Książki

  • Spacerownik. Śladami Juliana Tuwima Joanna Podolska, Igor Rakowski-Kłos

    Przedstawienie zakończone. Opadła kurtyna i pogasły światła. Zwinięto dekoracje ale „światłości wiekuistej„ nie dało się wyłączyć. Miejsca, adresy, ludzie. I pamięć…tak w skrócie można scharakteryzować podróż w jaką zabierają nas Joanna Podolska i Igor Rakowski. To wirtualny spacer śladami Juliana Tuwima.Łódź, Inowłódź, Warszawa…Świat i trochę Polski. Pamięć miejsc i adresów utrwalona poetycką strofą. Pierwsze łódzkie sukcesy, warszawskie rozczarowania i  emigracyjna tęsknota znajduje wydźwięk w tuwimowskim piórze.Łódzkie adresy to czasy dzieciństwa, młodości, czasów szkolnych buntów i...

  • Ziarno prawdy Zygmunt Miłoszewski

     Lata temu przetoczyła się w mediach burzliwa dyskusja, co począć z antysemickim obrazem z sandomierskiej katedry. Wizja rzekomego mordu rytualnego wyszła spod pędzla XVIII-wiecznego malarza Karola de Prevot i stanowi część cyklu "Martyrologium Romanum".  - Usunąć! - krzyczeli jedni.- Zmagazynować w muzeum - proponowali inni.Kościół katolicki “rozwiązał” problem w sposób dla siebie typowy: obraz zasłonił i udawał, że sprawy nie ma. Przez wiele, wiele lat. Zwiedzający sandomierską katedrę mogli “podziwiać” pokryty materią parawan, ze zmieniającą się cyklicznie dekoracją: a to...

  • Zdjąć Polskę z krzyża Janusz Palikot, Cezary Michalski

     “Trzeba budować świeckie państwo.” To nie jedyny, choć najważniejszy postulat Twojego Ruchu. To także wiodący temat rozmowy Cezarego Michalskiego z przewodniczącym partii - Januszem Palikotem, rozmowy pod wiele mówiącym tytułem “Zdjąć Polskę z krzyża.” Bowiem Polska - trzeba to sobie jasno powiedzieć - państwem świeckim nie jest.  Palikot przeszedł długą drogę. Był wydawcą i sponsorem tygodnika “Ozon”, który od momentu powiązań z “Frondą” - pod redakcją osób takich jak Grzegorz Górny, Robert Tekieli i Tomasz Terlikowski zmienił profil na konserwatywny, zgodny z linią nauczania...

  • Żydzi i słowa Amos Oz, Fania Oz-Salzberger

     Po zburzeniu II Świątyni Jerozolimskiej i utracie państwowości Żydom zostały święta, język i księgi - w tym Talmud - dzieło uczonych i nauczycieli, zwanych rabinami; dzieło, którego tworzenie rozpoczęło się w I w.n.e. i trwa do dziś. Te trzy skarby zabrał ze sobą Żyd Wieczny Tułacz do krajów diaspory. Tam - pod mniej, lub bardziej przyjaznym niebem przechował i ocalił.  Święta, język, księgi, słowa…  “Okazać dziecku możliwie największą czułość i wysłać je wcześnie do szkoły” - oto zadanie żydowskiej matki - typowej jidisze mame. Czego uczono trzy- czteroletnich brzdąców w...

  • 1913. Rok przed burzą Florian Illies

     Rok rozpisany na miesiące, miesiące pulsujące opowieściami o wszystkim i o wszystkich. Nie na darmo Florian Illies przez kilka lat pracował jako felietonista. To ten język, to ten styl. Zachęcający do sięgnięcia po specyficzną - subiektywną, wybiórczą, autorską kronikę jednego roku. Roku 1913. A był to rok wyjątkowy! Ostatni “przed” pierwszą z wielkich wojen XX wieku, co z perspektywy czasu dodaje mu smaczku i pikanterii, naznacza sentymentalną tęsknotą. Co począć, gdy aukcja charytatywna zalicza klapę? Artyści zaczynają wzajemnie licytować swoje dzieła. Duma własna, albo...

  • Kiedy w 1913 roku wychodzi drukiem „W stronę Swanna”, Paryż ma za sobą Manifest futuryzmu,  a przed sobą pierwszą wojnę światową. Dyskretny urok  Belle  Époque gaśnie i odchodzi w cień. Przełom epok wyznacza awangarda w osobach Maurycego Ravela, Eryka Satie i Klaudiusza Debussyego. Diagilew szokuje baletami rosyjskimi, a premiera „Święta Wiosny” wywołuje skandal. Zanim jednak nastanie nowoczesność, a kobiety zrzucą gorsety i obetną spódnice, Marcel utrwala minioną epokę na kartach swojej powieści. Pracę nad powieściowym cyklem „W poszukiwaniu straconego czasu” pisarz...

  • Wrocław. Jerozolima. Wrocław Lev Stern, Monika Braun

     Ucieczka do ZSRR - jedna ze skuteczniejszych strategii przetrwania. Dzięki niej z matki Żydówki i ojca Żyda mogło urodzić się, w bezpiecznym już 1945 roku żydowskie dziecko. Chłopiec - Lev Stern. Wrocław, Jerozolima, Wrocław to coś więcej, niż kluczowe punkty biografii Autora, który dzieciństwo spędził w powojennej Polsce, dorosłe życie w Izraelu, a na starość powrócił do kraju przodków. To pewien stały stan świadomości, niezależny od miejsca faktycznego pobytu. To niekończąca się, nawet jeśli spełniona tęsknota. W 1967 roku Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem....

  • Chcę żyć Michał Piróg, Iza Bartosz

     Tancerz, choreograf, prezenter telewizyjny. Autor dwóch coming out’ów. Dobrze, że w kraju, w którym do żydowskich korzeni i homoseksualizmu wciąż jeszcze trzeba się “przyznawać” jest ktoś taki, jak Michał Piróg. W tytule książki słowo “żyć” zaakcentowano większą czcionką. Michałowi zależy na pełni życia, życiu w prawdzie i zgodzie z samym sobą. Nikogo zatem nie zdziwią słowa: “Książkę dedykuję wszystkim, którzy z powodu poglądów politycznych, wyznania, koloru skóry, czy orientacji seksualnej muszą każdego dnia udawać kogoś, kim nie są. Życzę Wam, żeby nadszedł taki dzień, w którym...

  • My, Żydzi z Polski Irena Wiszniewska

     Żydzi z Polski. Nie polscy Żydzi, nie żydowscy Polacy. Określenie zręczne i neutralne, wskazujące na kraj diaspory, z którego wywodzą się oni sami i ich przodkowie, bez konieczności doprecyzowywania, kim czują się bardziej. I jeszcze małe-wielkie słówko “my” - akcentujące dumę i przynależność. Zarówno tytuł, jak i młodzieżowa okładka książki sugerują, że... zmierzamy ku normalności. Jeszcze powolutku, jeszcze małymi kroczkami, ale jednak. Okazuje się, że o żydowskich korzeniach można mówić otwarcie, ciepło, lekko, że… w ogóle można mówić. Kolejne pokolenia “wychodzą z szafy”...

  •  Uczeń przerósł mistrza. Ten zły. W 1971 roku, w wyniku krwawego zamachu stanu Idi Amin - generał ugandyjskiej armii obalił Miltona Obote i sam został prezydentem kraju, który wciąż doskonale pamiętał czasy brytyjskiego protektoratu.  Rok później brutalny dyktator wydalił z Ugandy do Wielkiej Brytanii siedemdziesiąt tysięcy Hindusów, trzymających w swych rękach ugandyjską gospodarkę. Przy okazji zagarnął ich firmy, majątki, ziemię. Brytyjczycy musieli wydać bezpaństwowcom zgodę na wyjazd. Odbywało się to w upokarzającej atmosferze niechęci i niepewności. Yasmin Alibhai-...

  • Jerozolimskie morze Viola Wein

    Twórczość Violi Wein wyrasta z autobiograficznej pamięci, chociaż różni się od niej warstwą faktograficzną. Dominującą odmianą memorii jest pamięć tragiczna związana z wyjazdem z Polski do Izraela, jednak warto zaznaczyć, że nigdy nie wysuwa się na pierwszy plan. Memoria u Violi Wein funkcjonuje zazwyczaj w tle wydarzeń. Wspomnienia są przekształcone przez wyobraźnię literacką i zyskują uniwersalny wymiar, który wzbogaca utwory pisarki. Natomiast autobiograficzny kontekst prozy nadaje jej znamiona świadectwa losu polskich Żydów pozbawionych ojczyzny.Ostatnia powieść Violi Wein Jerozolimskie...

  •  Pięćset ocalonych listów z Wiednia i Terezina, pisanych przez rodziców do ukochanego jedynaka. Pięćset listów wysłanych do Szwecji pomiędzy lutym 1939 a sierpniem 1944. Pięćset kruchych i wyblakłych dowodów zaufania, jakim obdarzyli autorkę bliscy Ottona Ullmanna. Nie mogły trafić w lepsze ręce. Na ich kanwie Elisabeth Åsbrink stworzyła empatyczną, napisaną pięknym językiem i poruszającą do głębi opowieść o ludziach - jednych z wielu w czasach Zagłady.  Gdy w zaanektowanej przez hitlerowskie Niemcy Austrii życie Żydów stało się nieznośne, Elise i Josef Ullmannowie postanowili...

  •  Kryminał to, czy nie kryminał? Zbrodnia, intryga - wszystko jak należy. Skąd zatem wątpliwość? Początek XX wieku. Mroczna Warszawa, w niej jeszcze mroczniejsza dzielnica żydowska. W kolejny Szabat giną kolejne młode kobiety. Parami. Gruba i chuda, ruda i albinoska, połamana i nietknięta. Tę zależność odkrywa redaktor podłego pisemka - Adam Warszawski. Żydówki - oto klucz do zbrodni. Pomagająca mu córka doktora Buczyńskiego uważa, że chodzi raczej o kobiety - bezsilny obiekt męskich żądz. Do zbrodni przykłada modną teorię Zygmunta Freuda. Morderca nienawidzi kobiet i...

  • Rottenberg. Już trudno Dorota Jarecka

     W Polsce nazwisko Rottenberg kojarzy się ze skandalami. Słowo to należałoby ująć w cudzysłów, bowiem Polska jest krajem, w którym o tzw. skandal nietrudno. Wystarczy komuś, lub czemuś postawić zarzut “obrazy uczuć” - głównie religijnych i wyłącznie katolickich - by ów ktoś, lub coś traciły rację bytu.  Anda Rottenberg doświadczyła tego i jako kuratorka, i jako człowiek. Za kilka tzw. kontrowersyjnych wystaw z czasów dyrektorowania Zachętą zapłaciła utratą pracy. Oburzano się na “Łaźnię żeńską” i “Łaźnię męską” Katarzyny Kozyry, czy “Nazistów” Piotra Uklańskiego, ale prawdziwe...

  • Nie tylko Anna Frank Diane L.Wolf

     Wiele żydowskich dzieci ukrywających się w Holandii miało więcej szczęścia niż ikona Holokaustu - Anna Frank. Przeżyły wojnę, do niektórych wrócili rodzice (czasami nawet oboje), jacyś krewni, rodzeństwo. Jak mogły wyglądać takie spotkania? Łzy szczęścia, radość, wzruszenie - słowem happy end. Nic z tych rzeczy. Na każdy element idyllicznego schematu jak wyżej wpływał ogrom czynników modyfikujących. W rezultacie dla większości dzieci koniec wojny oznaczał początek problemów. Książka “Nie tylko Anna Frank” to omówienie wyników badania socjologicznego, przeprowadzonego przez...

  •  20 stycznia 1942 roku konferujący w Wannsee (dzielnica Berlina) hitlerowscy prominenci przypieczętowali los europejskich Żydów. Nadal stosowali eufemizmy, by nieelegancki termin “ludobójstwo” nie psuł smaku przekąsek i wina, ale decyzja w tej sprawie była jasna. Na Zagładę skazano wszystkich Żydów: bez względu na wiek, płeć, status społeczny, ale to żydowskie kobiety, jako potencjalne matki stanowiły największe “zagrożenie” dla Trzeciej Rzeszy. Dlatego jednym z najważniejszych zadań, jakie postawiono przed nazistowskimi lekarzami było wynalezienie szybkiej, prostej i skutecznej...

  •  Jak skutecznie zabijać ludzi, a potem pozbywać się ich ciał? Z tym problemem musieli zmierzyć się naziści i zrobili to z iście niemiecką dokładnością. Wystarczyło trochę poeksperymentować, nabrać wprawy przy eutanazji upośledzonych fizycznie i umysłowo, a przy okazji wyszkolić stosowne kadry. Gdy rządzący Krajem Warty gubernator i przywódca NSDAP - Arthur Greiser zamarzył o “wzorowym okręgu wielkiej Rzeszy Niemieckiej”, z pomocą przyszło mu Sonderkommando Lange - mobilna grupa eksterminacyjna, dysponująca samochodową komorą gazową. Masowe mordy wymagają jednak stałego miejsca....

  •  Opracowanie Izabeli Suchojad zastępuje co najmniej kilkanaście książek, a zarazem zachęca do sięgnięcia po każdą z nich. Przykładowe tytuły, takie jak: „Moja winnica”, „Cykady nad Wisłą i Jordanem”, „Ich miasto”, „Dziewczynka z Listy Schindlera”, „Kim pan jest, panie Grymek?”, „Dotknięcie anioła”, „Tracę ciepło”, czy „Autoportret z pamięci” wyznaczają trzy główne obszary zainteresowań autorki. Są nimi wspomnienia przedwojennego Kazimierza przywoływane przez ocalonych krakowskich Żydów, losy tej społeczności w czasie II wojny światowej, wreszcie powojenna żydowskość Kazimierza, przez...

  • Patrz pod: Miłość Dawid Grosman

     Księga Grosmana składa się z czterech części: historii Momika - poszukiwacza prawdy o Holokauście; pisarza Szlomy (dorosły Momik), rekonstruującego zaginione dzieło Bruno Schulza - “Mesjasz” i wujka Momika - Anszela Wassermana - twórcy opowiastek dla komendanta obozu koncentracyjnego. Ostatnia część to słowniczek pojęć holokaustowych, na tyle rozbudowany, że płynnie przechodzi w kolejną fabułę. Tytuł “Patrz pod: Miłość” odsyła nas do tej właśnie listy, która miłość utożsamia z seksem i nienawiścią. Wydźwięk pozostałych opowieści jest o wiele bardziej optymistyczny.  Śledzący z...

  • Jarmark sensacji Egon Erwin Kisch

     Ciekawski, bezczelny, wścibski, spostrzegawczy, natrętny, nadaktywny, odporny na odmowę. Dać mu pióro do ręki (a najlepiej notes i ołówek), to napisze ciekawie, barwnie, niekonwencjonalnie, sensacyjnie, zaskakująco i efekciarsko. O czym napisze? O czymkolwiek, wszak tematy leżą na ulicy. “Reportaż to dziennikarstwo, czy literatura?” - takie oto pytanie nie raz i nie dwa stawiał Egon Erwin Kisch, który zawód reportera wybawił sobie i wymarzył. Od dziecka interesowały go wszelkie tajemnice, oraz sprawy tzw. społeczne. Przy pomocy zestawu o wdzięcznej nazwie “Mały Drukarz” wydawał “...

Strony

Polecane