Książki

  • Czesałam ciepłe króliki Dariusz Zaborek

     Sprawa przeżycia to odpowiednia psychika. Życia także. Doświadczenia na obu tych płaszczyznach nie można odmówić bohaterce wywiadu-rzeki Dariusza Zaborka - dziewięćdziesięciotrzyletniej Alicji Gawlikowskiej-Świerczyńskiej - byłej więźniarce Ravensbrück. Obóz koncentracyjny - miejsce, które trzeba polubić. Zachowywać się z godnością, być optymistką, dbać o wygląd i higienę (myć się w zimnej wodzie, spać na wypranych chustkach, by rano wyglądały jak świeżo wyprasowane), mieć kogoś bliskiego (tzw. obozową matkę, lub koleżankę), myśleć prosto (jak się wyspać, jak nie zmarznąć, jak nie...

  • Z Jass do Jerozolimy Leon Volovici

     Rumun. Izraelczyk. Żyd. Mąż Polki - gojki. Diaspora. Emigracja niczym powrót do domu. Reżim komunistyczny. Demokracja. Wielość języków, z których najważniejszym pozostał rumuński. Jak najpełniej scharakteryzować bohatera wywiadu-rzeki Sandu Frunzy - nieżyjącego już Leona Voloviciego? Może poprzez subiektywny opis dwóch tytułowych miast?  Rumuńskie Jassy to pierwszy profesjonalny teatr żydowski Abrahama Goldfadena, dom rodzinny i kuźnia ojca. Mądrze religijna, ceniąca wiedzę, ciepła i dobra matka. Oschły, niecierpliwy, pracowity ojciec. Przerażający pogrom ludności żydowskiej w...

  • Portrety z Łagru Michaił Chodorkowski

     Interesy na szczycie, pieniądze, władza, polityka… W tym wszystkim on - Michaił Chodorkowski. Obrzydliwie majętny oligarcha, który się Putinowi nie kłaniał. W Rosji bogactwo i niepokora nie idą w parze. To kraj, w którym pałac i łagier dzieli jedynie cienka czerwona linia. Chodorkowski ośmielił się ją przekroczyć. Proces, dowód, wina… wszystko to dziecinna igraszka! W państwie Władimira Władimirowicza “przyzwoitość nie jest żadną ochroną”, a co za tym idzie - nikt nie może czuć się bezpieczny. Zaaranżować, ustawić, spreparować, zastraszyć, zmusić - ulubione rosyjskie czasowniki....

  • Listy do Freyi 1943 -1944 Helmuth James von Moltke

    Ciemność zalegała okolicę, kiedy dotarłem do domu na wzgórzu. Szedłem długą aleją wysadzaną wiekowymi drzewami. Za mną oddalał się budynek pałacu, a przede mną w oddali majaczyły światła domu. Zostałem zaproszony do środka. Sień oślepiła mnie nadmiarem światła, podczas gdy salon tonął w półmroku. Na środku pokoju stał stół a na nim dwie fotografie. Poproszono mnie abym przeczytał kilka listów.            „…Twoje życie jawi mi się pięknym i spełnionym. Umierasz za coś, za co warto umierać (…) Wierzę, że to ma sens, że ty teraz umierasz…” *...

  • Wiedeń 1913 Piotr Szarota

     “Góruje nad wszystkim niby symbol tego miasta, w którym życie wydaje się być tylko zabawką.” Tak o diabelskim młynie na Praterze, a i o samym Wiedniu pisał Tadeusz Rittner. Taki klimat ma książka Szaroty. To nietypowy portret miasta w wysmakowanej edytorsko oprawie. Autor z niemałym talentem stwarza Wiedeń z fragmentów życiorysów jego sławnych mieszkańców, bywalców, a nawet duchów, których listę zamieszcza na wstępie. Dziś już wszyscy są tylko duchami… Arthur Schnitzler - pisarz i dramaturg, od szesnastego roku życia aż do śmierci prowadzi intrygujący dziennik. Na ośmiu tysiącach...

  • Spacerownik. Śladami Juliana Tuwima Joanna Podolska, Igor Rakowski-Kłos

    Przedstawienie zakończone. Opadła kurtyna i pogasły światła. Zwinięto dekoracje ale „światłości wiekuistej„ nie dało się wyłączyć. Miejsca, adresy, ludzie. I pamięć…tak w skrócie można scharakteryzować podróż w jaką zabierają nas Joanna Podolska i Igor Rakowski. To wirtualny spacer śladami Juliana Tuwima.Łódź, Inowłódź, Warszawa…Świat i trochę Polski. Pamięć miejsc i adresów utrwalona poetycką strofą. Pierwsze łódzkie sukcesy, warszawskie rozczarowania i  emigracyjna tęsknota znajduje wydźwięk w tuwimowskim piórze.Łódzkie adresy to czasy dzieciństwa, młodości, czasów szkolnych buntów i...

  • Ziarno prawdy Zygmunt Miłoszewski

     Lata temu przetoczyła się w mediach burzliwa dyskusja, co począć z antysemickim obrazem z sandomierskiej katedry. Wizja rzekomego mordu rytualnego wyszła spod pędzla XVIII-wiecznego malarza Karola de Prevot i stanowi część cyklu "Martyrologium Romanum".  - Usunąć! - krzyczeli jedni.- Zmagazynować w muzeum - proponowali inni.Kościół katolicki “rozwiązał” problem w sposób dla siebie typowy: obraz zasłonił i udawał, że sprawy nie ma. Przez wiele, wiele lat. Zwiedzający sandomierską katedrę mogli “podziwiać” pokryty materią parawan, ze zmieniającą się cyklicznie dekoracją: a to...

  • Zdjąć Polskę z krzyża Janusz Palikot, Cezary Michalski

     “Trzeba budować świeckie państwo.” To nie jedyny, choć najważniejszy postulat Twojego Ruchu. To także wiodący temat rozmowy Cezarego Michalskiego z przewodniczącym partii - Januszem Palikotem, rozmowy pod wiele mówiącym tytułem “Zdjąć Polskę z krzyża.” Bowiem Polska - trzeba to sobie jasno powiedzieć - państwem świeckim nie jest.  Palikot przeszedł długą drogę. Był wydawcą i sponsorem tygodnika “Ozon”, który od momentu powiązań z “Frondą” - pod redakcją osób takich jak Grzegorz Górny, Robert Tekieli i Tomasz Terlikowski zmienił profil na konserwatywny, zgodny z linią nauczania...

  • Żydzi i słowa Amos Oz, Fania Oz-Salzberger

     Po zburzeniu II Świątyni Jerozolimskiej i utracie państwowości Żydom zostały święta, język i księgi - w tym Talmud - dzieło uczonych i nauczycieli, zwanych rabinami; dzieło, którego tworzenie rozpoczęło się w I w.n.e. i trwa do dziś. Te trzy skarby zabrał ze sobą Żyd Wieczny Tułacz do krajów diaspory. Tam - pod mniej, lub bardziej przyjaznym niebem przechował i ocalił.  Święta, język, księgi, słowa…  “Okazać dziecku możliwie największą czułość i wysłać je wcześnie do szkoły” - oto zadanie żydowskiej matki - typowej jidisze mame. Czego uczono trzy- czteroletnich brzdąców w...

  • 1913. Rok przed burzą Florian Illies

     Rok rozpisany na miesiące, miesiące pulsujące opowieściami o wszystkim i o wszystkich. Nie na darmo Florian Illies przez kilka lat pracował jako felietonista. To ten język, to ten styl. Zachęcający do sięgnięcia po specyficzną - subiektywną, wybiórczą, autorską kronikę jednego roku. Roku 1913. A był to rok wyjątkowy! Ostatni “przed” pierwszą z wielkich wojen XX wieku, co z perspektywy czasu dodaje mu smaczku i pikanterii, naznacza sentymentalną tęsknotą. Co począć, gdy aukcja charytatywna zalicza klapę? Artyści zaczynają wzajemnie licytować swoje dzieła. Duma własna, albo...

  • Kiedy w 1913 roku wychodzi drukiem „W stronę Swanna”, Paryż ma za sobą Manifest futuryzmu,  a przed sobą pierwszą wojnę światową. Dyskretny urok  Belle  Époque gaśnie i odchodzi w cień. Przełom epok wyznacza awangarda w osobach Maurycego Ravela, Eryka Satie i Klaudiusza Debussyego. Diagilew szokuje baletami rosyjskimi, a premiera „Święta Wiosny” wywołuje skandal. Zanim jednak nastanie nowoczesność, a kobiety zrzucą gorsety i obetną spódnice, Marcel utrwala minioną epokę na kartach swojej powieści. Pracę nad powieściowym cyklem „W poszukiwaniu straconego czasu” pisarz...

  • Wrocław. Jerozolima. Wrocław Lev Stern, Monika Braun

     Ucieczka do ZSRR - jedna ze skuteczniejszych strategii przetrwania. Dzięki niej z matki Żydówki i ojca Żyda mogło urodzić się, w bezpiecznym już 1945 roku żydowskie dziecko. Chłopiec - Lev Stern. Wrocław, Jerozolima, Wrocław to coś więcej, niż kluczowe punkty biografii Autora, który dzieciństwo spędził w powojennej Polsce, dorosłe życie w Izraelu, a na starość powrócił do kraju przodków. To pewien stały stan świadomości, niezależny od miejsca faktycznego pobytu. To niekończąca się, nawet jeśli spełniona tęsknota. W 1967 roku Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem....

  • Chcę żyć Michał Piróg, Iza Bartosz

     Tancerz, choreograf, prezenter telewizyjny. Autor dwóch coming out’ów. Dobrze, że w kraju, w którym do żydowskich korzeni i homoseksualizmu wciąż jeszcze trzeba się “przyznawać” jest ktoś taki, jak Michał Piróg. W tytule książki słowo “żyć” zaakcentowano większą czcionką. Michałowi zależy na pełni życia, życiu w prawdzie i zgodzie z samym sobą. Nikogo zatem nie zdziwią słowa: “Książkę dedykuję wszystkim, którzy z powodu poglądów politycznych, wyznania, koloru skóry, czy orientacji seksualnej muszą każdego dnia udawać kogoś, kim nie są. Życzę Wam, żeby nadszedł taki dzień, w którym...

  • My, Żydzi z Polski Irena Wiszniewska

     Żydzi z Polski. Nie polscy Żydzi, nie żydowscy Polacy. Określenie zręczne i neutralne, wskazujące na kraj diaspory, z którego wywodzą się oni sami i ich przodkowie, bez konieczności doprecyzowywania, kim czują się bardziej. I jeszcze małe-wielkie słówko “my” - akcentujące dumę i przynależność. Zarówno tytuł, jak i młodzieżowa okładka książki sugerują, że... zmierzamy ku normalności. Jeszcze powolutku, jeszcze małymi kroczkami, ale jednak. Okazuje się, że o żydowskich korzeniach można mówić otwarcie, ciepło, lekko, że… w ogóle można mówić. Kolejne pokolenia “wychodzą z szafy”...

  •  Uczeń przerósł mistrza. Ten zły. W 1971 roku, w wyniku krwawego zamachu stanu Idi Amin - generał ugandyjskiej armii obalił Miltona Obote i sam został prezydentem kraju, który wciąż doskonale pamiętał czasy brytyjskiego protektoratu.  Rok później brutalny dyktator wydalił z Ugandy do Wielkiej Brytanii siedemdziesiąt tysięcy Hindusów, trzymających w swych rękach ugandyjską gospodarkę. Przy okazji zagarnął ich firmy, majątki, ziemię. Brytyjczycy musieli wydać bezpaństwowcom zgodę na wyjazd. Odbywało się to w upokarzającej atmosferze niechęci i niepewności. Yasmin Alibhai-...

  • Jerozolimskie morze Viola Wein

    Twórczość Violi Wein wyrasta z autobiograficznej pamięci, chociaż różni się od niej warstwą faktograficzną. Dominującą odmianą memorii jest pamięć tragiczna związana z wyjazdem z Polski do Izraela, jednak warto zaznaczyć, że nigdy nie wysuwa się na pierwszy plan. Memoria u Violi Wein funkcjonuje zazwyczaj w tle wydarzeń. Wspomnienia są przekształcone przez wyobraźnię literacką i zyskują uniwersalny wymiar, który wzbogaca utwory pisarki. Natomiast autobiograficzny kontekst prozy nadaje jej znamiona świadectwa losu polskich Żydów pozbawionych ojczyzny.Ostatnia powieść Violi Wein Jerozolimskie...

  •  Pięćset ocalonych listów z Wiednia i Terezina, pisanych przez rodziców do ukochanego jedynaka. Pięćset listów wysłanych do Szwecji pomiędzy lutym 1939 a sierpniem 1944. Pięćset kruchych i wyblakłych dowodów zaufania, jakim obdarzyli autorkę bliscy Ottona Ullmanna. Nie mogły trafić w lepsze ręce. Na ich kanwie Elisabeth Åsbrink stworzyła empatyczną, napisaną pięknym językiem i poruszającą do głębi opowieść o ludziach - jednych z wielu w czasach Zagłady.  Gdy w zaanektowanej przez hitlerowskie Niemcy Austrii życie Żydów stało się nieznośne, Elise i Josef Ullmannowie postanowili...

  •  Kryminał to, czy nie kryminał? Zbrodnia, intryga - wszystko jak należy. Skąd zatem wątpliwość? Początek XX wieku. Mroczna Warszawa, w niej jeszcze mroczniejsza dzielnica żydowska. W kolejny Szabat giną kolejne młode kobiety. Parami. Gruba i chuda, ruda i albinoska, połamana i nietknięta. Tę zależność odkrywa redaktor podłego pisemka - Adam Warszawski. Żydówki - oto klucz do zbrodni. Pomagająca mu córka doktora Buczyńskiego uważa, że chodzi raczej o kobiety - bezsilny obiekt męskich żądz. Do zbrodni przykłada modną teorię Zygmunta Freuda. Morderca nienawidzi kobiet i...

  • Rottenberg. Już trudno Dorota Jarecka

     W Polsce nazwisko Rottenberg kojarzy się ze skandalami. Słowo to należałoby ująć w cudzysłów, bowiem Polska jest krajem, w którym o tzw. skandal nietrudno. Wystarczy komuś, lub czemuś postawić zarzut “obrazy uczuć” - głównie religijnych i wyłącznie katolickich - by ów ktoś, lub coś traciły rację bytu.  Anda Rottenberg doświadczyła tego i jako kuratorka, i jako człowiek. Za kilka tzw. kontrowersyjnych wystaw z czasów dyrektorowania Zachętą zapłaciła utratą pracy. Oburzano się na “Łaźnię żeńską” i “Łaźnię męską” Katarzyny Kozyry, czy “Nazistów” Piotra Uklańskiego, ale prawdziwe...

  • Nie tylko Anna Frank Diane L.Wolf

     Wiele żydowskich dzieci ukrywających się w Holandii miało więcej szczęścia niż ikona Holokaustu - Anna Frank. Przeżyły wojnę, do niektórych wrócili rodzice (czasami nawet oboje), jacyś krewni, rodzeństwo. Jak mogły wyglądać takie spotkania? Łzy szczęścia, radość, wzruszenie - słowem happy end. Nic z tych rzeczy. Na każdy element idyllicznego schematu jak wyżej wpływał ogrom czynników modyfikujących. W rezultacie dla większości dzieci koniec wojny oznaczał początek problemów. Książka “Nie tylko Anna Frank” to omówienie wyników badania socjologicznego, przeprowadzonego przez...

Strony

Polecane