Książki

  • Anioł Śmierci Lucia Puenzo

     Mundur SS, fartuch lekarski, wyglansowane buty, białe rękawiczki. Nienaganny wygląd, półuśmiech, stalowe spojrzenie. Selekcje na rampie i eksperymenty pseudomedyczne. Wujek Pepi dla obozowych dzieci, Mefisto dla współpracowników, Anioł Śmierci dla potomnych. Josef Mengele.  Nigdy nie spotkała go zasłużona kara. Wprawdzie Mosad deptał naziście po piętach, ostatecznie jednak całą swoją uwagę i wysiłki skupił na pojmaniu architekta zbrodni - Adolfa Eichmanna.  Po opuszczeniu Auschwitz Mengele ukrywał się. Najpierw w Europie, potem w Ameryce Południowej - Argentynie, Paragwaju,...

  • Baronowa jazzu Hannah Rothschild

     “A słyszeliście o tej szalonej baronowej, którą zaczarowała piosenka?” Rzecz o Pannonice Rothschild i ‘Round Midnight’ Theloniousa Monka, który sprawił, że spóźniła się na samolot i… nigdy nie wróciła do domu oraz swojego dotychczasowego życia. Nicą zawładnął jazz - “Muzyka zbuntowana, seksowna i ekscytująca” - dokładnie taka, jak ona. Nareszcie mogła być w pełni sobą, po latach niewoli w złotej klatce opływającego w luksusy, samotnego w tłumie służby dzieciństwa i podobnej dorosłości u boku pragmatycznego, przewidywalnego męża dyplomaty.  Jednak ekstrawagancje nie były obce...

  •  Pośrodku obozu koncentracyjnego Buchenwald - Dąb Goethego - słynny pomnik przyrody, drzewo, w którego cieniu odpoczywał, a - kto wie - może i tworzył poeta. Twórca “Króla Olch” i “Fausta”, specjalista od paktów z diabłem. W balladzie “Król Olch” dziecko ginie z rąk istoty nadprzyrodzonej, w dramacie “Faust” Bóg zakłada się z Mefistofelesem o duszę tytułowego doktora. W Buchenwaldzie mordercami byli ludzie i nikomu nie zależało na duszach ofiar. Potrzebne były tylko ich ciała - do niewolniczej pracy, pseudomedycznych eksperymentów i… wyrobu przedmiotów użytkowych, takich jak...

  •  “Zostaniesz królową życia, ale koniec będzie straszny…” przepowiedziała kilkunastoletniej Magdzie wróżka. Ona - piękna, inteligentna, elegancka, obyta towarzysko, władająca językami obcymi. Niebieskooka blondynka - wzór rasy nordyckiej. On -  doktor filozofii, brzydki, niski, kulejący, wysławiający się przejrzyście, acz dosadnie. W opinii publicystki Belli Fromm “mieszanka Mefista i Savonaroli, mroczny i wściekły, kuszący i fanatycznie opętany”. To właśnie te cechy Goebbelsa ujęły Magdę - opływającą w dostatki, znudzoną życiem rozwódkę. Spotkania elitarnego klubu...

  • Czesałam ciepłe króliki Dariusz Zaborek

     Sprawa przeżycia to odpowiednia psychika. Życia także. Doświadczenia na obu tych płaszczyznach nie można odmówić bohaterce wywiadu-rzeki Dariusza Zaborka - dziewięćdziesięciotrzyletniej Alicji Gawlikowskiej-Świerczyńskiej - byłej więźniarce Ravensbrück. Obóz koncentracyjny - miejsce, które trzeba polubić. Zachowywać się z godnością, być optymistką, dbać o wygląd i higienę (myć się w zimnej wodzie, spać na wypranych chustkach, by rano wyglądały jak świeżo wyprasowane), mieć kogoś bliskiego (tzw. obozową matkę, lub koleżankę), myśleć prosto (jak się wyspać, jak nie zmarznąć, jak nie...

  • Z Jass do Jerozolimy Leon Volovici

     Rumun. Izraelczyk. Żyd. Mąż Polki - gojki. Diaspora. Emigracja niczym powrót do domu. Reżim komunistyczny. Demokracja. Wielość języków, z których najważniejszym pozostał rumuński. Jak najpełniej scharakteryzować bohatera wywiadu-rzeki Sandu Frunzy - nieżyjącego już Leona Voloviciego? Może poprzez subiektywny opis dwóch tytułowych miast?  Rumuńskie Jassy to pierwszy profesjonalny teatr żydowski Abrahama Goldfadena, dom rodzinny i kuźnia ojca. Mądrze religijna, ceniąca wiedzę, ciepła i dobra matka. Oschły, niecierpliwy, pracowity ojciec. Przerażający pogrom ludności żydowskiej w...

  • Portrety z Łagru Michaił Chodorkowski

     Interesy na szczycie, pieniądze, władza, polityka… W tym wszystkim on - Michaił Chodorkowski. Obrzydliwie majętny oligarcha, który się Putinowi nie kłaniał. W Rosji bogactwo i niepokora nie idą w parze. To kraj, w którym pałac i łagier dzieli jedynie cienka czerwona linia. Chodorkowski ośmielił się ją przekroczyć. Proces, dowód, wina… wszystko to dziecinna igraszka! W państwie Władimira Władimirowicza “przyzwoitość nie jest żadną ochroną”, a co za tym idzie - nikt nie może czuć się bezpieczny. Zaaranżować, ustawić, spreparować, zastraszyć, zmusić - ulubione rosyjskie czasowniki....

  • Listy do Freyi 1943 -1944 Helmuth James von Moltke

    Ciemność zalegała okolicę, kiedy dotarłem do domu na wzgórzu. Szedłem długą aleją wysadzaną wiekowymi drzewami. Za mną oddalał się budynek pałacu, a przede mną w oddali majaczyły światła domu. Zostałem zaproszony do środka. Sień oślepiła mnie nadmiarem światła, podczas gdy salon tonął w półmroku. Na środku pokoju stał stół a na nim dwie fotografie. Poproszono mnie abym przeczytał kilka listów.            „…Twoje życie jawi mi się pięknym i spełnionym. Umierasz za coś, za co warto umierać (…) Wierzę, że to ma sens, że ty teraz umierasz…” *...

  • Wiedeń 1913 Piotr Szarota

     “Góruje nad wszystkim niby symbol tego miasta, w którym życie wydaje się być tylko zabawką.” Tak o diabelskim młynie na Praterze, a i o samym Wiedniu pisał Tadeusz Rittner. Taki klimat ma książka Szaroty. To nietypowy portret miasta w wysmakowanej edytorsko oprawie. Autor z niemałym talentem stwarza Wiedeń z fragmentów życiorysów jego sławnych mieszkańców, bywalców, a nawet duchów, których listę zamieszcza na wstępie. Dziś już wszyscy są tylko duchami… Arthur Schnitzler - pisarz i dramaturg, od szesnastego roku życia aż do śmierci prowadzi intrygujący dziennik. Na ośmiu tysiącach...

  • Spacerownik. Śladami Juliana Tuwima Joanna Podolska, Igor Rakowski-Kłos

    Przedstawienie zakończone. Opadła kurtyna i pogasły światła. Zwinięto dekoracje ale „światłości wiekuistej„ nie dało się wyłączyć. Miejsca, adresy, ludzie. I pamięć…tak w skrócie można scharakteryzować podróż w jaką zabierają nas Joanna Podolska i Igor Rakowski. To wirtualny spacer śladami Juliana Tuwima.Łódź, Inowłódź, Warszawa…Świat i trochę Polski. Pamięć miejsc i adresów utrwalona poetycką strofą. Pierwsze łódzkie sukcesy, warszawskie rozczarowania i  emigracyjna tęsknota znajduje wydźwięk w tuwimowskim piórze.Łódzkie adresy to czasy dzieciństwa, młodości, czasów szkolnych buntów i...

  • Ziarno prawdy Zygmunt Miłoszewski

     Lata temu przetoczyła się w mediach burzliwa dyskusja, co począć z antysemickim obrazem z sandomierskiej katedry. Wizja rzekomego mordu rytualnego wyszła spod pędzla XVIII-wiecznego malarza Karola de Prevot i stanowi część cyklu "Martyrologium Romanum".  - Usunąć! - krzyczeli jedni.- Zmagazynować w muzeum - proponowali inni.Kościół katolicki “rozwiązał” problem w sposób dla siebie typowy: obraz zasłonił i udawał, że sprawy nie ma. Przez wiele, wiele lat. Zwiedzający sandomierską katedrę mogli “podziwiać” pokryty materią parawan, ze zmieniającą się cyklicznie dekoracją: a to...

  • Zdjąć Polskę z krzyża Janusz Palikot, Cezary Michalski

     “Trzeba budować świeckie państwo.” To nie jedyny, choć najważniejszy postulat Twojego Ruchu. To także wiodący temat rozmowy Cezarego Michalskiego z przewodniczącym partii - Januszem Palikotem, rozmowy pod wiele mówiącym tytułem “Zdjąć Polskę z krzyża.” Bowiem Polska - trzeba to sobie jasno powiedzieć - państwem świeckim nie jest.  Palikot przeszedł długą drogę. Był wydawcą i sponsorem tygodnika “Ozon”, który od momentu powiązań z “Frondą” - pod redakcją osób takich jak Grzegorz Górny, Robert Tekieli i Tomasz Terlikowski zmienił profil na konserwatywny, zgodny z linią nauczania...

  • Żydzi i słowa Amos Oz, Fania Oz-Salzberger

     Po zburzeniu II Świątyni Jerozolimskiej i utracie państwowości Żydom zostały święta, język i księgi - w tym Talmud - dzieło uczonych i nauczycieli, zwanych rabinami; dzieło, którego tworzenie rozpoczęło się w I w.n.e. i trwa do dziś. Te trzy skarby zabrał ze sobą Żyd Wieczny Tułacz do krajów diaspory. Tam - pod mniej, lub bardziej przyjaznym niebem przechował i ocalił.  Święta, język, księgi, słowa…  “Okazać dziecku możliwie największą czułość i wysłać je wcześnie do szkoły” - oto zadanie żydowskiej matki - typowej jidisze mame. Czego uczono trzy- czteroletnich brzdąców w...

  • 1913. Rok przed burzą Florian Illies

     Rok rozpisany na miesiące, miesiące pulsujące opowieściami o wszystkim i o wszystkich. Nie na darmo Florian Illies przez kilka lat pracował jako felietonista. To ten język, to ten styl. Zachęcający do sięgnięcia po specyficzną - subiektywną, wybiórczą, autorską kronikę jednego roku. Roku 1913. A był to rok wyjątkowy! Ostatni “przed” pierwszą z wielkich wojen XX wieku, co z perspektywy czasu dodaje mu smaczku i pikanterii, naznacza sentymentalną tęsknotą. Co począć, gdy aukcja charytatywna zalicza klapę? Artyści zaczynają wzajemnie licytować swoje dzieła. Duma własna, albo...

  • Kiedy w 1913 roku wychodzi drukiem „W stronę Swanna”, Paryż ma za sobą Manifest futuryzmu,  a przed sobą pierwszą wojnę światową. Dyskretny urok  Belle  Époque gaśnie i odchodzi w cień. Przełom epok wyznacza awangarda w osobach Maurycego Ravela, Eryka Satie i Klaudiusza Debussyego. Diagilew szokuje baletami rosyjskimi, a premiera „Święta Wiosny” wywołuje skandal. Zanim jednak nastanie nowoczesność, a kobiety zrzucą gorsety i obetną spódnice, Marcel utrwala minioną epokę na kartach swojej powieści. Pracę nad powieściowym cyklem „W poszukiwaniu straconego czasu” pisarz...

  • Wrocław. Jerozolima. Wrocław Lev Stern, Monika Braun

     Ucieczka do ZSRR - jedna ze skuteczniejszych strategii przetrwania. Dzięki niej z matki Żydówki i ojca Żyda mogło urodzić się, w bezpiecznym już 1945 roku żydowskie dziecko. Chłopiec - Lev Stern. Wrocław, Jerozolima, Wrocław to coś więcej, niż kluczowe punkty biografii Autora, który dzieciństwo spędził w powojennej Polsce, dorosłe życie w Izraelu, a na starość powrócił do kraju przodków. To pewien stały stan świadomości, niezależny od miejsca faktycznego pobytu. To niekończąca się, nawet jeśli spełniona tęsknota. W 1967 roku Polska zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem....

  • Chcę żyć Michał Piróg, Iza Bartosz

     Tancerz, choreograf, prezenter telewizyjny. Autor dwóch coming out’ów. Dobrze, że w kraju, w którym do żydowskich korzeni i homoseksualizmu wciąż jeszcze trzeba się “przyznawać” jest ktoś taki, jak Michał Piróg. W tytule książki słowo “żyć” zaakcentowano większą czcionką. Michałowi zależy na pełni życia, życiu w prawdzie i zgodzie z samym sobą. Nikogo zatem nie zdziwią słowa: “Książkę dedykuję wszystkim, którzy z powodu poglądów politycznych, wyznania, koloru skóry, czy orientacji seksualnej muszą każdego dnia udawać kogoś, kim nie są. Życzę Wam, żeby nadszedł taki dzień, w którym...

  • My, Żydzi z Polski Irena Wiszniewska

     Żydzi z Polski. Nie polscy Żydzi, nie żydowscy Polacy. Określenie zręczne i neutralne, wskazujące na kraj diaspory, z którego wywodzą się oni sami i ich przodkowie, bez konieczności doprecyzowywania, kim czują się bardziej. I jeszcze małe-wielkie słówko “my” - akcentujące dumę i przynależność. Zarówno tytuł, jak i młodzieżowa okładka książki sugerują, że... zmierzamy ku normalności. Jeszcze powolutku, jeszcze małymi kroczkami, ale jednak. Okazuje się, że o żydowskich korzeniach można mówić otwarcie, ciepło, lekko, że… w ogóle można mówić. Kolejne pokolenia “wychodzą z szafy”...

  •  Uczeń przerósł mistrza. Ten zły. W 1971 roku, w wyniku krwawego zamachu stanu Idi Amin - generał ugandyjskiej armii obalił Miltona Obote i sam został prezydentem kraju, który wciąż doskonale pamiętał czasy brytyjskiego protektoratu.  Rok później brutalny dyktator wydalił z Ugandy do Wielkiej Brytanii siedemdziesiąt tysięcy Hindusów, trzymających w swych rękach ugandyjską gospodarkę. Przy okazji zagarnął ich firmy, majątki, ziemię. Brytyjczycy musieli wydać bezpaństwowcom zgodę na wyjazd. Odbywało się to w upokarzającej atmosferze niechęci i niepewności. Yasmin Alibhai-...

  • Jerozolimskie morze Viola Wein

    Twórczość Violi Wein wyrasta z autobiograficznej pamięci, chociaż różni się od niej warstwą faktograficzną. Dominującą odmianą memorii jest pamięć tragiczna związana z wyjazdem z Polski do Izraela, jednak warto zaznaczyć, że nigdy nie wysuwa się na pierwszy plan. Memoria u Violi Wein funkcjonuje zazwyczaj w tle wydarzeń. Wspomnienia są przekształcone przez wyobraźnię literacką i zyskują uniwersalny wymiar, który wzbogaca utwory pisarki. Natomiast autobiograficzny kontekst prozy nadaje jej znamiona świadectwa losu polskich Żydów pozbawionych ojczyzny.Ostatnia powieść Violi Wein Jerozolimskie...

Strony

Polecane