Książki

  • Ratuj się, życie wzywa Boris Cyrulnik

    Nieprzypadkowy tytuł książki. Bije z niego niezwykła energia, ale ma także swoje drugie dno. To przestroga płynąca z historii żony Lota: “Naprzód… naprzód… nie oglądaj się na przeszłość.” Przeszłością Borisa Cyrulnika jest Holokaust. Gdzie można się schować, gdy nie ma szans na jakąkolwiek kryjówkę? Nad głowami oprawców. Tak zrobił mały Boris w synagogalnej toalecie. Wspiął się po deskach przybitych do drzwi jednej z kabin, zaparł nogami i plecami o sąsiednie ściany. Potem pomagali mu już inni ludzie, ale - kto wie czy sam sobie nie zawdzięcza najwięcej? Potrafię się wysoko wspinać,...

  • Skażone krajobrazy Martin Pollack

    Sprawcy, ofiary, świadkowie. Ludzie i miejsca. Miejsca masowych mordów XX-wiecznej Europy Środkowej i Wschodniej, określane przez autora niepokojącym mianem krajobrazów skażonych. Zatarte, przemilczane, zapomniane. Bohaterowie eseju Martina Pollacka. Pozornie wszystko wygląda jak należy. Ziemia skryła kości, krew wsiąkła w ziemię, wyrósł las i minęło wystarczająco dużo czasu, który leczy rany. Pozornie. O to właśnie zadbali “ogrodnicy”, tego właśnie chcieli “architekci krajobrazu”. Ci, którzy wypaczyli obojętne przecież pojęcia, z “polowaniem” na czele. Uwielbiali robić sobie zdjęcia “...

  • Przemoc, nędza i brak perspektyw rodzą takie frukta jak Menachem Bornsztajn, zwany Ślepym Maksem. To nie jedyny przydomek króla łódzkiego przedwojennego półświatka. Polski Al Capone, Ojciec Chrzestny, Robin Hood, żydowski Janosik, wreszcie “celebryta” Bałut. Pod egidą stowarzyszenia “Bratnia Pomoc”, oraz Biura Próśb i Podań “Obrona” (co za nazwy dla instytucji przestępczych!) nasz bohater prowadził liczne szemrane interesy. Odzyskiwał na weksle należności dłużników, umożliwiał lub udaremniał rozwody, przeprowadzał lub blokował eksmisje, szantażował, zastraszał, wymuszał. Niemałe...

  • Źli Niemcy Bartosz T. Wieliński

    Obok tej książki nie sposób przejść obojętnie. Uwagę przykuwa soczysta czerwień okładki (barwa flagi nazistowskiej, komunizmu, krwi), sztylet ze swastyką i błyskawicami SS, a także tytuł - “Źli Niemcy”. Mocny zamysł marketingowy i… pewnego rodzaju prowokacja, wszak “złego” znajdziemy w każdym narodzie. Dlaczego zatem Niemcy? “Niemcami zajmuję się od lat, dlatego to nie przypadek, że właśnie o nich piszę. A inną sprawą jest, że w przeszłości Niemcy mieli szczególny udział w kształtowaniu zła” - wyjaśnia Wieliński. Wśród szesnastu świetnie nakreślonych sylwetek próżno szukać Hitlera,...

  • Jest matka - Pepka, która o swoim życiu przed wojną i w czasie wojny mówi niewiele, lub… milczy. Zraniona, gniewna i smutna. Z utrwaloną traumą, ujawniającą się w najmniej oczekiwanych momentach. Jest córka - Ora - urodzona w Izraelu sabra, pierwsze pokolenie dzieci ocalonych, wychowywanych bez bliższej i dalszej rodziny, w ciszy niewypowiedzianych sekretów, w ciszy niewykrzyczanego bólu. Pomiędzy nimi przeszłość, której na imię Szoa. I najważniejszy element tej przeszłości - Lubaczów. Miasteczko w południowo-wschodniej Polsce, rodzinna miejscowość Pepki. Pepka, Ora, Szoa,...

  • Testament Marii Colm Tóibin

    Meryemana na Wzgórzu Słowików, w dole Efez. Ostatni ziemski dom matki Jezusa. Nad starzejącą się Marią roztaczają opiekę dwaj Ewangeliści - uczniowie jej ukrzyżowanego syna. Karmią, odziewają, chronią - cóż z tego, kiedy ona za nimi nie przepada. Mogą kontrolować jej słowa i czyny, ale nie myśli. A myśli Marii są niepokorne.  Kiedyś było dobrze. Mąż, syn i uwielbiany przez Miriam Szabat. Żyli normalnie. Potem wszystko zaczęło się psuć. Mąż zmarł, a syn odszedł z domu. Wędrował z grupą swoich zwolenników (“tłum malkontentów i na wpół obłąkanych wróżbitów, kroczący jak pochód karnawałowy...

  • Tajemnica mojej matki Jenny L. Witterick

    W chlewiku Żyd, pod podłogą Żyd, a na strychu Niemiec… Tak mogłaby zaczynać się jakaś niewiarygodna wojenna piosenka, ale czy na pewno prawdziwa historia? Franciszka Halamaj, jej córka Helena i ocaleni - nie są to postaci fikcyjne. Na faktach z życia tych osób opiera się książka Jenny Witterick.   Tytułowa matka - strateg przetrwania i samorodny psycholog. Wszystko ma przemyślane, zaplanowane i pod kontrolą. Wydaje kolacje dla Niemców, bo… pod latarnią najciemniej. Zakupy spożywcze każe pakować w gazety, by ukrywający się wiedzieli, co słychać w świecie. Hoduje świnie, by zagłuszały...

  • Księżna nazistów Jim Wilson

    Tytuł i okładka nie pozostawiają wątpliwości - to biografia. A jednak trochę mało księżnej w książce o księżnej. W zamian otrzymujemy szerszy kontekst szpiegowskich działań na rzecz III Rzeszy i poznajemy nie jednego, a kilku współpracowników nazistowskiego reżimu.   Historia Stephanie von Hohenlohe-Waldenburg-Schillingsfürst, z domu Richter jest równie obrzydliwa, co niezwykła. Jako młoda dziewczyna postanowiła, że wyjdzie za mąż za księcia i… dopięła swego. Mając niewiele więcej ponad urok osobisty i spryt weszła na europejskie salony i zaprzyjaźniła się z możnymi tego świata....

  • Był historykiem. Obiektywnym i zdystansowanym badaczem nazizmu i Holokaustu. Pisał naukowe artykuły. Teraz mierzy się z osobistą pamięcią ocalenia i mówi “ja”. Odrzuca tradycyjną formę wspomnień na rzecz rozważań. Otto Dov Kulka wraca do Auschwitz-Birkenau na wiele sposobów. W snach i osobiście. Tuż po wojnie, by zeznawać jako świadek w krakowskim procesie zbrodniarzy wojennych i ponownie w 1978 roku, przy okazji pobytu w Polsce na konferencji naukowej. Słowo pisane wydane drukiem to zapewne ostatnia podróż “tam”. Ostatnia i ostateczna. Dosłownie i symbolicznie schodzi po...

  • Dziewczęta z pokoju 28 Hannelore Brenner

    “Znam pewne małe miasteczko,czyściutkie, błyszczą w nim szyby,nie powiem, jak się nazywa, ja o nim mówię “na niby”* Getto Theresienstadt (Terezin) było inne od wszystkich i pod wieloma względami wyjątkowe. Nie tak straszne, jak getta w Polsce, ale i nie tak cudowne, jak próbowali je pokazać światu nazistowscy propagandziści. Czy to w filmie dokumentalnym “Führer daje Żydom miasto w prezencie”, czy podczas wizyty przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.  Sklepy, kawiarnia, teatr, synagoga, wyremontowane baraki z pachnącymi nowością meblami, wygrzewający się na słońcu...

  • Kolacja dla wroga Ismail Kadare

    Kolacja z przyjacielem sprzed lat… Brzmi niewinnie, prawda?  W małym albańskim miasteczku mieszka doktor Gurameto Duży. To do jego drzwi pewnego wrześniowego dnia 1943 roku puka niemiecki dowódca dywizji okupującej Gjirokastrę. Kiedyś wspólnie studiowali i godzinami przesiadywali w tawernie, teraz stoją po przeciwnych stronach barykady. Nader niezręczna sytuacja.  Gościnność, strach, a może kiełkujący w głowie doktora fortel każą mu zaprosić Niemca pod swój dach i ugościć najlepiej, jak potrafi. Świadkami zdarzenia są mieszkańcy miasteczka. Ich początkowe zaskoczenie i oburzenie...

  • Zakazana Anouk Markovits

     Ortodoksja żydowska ma wiele odcieni. Najbardziej skrajne ruchy - np. chasydzi Satmar zwalczają syjonizm i nie uznają państwa Izrael, które powinno odrodzić się dopiero z nadejściem Mesjasza. Żydom pozostaje więc nadal żyć w diasporze. Żyć w diasporze i... jak najściślej według wskazań Tory, 613 nakazów i zakazów judaizmu. Co się zatem stanie, gdy… ktoś zamarzy o odrobinie wolności, własnym zdaniu i innym niż narzucony przez religię stylu życia? Co się stanie, gdy… tym kimś będzie kobieta?  Mila i Atara - wydawałoby się, że różne jak dzień i noc. Żyjąca w zgodzie z tradycją i...

  • „Fragmenty. Urywki wspomnień 1939 - 2009” należą do nielicznych w dorobku literackim Renaty Jabłońskiej zapisów autentycznych reminiscencji. Autorka, która najczęściej ukrywa się za literacką formą autofikcji oraz kreacją artystyczną, odsłania się przed czytelnikiem i powierza mu własne myśli. Tytuł książki zapowiada opowieść pokawałkowaną i achronologiczną, podporządkowaną pracy pamięci.Wspomnienia polsko – izraelskiej pisarki i poetki odsłaniają niewidoczne dotychczas nasycenie jej twórczości pierwiastkiem autobiograficznym. W książce po raz pierwszy pojawia się cała historia wojennej...

  • Kłamstwa Hitlera Michael Hesemann

     Autor porównuje Hitlera do szczurołapa, który cały kontynent, na czele z Niemcami poprowadził w przepaść. Odpowiedź na pytanie: jak to się mogło stać?! jest dość prosta. Przegrana Niemiec w I wojnie światowej, druzgocące dlań postanowienia Traktatu Wersalskiego, kryzys, bieda, upokorzenie. Upadek mocarstwa, Republika Weimarska, słaba demokracja. I oto zjawia się ktoś taki, jak Hitler. Obiecuje silne Niemcy i wskazuje konkretnego wroga, odpowiedzialnego za wszystkie nieszczęścia. Wrogiem tym są Żydzi i bolszewicy, a bolszewicy to przecież Żydzi. Jeden z wielu mitów, jedna z wielu bajek...

  • Moja droga przez noc Jakob Littner

     “(...) Aby ścigani nie pozostali niemi, a prześladowcy nie cieszyli się spokojem.”* Czytając “Moją drogę przez noc” odnosi się nieodparte wrażenie, że takie właśnie przesłanie towarzyszyło pracy autora. Littner spisał swoje doświadczenia tuż po wojnie, na przełomie lata i jesieni 1945 roku, dlatego jest to żywa i cenna relacja naocznego świadka, której nie podważy upływ czasu. Relacja nasycona emocjami, wszak wszystko było jeszcze takie świeże… Każdy szczegół męczeńskiej drogi z Monachium, poprzez Pragę, Kraków i Lwów aż do getta w Zbarażu, z którego Jakob i jego partnerka Janina...

  • Na szczęście to Żyd Erica Lehrer

     Jak dobrze, że niektóre książki odnajdują nas same, gdyż ich przeoczenie byłoby niepowetowaną stratą. “Na szczęście to Żyd” - dopełnienie wystawy “Pamiątka, Zabawka, Talizman”, prezentowanej latem 2013 roku w Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Wystawa była jednym z wydarzeń Festiwalu Kultury Żydowskiej, co nie tylko wpłynęło na jej oglądalność, ale i nadało międzynarodowy charakter. Tak wystawę, jak i książkę stworzyła ta sama osoba - autorka i kuratorka, antropolożka Erica Lehrer. Jej bohaterem jest figurka i wizerunek Żyda. Mnogość tego typu przedstawień...

  • Anioł Śmierci Lucia Puenzo

     Mundur SS, fartuch lekarski, wyglansowane buty, białe rękawiczki. Nienaganny wygląd, półuśmiech, stalowe spojrzenie. Selekcje na rampie i eksperymenty pseudomedyczne. Wujek Pepi dla obozowych dzieci, Mefisto dla współpracowników, Anioł Śmierci dla potomnych. Josef Mengele.  Nigdy nie spotkała go zasłużona kara. Wprawdzie Mosad deptał naziście po piętach, ostatecznie jednak całą swoją uwagę i wysiłki skupił na pojmaniu architekta zbrodni - Adolfa Eichmanna.  Po opuszczeniu Auschwitz Mengele ukrywał się. Najpierw w Europie, potem w Ameryce Południowej - Argentynie, Paragwaju,...

  • Baronowa jazzu Hannah Rothschild

     “A słyszeliście o tej szalonej baronowej, którą zaczarowała piosenka?” Rzecz o Pannonice Rothschild i ‘Round Midnight’ Theloniousa Monka, który sprawił, że spóźniła się na samolot i… nigdy nie wróciła do domu oraz swojego dotychczasowego życia. Nicą zawładnął jazz - “Muzyka zbuntowana, seksowna i ekscytująca” - dokładnie taka, jak ona. Nareszcie mogła być w pełni sobą, po latach niewoli w złotej klatce opływającego w luksusy, samotnego w tłumie służby dzieciństwa i podobnej dorosłości u boku pragmatycznego, przewidywalnego męża dyplomaty.  Jednak ekstrawagancje nie były obce...

  •  Pośrodku obozu koncentracyjnego Buchenwald - Dąb Goethego - słynny pomnik przyrody, drzewo, w którego cieniu odpoczywał, a - kto wie - może i tworzył poeta. Twórca “Króla Olch” i “Fausta”, specjalista od paktów z diabłem. W balladzie “Król Olch” dziecko ginie z rąk istoty nadprzyrodzonej, w dramacie “Faust” Bóg zakłada się z Mefistofelesem o duszę tytułowego doktora. W Buchenwaldzie mordercami byli ludzie i nikomu nie zależało na duszach ofiar. Potrzebne były tylko ich ciała - do niewolniczej pracy, pseudomedycznych eksperymentów i… wyrobu przedmiotów użytkowych, takich jak...

  •  “Zostaniesz królową życia, ale koniec będzie straszny…” przepowiedziała kilkunastoletniej Magdzie wróżka. Ona - piękna, inteligentna, elegancka, obyta towarzysko, władająca językami obcymi. Niebieskooka blondynka - wzór rasy nordyckiej. On -  doktor filozofii, brzydki, niski, kulejący, wysławiający się przejrzyście, acz dosadnie. W opinii publicystki Belli Fromm “mieszanka Mefista i Savonaroli, mroczny i wściekły, kuszący i fanatycznie opętany”. To właśnie te cechy Goebbelsa ujęły Magdę - opływającą w dostatki, znudzoną życiem rozwódkę. Spotkania elitarnego klubu...

Strony

Polecane