personelu szpitala w Szczebrzeszynie. “Zdaję sobie sprawę ze wszystkich braków swych wspomnień. Jest to zwykła gawęda, która mogłaby zainteresować głównie ludzi żyjących tu w tym samym okresie i znających miejscowe stosunki. Poza tym zawiera ona dużo materiału informacyjnego, z którego mógłby w przyszłości skorzystać...

  • - Żałuję, że jestem matką. Socjolog Orna Donath od 2008 roku uważnie słucha kobiet, które mają odwagę wypowiedzieć te stygmatyzujące słowa i skrupulatnie je zapisuje.  Od razu podkreślmy, że nie chodzi o trudną sytuację życiową, biedę, przemęczenie pracą, brak partnera, lub pomocy z jego strony; nie chodzi o depresję poporodową, zaburzenia adaptacyjne, czy dylemat rodzina - kariera. Jedyną przyczyną pragnienia “bycia niczyją mamą” jest postrzeganie macierzyństwa jako “kompletnie obcego bytu”. Badane kobiety po prostu nie chcą być matkami. Nie chcą, ale są. Dlaczego? Uległy...

  • Lem. Życie nie z tej ziemi Wojciech Orliński

    Najważniejsze daty polskiej historii XX wieku to także najważniejsze daty biografii Lema. Tak - TEGO Lema - Stanisława Lema od gwiazd. Prywatnie mocno stąpającego po ziemi, owładniętego - jak sam chętnie przyznawał - “Chciwością Mamony”. 1939 - wybuch II wojny światowej, która dla Lema będzie podwójną traumą. Ocaleje on, matka, ojciec, kuzyn. Pozostałą część licznej rodziny pochłonie Holokaust. Lem na zawsze “nauczy się”, że żydowskie pochodzenie to pochodzenie niebezpieczne, lub co najmniej niewygodne. Mała-wielka tajemnica, której motyw zakorzeni się także w twórczości Lema, zarówno w...

  • Czerwony namiot Anita Diamant

    Tytułowy czerwony namiot to namiot menstruacyjny, w którym kobiety spędzają wspólnie kilka dni w miesiącu. Odpoczywają, ucztują, plotkują. Lea, Rachela, Bilha, Zilpa - żony i nałożnice Jakuba. Z czasem dołączy do nich Dina - jedyna córka, a zarazem narratorka opowieści. “Mój świat był pełen matek i braci, znoju i zabawy, nowych księżyców i smakowitej strawy. Wzgórza w oddali obejmowały moje życie niczym misa wypełniona wszystkim, czego mogłabym zapragnąć.” Nawet imię wybrała sobie sama. Lea szeptała jej do ucha coraz to inne propozycje; gdy padło “Dina” - niemowlę przestało ssać...

  • Wstaje świt Aleksandra Janiszewska

    “Dziś bardzo ważny dzień. Ustały działania wojenne! Pokój zapanował na całym świecie (...) A teraz co dalej?” Z tym pytaniem musieli zmierzyć się wszyscy, którzy przeżyli; zwłaszcza ludzie młodzi. Ich spisywane na gorąco refleksje możemy poznać sięgając po “Wstaje świt” - antologię siedmiu dzienników z lat 1945 - 1948. W każdej epoce i w każdym zakątku świata młodzież interesują te same sprawy: nauka, miłość, rozrywka. Nie inaczej jest w przypadku naszych bohaterów i bohaterek. Chcą żyć pełnią życia. Może dlatego wzmianki dotyczące wojny (ilość ofiar, kapitulacja Niemiec, proces...

  • Joel to mężczyzna w kwiecie wieku, uznany agent izraelskich służb specjalnych. Po tragicznej śmierci żony przechodzi na wcześniejszą emeryturę i przeprowadza się, wraz z matką, teściową i córką do Tel Awiwu.  W prezentowanym przez pośrednika domu uwagę Joela zwraca statuetka drapieżnika z lakierowanego oliwkowego drewna, przyczepionego w “magiczny” sposób jedną łapą do podstawy. Zwierzę rwie się do skoku i… nie ma oczu. Kto wie, czy nie wyłącznie z powodu figurki Joel decyduje się na wynajem tego właśnie lokum? Bardzo szybko czytelnik pojmuje, że statuetka to ważny symbol. Kogo?...

  • Polakom i psom wstęp wzbroniony Piotr Świątkowski

    “Polacy nie zdają sobie sprawy, że Generalne Gubernatorstwo i polskie ziemie na zachodzie wcielone do Rzeszy to są dwa różne światy.” Te słowa pewnego historyka wziął na pisarski warsztat Piotr Świątkowski, co zaowocowało zbiorem dwudziestu reportaży pod wspólnym tytułem “Polakom i psom wstęp wzbroniony”, w których poświęca uwagę Krajowi Warty. Znaki rozpoznawcze? Arthur Greiser i Chełmno nad Nerem. Namiestnik Rzeszy, którego Autor nazywa “potworem” i pierwszy obóz zagłady na terenie okupowanej Polski, w którym więźniów uśmiercano w samochodowych komorach gazowych. Lista...

  • Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO na jesieni ubiegłego roku orzekł, że Żydzi nie mają żadnych związków z Jerozolimą, a zatem i praw do Wzgórza Świątynnego. Ta szokująca rezolucja, poza oczywistym zakłamywaniem faktów historycznych dowodzi jednego: jak trudno istnieje się Izraelowi - niespełna 70-letniemu państwu, które jest kropką na mapie świata. Państwu, które “(...) w dużym stopniu powstało z desperacji, szaleństwa, rozpaczy i niezwykłej determinacji garstki ludzi…” Jednym z nich był Teodor Herzl - ojciec syjonizmu - świeckiego ruchu propagującego żydowską suwerenność polityczną,...

  • Dwanaście lat to wiek, kiedy wyrasta się z bajek. Tym bardziej, gdy jest się najstarszą z rodzeństwa, najwięcej rozumiejącą córką Josepha Goebbelsa. Dziewczynką mieszkającą w berlińskim bunkrze, do którego wielkimi krokami zbliżają się czerwonoarmiści. Jeszcze gra muzyka, jeszcze serwują na podwieczorek ulubione czekoladowe ciasto wujaszka Adiego, a ciocia Ewa sztucznie się uśmiecha, ale huku bomb nie sposób pomylić z niczym innym. To kres III Rzeszy i nawet minister propagandy nie potrafi już przekonująco kłamać. Jest dzieckiem, a dzieci wiedzą i rozumieją więcej niż nam - dorosłym...

  • Jak tkwiłam w świecie ortodoksyjnych Żydów z wewnętrzną nań niezgodą. To o tym jest bestseller Feldman. Dwadzieścia trzy długie lata w wyjątkowo wymagającej satmarskiej społeczności chasydzkiej. Tyle wytrzymała Deborah. Najpierw pod czujnym okiem wychowujących ją dziadków i oschłych ciotek, później wybranego przez swatkę męża. Córka lesbijki i mężczyzny z deficytem umysłowym nie mogła przynieść chluby rodzinie. Nie tego zresztą oczekiwano od kobiety. Jedynie skromnego wypełniania roli żony i matki. Deborah pragnęła więcej - o wiele więcej, niż potajemnego czytania książek i...

  • Święte prawo Iwona Szpala, Małgorzata Zubik

    Wszystko trzeba robić mądrze. Oddawać zagrabione też. Tego właśnie zabrakło w Polsce po 1989 roku, kiedy to magiczne słowo “reprywatyzacja” rozgrzało niejedną głowę i niejedno serce. Dla prawowitych potomków właścicieli przedwojennych nieruchomości zadźwięczało nadzieją na odroczoną w czasie sprawiedliwość; dla pazernych prawników i oszustów - okazją na zrobienie interesu życia. Lokatorów mieszkań komunalnych zmusiło do poszukania sobie nowego dachu nad głową, lub do walki o pozostanie w przydzielonych za komuny kwaterach. “Święte prawo własności” - jak niejedna słuszna i szlachetna idea...

  • Chcecie anegdoty? Oto anegdota.  Gdy Karol Wojtyła został wybrany na papieża, w San José rozdzwoniły się telefony. Kostarykanie gratulowali znajomym Żydom papieża Polaka, dziwiąc się zarazem, jak Żyd mógł otrzymać taki tytuł.  Pierwsi starozakonni, którzy przybyli do Kostaryki w latach 20-tych XX wieku pochodzili z Polski i niemal wszyscy trudnili się handlem obwoźnym. Dlatego na określenia Polak, Żyd i handlarz przez długi, długi czas istniało w Kostaryce jedno słowo - “polaco”. W latach 20 i 30-tych XX wieku Żydzi emigrowali “za chlebem”. Drugim ważnym motywatorem był...

  • Barbie i Ruth Robin Gerber

    Dzieci nie chcą być dziećmi, dlatego w swoich zabawach odwzorowują świat dorosłych. Potrzebują do tego realistycznych przedmiotów - jeśli nie prawdziwych, to przynajmniej ich wiernych kopii. Poważne potraktowanie owej rozwojowej prawdy, zaś dziecka jak klienta, z którym warto się liczyć, zapewniło sukces firmie Mattel i jej założycielce - Ruth Handler. Wraz ze swoim mężem Elliotem - genialnym i nowatorskim projektantem stworzyła zabawki, które podbiły rynek: imitacje broni i instrumentów muzycznych (miniaturową gitarę ukulele, miniaturowy fortepian), samochodzik z ruchomymi kołami,...

Strony

Polecane