Książki

  • Dziewczęta z pokoju 28 Hannelore Brenner

    “Znam pewne małe miasteczko,czyściutkie, błyszczą w nim szyby,nie powiem, jak się nazywa, ja o nim mówię “na niby”* Getto Theresienstadt (Terezin) było inne od wszystkich i pod wieloma względami wyjątkowe. Nie tak straszne, jak getta w Polsce, ale i nie tak cudowne, jak próbowali je pokazać światu nazistowscy propagandziści. Czy to w filmie dokumentalnym “Führer daje Żydom miasto w prezencie”, czy podczas wizyty przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.  Sklepy, kawiarnia, teatr, synagoga, wyremontowane baraki z pachnącymi nowością meblami, wygrzewający się na słońcu...

  • Kolacja dla wroga Ismail Kadare

    Kolacja z przyjacielem sprzed lat… Brzmi niewinnie, prawda?  W małym albańskim miasteczku mieszka doktor Gurameto Duży. To do jego drzwi pewnego wrześniowego dnia 1943 roku puka niemiecki dowódca dywizji okupującej Gjirokastrę. Kiedyś wspólnie studiowali i godzinami przesiadywali w tawernie, teraz stoją po przeciwnych stronach barykady. Nader niezręczna sytuacja.  Gościnność, strach, a może kiełkujący w głowie doktora fortel każą mu zaprosić Niemca pod swój dach i ugościć najlepiej, jak potrafi. Świadkami zdarzenia są mieszkańcy miasteczka. Ich początkowe zaskoczenie i oburzenie...

  • Zakazana Anouk Markovits

     Ortodoksja żydowska ma wiele odcieni. Najbardziej skrajne ruchy - np. chasydzi Satmar zwalczają syjonizm i nie uznają państwa Izrael, które powinno odrodzić się dopiero z nadejściem Mesjasza. Żydom pozostaje więc nadal żyć w diasporze. Żyć w diasporze i... jak najściślej według wskazań Tory, 613 nakazów i zakazów judaizmu. Co się zatem stanie, gdy… ktoś zamarzy o odrobinie wolności, własnym zdaniu i innym niż narzucony przez religię stylu życia? Co się stanie, gdy… tym kimś będzie kobieta?  Mila i Atara - wydawałoby się, że różne jak dzień i noc. Żyjąca w zgodzie z tradycją i...

  • „Fragmenty. Urywki wspomnień 1939 - 2009” należą do nielicznych w dorobku literackim Renaty Jabłońskiej zapisów autentycznych reminiscencji. Autorka, która najczęściej ukrywa się za literacką formą autofikcji oraz kreacją artystyczną, odsłania się przed czytelnikiem i powierza mu własne myśli. Tytuł książki zapowiada opowieść pokawałkowaną i achronologiczną, podporządkowaną pracy pamięci.Wspomnienia polsko – izraelskiej pisarki i poetki odsłaniają niewidoczne dotychczas nasycenie jej twórczości pierwiastkiem autobiograficznym. W książce po raz pierwszy pojawia się cała historia wojennej...

  • Kłamstwa Hitlera Michael Hesemann

     Autor porównuje Hitlera do szczurołapa, który cały kontynent, na czele z Niemcami poprowadził w przepaść. Odpowiedź na pytanie: jak to się mogło stać?! jest dość prosta. Przegrana Niemiec w I wojnie światowej, druzgocące dlań postanowienia Traktatu Wersalskiego, kryzys, bieda, upokorzenie. Upadek mocarstwa, Republika Weimarska, słaba demokracja. I oto zjawia się ktoś taki, jak Hitler. Obiecuje silne Niemcy i wskazuje konkretnego wroga, odpowiedzialnego za wszystkie nieszczęścia. Wrogiem tym są Żydzi i bolszewicy, a bolszewicy to przecież Żydzi. Jeden z wielu mitów, jedna z wielu bajek...

  • Moja droga przez noc Jakob Littner

     “(...) Aby ścigani nie pozostali niemi, a prześladowcy nie cieszyli się spokojem.”* Czytając “Moją drogę przez noc” odnosi się nieodparte wrażenie, że takie właśnie przesłanie towarzyszyło pracy autora. Littner spisał swoje doświadczenia tuż po wojnie, na przełomie lata i jesieni 1945 roku, dlatego jest to żywa i cenna relacja naocznego świadka, której nie podważy upływ czasu. Relacja nasycona emocjami, wszak wszystko było jeszcze takie świeże… Każdy szczegół męczeńskiej drogi z Monachium, poprzez Pragę, Kraków i Lwów aż do getta w Zbarażu, z którego Jakob i jego partnerka Janina...

  • Na szczęście to Żyd Erica Lehrer

     Jak dobrze, że niektóre książki odnajdują nas same, gdyż ich przeoczenie byłoby niepowetowaną stratą. “Na szczęście to Żyd” - dopełnienie wystawy “Pamiątka, Zabawka, Talizman”, prezentowanej latem 2013 roku w Muzeum Etnograficznym im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Wystawa była jednym z wydarzeń Festiwalu Kultury Żydowskiej, co nie tylko wpłynęło na jej oglądalność, ale i nadało międzynarodowy charakter. Tak wystawę, jak i książkę stworzyła ta sama osoba - autorka i kuratorka, antropolożka Erica Lehrer. Jej bohaterem jest figurka i wizerunek Żyda. Mnogość tego typu przedstawień...

  • Anioł Śmierci Lucia Puenzo

     Mundur SS, fartuch lekarski, wyglansowane buty, białe rękawiczki. Nienaganny wygląd, półuśmiech, stalowe spojrzenie. Selekcje na rampie i eksperymenty pseudomedyczne. Wujek Pepi dla obozowych dzieci, Mefisto dla współpracowników, Anioł Śmierci dla potomnych. Josef Mengele.  Nigdy nie spotkała go zasłużona kara. Wprawdzie Mosad deptał naziście po piętach, ostatecznie jednak całą swoją uwagę i wysiłki skupił na pojmaniu architekta zbrodni - Adolfa Eichmanna.  Po opuszczeniu Auschwitz Mengele ukrywał się. Najpierw w Europie, potem w Ameryce Południowej - Argentynie, Paragwaju,...

  • Baronowa jazzu Hannah Rothschild

     “A słyszeliście o tej szalonej baronowej, którą zaczarowała piosenka?” Rzecz o Pannonice Rothschild i ‘Round Midnight’ Theloniousa Monka, który sprawił, że spóźniła się na samolot i… nigdy nie wróciła do domu oraz swojego dotychczasowego życia. Nicą zawładnął jazz - “Muzyka zbuntowana, seksowna i ekscytująca” - dokładnie taka, jak ona. Nareszcie mogła być w pełni sobą, po latach niewoli w złotej klatce opływającego w luksusy, samotnego w tłumie służby dzieciństwa i podobnej dorosłości u boku pragmatycznego, przewidywalnego męża dyplomaty.  Jednak ekstrawagancje nie były obce...

  •  Pośrodku obozu koncentracyjnego Buchenwald - Dąb Goethego - słynny pomnik przyrody, drzewo, w którego cieniu odpoczywał, a - kto wie - może i tworzył poeta. Twórca “Króla Olch” i “Fausta”, specjalista od paktów z diabłem. W balladzie “Król Olch” dziecko ginie z rąk istoty nadprzyrodzonej, w dramacie “Faust” Bóg zakłada się z Mefistofelesem o duszę tytułowego doktora. W Buchenwaldzie mordercami byli ludzie i nikomu nie zależało na duszach ofiar. Potrzebne były tylko ich ciała - do niewolniczej pracy, pseudomedycznych eksperymentów i… wyrobu przedmiotów użytkowych, takich jak...

  •  “Zostaniesz królową życia, ale koniec będzie straszny…” przepowiedziała kilkunastoletniej Magdzie wróżka. Ona - piękna, inteligentna, elegancka, obyta towarzysko, władająca językami obcymi. Niebieskooka blondynka - wzór rasy nordyckiej. On -  doktor filozofii, brzydki, niski, kulejący, wysławiający się przejrzyście, acz dosadnie. W opinii publicystki Belli Fromm “mieszanka Mefista i Savonaroli, mroczny i wściekły, kuszący i fanatycznie opętany”. To właśnie te cechy Goebbelsa ujęły Magdę - opływającą w dostatki, znudzoną życiem rozwódkę. Spotkania elitarnego klubu...

  • Czesałam ciepłe króliki Dariusz Zaborek

     Sprawa przeżycia to odpowiednia psychika. Życia także. Doświadczenia na obu tych płaszczyznach nie można odmówić bohaterce wywiadu-rzeki Dariusza Zaborka - dziewięćdziesięciotrzyletniej Alicji Gawlikowskiej-Świerczyńskiej - byłej więźniarce Ravensbrück. Obóz koncentracyjny - miejsce, które trzeba polubić. Zachowywać się z godnością, być optymistką, dbać o wygląd i higienę (myć się w zimnej wodzie, spać na wypranych chustkach, by rano wyglądały jak świeżo wyprasowane), mieć kogoś bliskiego (tzw. obozową matkę, lub koleżankę), myśleć prosto (jak się wyspać, jak nie zmarznąć, jak nie...

  • Z Jass do Jerozolimy Leon Volovici

     Rumun. Izraelczyk. Żyd. Mąż Polki - gojki. Diaspora. Emigracja niczym powrót do domu. Reżim komunistyczny. Demokracja. Wielość języków, z których najważniejszym pozostał rumuński. Jak najpełniej scharakteryzować bohatera wywiadu-rzeki Sandu Frunzy - nieżyjącego już Leona Voloviciego? Może poprzez subiektywny opis dwóch tytułowych miast?  Rumuńskie Jassy to pierwszy profesjonalny teatr żydowski Abrahama Goldfadena, dom rodzinny i kuźnia ojca. Mądrze religijna, ceniąca wiedzę, ciepła i dobra matka. Oschły, niecierpliwy, pracowity ojciec. Przerażający pogrom ludności żydowskiej w...

  • Portrety z Łagru Michaił Chodorkowski

     Interesy na szczycie, pieniądze, władza, polityka… W tym wszystkim on - Michaił Chodorkowski. Obrzydliwie majętny oligarcha, który się Putinowi nie kłaniał. W Rosji bogactwo i niepokora nie idą w parze. To kraj, w którym pałac i łagier dzieli jedynie cienka czerwona linia. Chodorkowski ośmielił się ją przekroczyć. Proces, dowód, wina… wszystko to dziecinna igraszka! W państwie Władimira Władimirowicza “przyzwoitość nie jest żadną ochroną”, a co za tym idzie - nikt nie może czuć się bezpieczny. Zaaranżować, ustawić, spreparować, zastraszyć, zmusić - ulubione rosyjskie czasowniki....

  • Listy do Freyi 1943 -1944 Helmuth James von Moltke

    Ciemność zalegała okolicę, kiedy dotarłem do domu na wzgórzu. Szedłem długą aleją wysadzaną wiekowymi drzewami. Za mną oddalał się budynek pałacu, a przede mną w oddali majaczyły światła domu. Zostałem zaproszony do środka. Sień oślepiła mnie nadmiarem światła, podczas gdy salon tonął w półmroku. Na środku pokoju stał stół a na nim dwie fotografie. Poproszono mnie abym przeczytał kilka listów.            „…Twoje życie jawi mi się pięknym i spełnionym. Umierasz za coś, za co warto umierać (…) Wierzę, że to ma sens, że ty teraz umierasz…” *...

  • Wiedeń 1913 Piotr Szarota

     “Góruje nad wszystkim niby symbol tego miasta, w którym życie wydaje się być tylko zabawką.” Tak o diabelskim młynie na Praterze, a i o samym Wiedniu pisał Tadeusz Rittner. Taki klimat ma książka Szaroty. To nietypowy portret miasta w wysmakowanej edytorsko oprawie. Autor z niemałym talentem stwarza Wiedeń z fragmentów życiorysów jego sławnych mieszkańców, bywalców, a nawet duchów, których listę zamieszcza na wstępie. Dziś już wszyscy są tylko duchami… Arthur Schnitzler - pisarz i dramaturg, od szesnastego roku życia aż do śmierci prowadzi intrygujący dziennik. Na ośmiu tysiącach...

  • Spacerownik. Śladami Juliana Tuwima Joanna Podolska, Igor Rakowski-Kłos

    Przedstawienie zakończone. Opadła kurtyna i pogasły światła. Zwinięto dekoracje ale „światłości wiekuistej„ nie dało się wyłączyć. Miejsca, adresy, ludzie. I pamięć…tak w skrócie można scharakteryzować podróż w jaką zabierają nas Joanna Podolska i Igor Rakowski. To wirtualny spacer śladami Juliana Tuwima.Łódź, Inowłódź, Warszawa…Świat i trochę Polski. Pamięć miejsc i adresów utrwalona poetycką strofą. Pierwsze łódzkie sukcesy, warszawskie rozczarowania i  emigracyjna tęsknota znajduje wydźwięk w tuwimowskim piórze.Łódzkie adresy to czasy dzieciństwa, młodości, czasów szkolnych buntów i...

  • Ziarno prawdy Zygmunt Miłoszewski

     Lata temu przetoczyła się w mediach burzliwa dyskusja, co począć z antysemickim obrazem z sandomierskiej katedry. Wizja rzekomego mordu rytualnego wyszła spod pędzla XVIII-wiecznego malarza Karola de Prevot i stanowi część cyklu "Martyrologium Romanum".  - Usunąć! - krzyczeli jedni.- Zmagazynować w muzeum - proponowali inni.Kościół katolicki “rozwiązał” problem w sposób dla siebie typowy: obraz zasłonił i udawał, że sprawy nie ma. Przez wiele, wiele lat. Zwiedzający sandomierską katedrę mogli “podziwiać” pokryty materią parawan, ze zmieniającą się cyklicznie dekoracją: a to...

  • Zdjąć Polskę z krzyża Janusz Palikot, Cezary Michalski

     “Trzeba budować świeckie państwo.” To nie jedyny, choć najważniejszy postulat Twojego Ruchu. To także wiodący temat rozmowy Cezarego Michalskiego z przewodniczącym partii - Januszem Palikotem, rozmowy pod wiele mówiącym tytułem “Zdjąć Polskę z krzyża.” Bowiem Polska - trzeba to sobie jasno powiedzieć - państwem świeckim nie jest.  Palikot przeszedł długą drogę. Był wydawcą i sponsorem tygodnika “Ozon”, który od momentu powiązań z “Frondą” - pod redakcją osób takich jak Grzegorz Górny, Robert Tekieli i Tomasz Terlikowski zmienił profil na konserwatywny, zgodny z linią nauczania...

  • Żydzi i słowa Amos Oz, Fania Oz-Salzberger

     Po zburzeniu II Świątyni Jerozolimskiej i utracie państwowości Żydom zostały święta, język i księgi - w tym Talmud - dzieło uczonych i nauczycieli, zwanych rabinami; dzieło, którego tworzenie rozpoczęło się w I w.n.e. i trwa do dziś. Te trzy skarby zabrał ze sobą Żyd Wieczny Tułacz do krajów diaspory. Tam - pod mniej, lub bardziej przyjaznym niebem przechował i ocalił.  Święta, język, księgi, słowa…  “Okazać dziecku możliwie największą czułość i wysłać je wcześnie do szkoły” - oto zadanie żydowskiej matki - typowej jidisze mame. Czego uczono trzy- czteroletnich brzdąców w...

Strony

Polecane