Książki

  • Zacznę od końca mając nadzieję na dalszy ciąg książki „Białoruś dla początkujących”. Od wydarzeń z 2010 roku, stanowiących ostatni rozdział książki upłynęło sporo czasu. Co dziś robią przyjaciele Igora? Czy nadal aktualne jest hasło BEZ PODZIAŁÓW, BEZ GRANIC, BEZ BARIER ? Jak sąsiedzi zza miedzy oceniają kolejną kadencję Baćki Łukaszenki? Czy poznany "Białoruś dla zaawansowanych"?Wróćmy jednak do książki.O ile nigdy nie przepadałem za reporterskimi książkami , to pióro Igora Sokołowskiego urzekło mnie bez reszty. Może dlatego, że mentalnie jest mi  bliżej do ludzi za wschodniej granicy,...

  • Wiatr rozwiał szary dym, gorące popioły wysypano do stawu. Groby pozostały w zaświatach, a zmarli czekają na pamięć... "Brnę w świecie, który nie istniejeWciąż jeszcze wypatruję odpowiedziSzukam życia u umarłych"  Kiedy przeczytawszy wywiad -rzekę z Haliną Birenbaum postanowiłem zebrać myśli i przelać je na papier, niespodziewany wyjazd do Warszawy przerwał moje zamierzenie. Wysiadłem pod Pałacem Kultury i zostawiwszy bagaż w hostelu, ruszyłem śladem warszawskich wspomnień Haliny. Ulica Złota, Sienna - mury getta warszawskiego. Opuszczona kamienica przy Waliców 14 z napisem "...

  • Od czasu do czasu, tu i ówdzie, pojawiają się antysemickie demony w postaci strachu o pożydowskie mienie. Upominanie się o swoją własność implikuje agresję i nienawiść w części społeczeństwa. Mikro i makro historie składają się na obraz żydowskiego dobra i jego losów okupacyjnych i powojennych. "Są takie teorie, że mamy podświadome poczucie winy w związku z tym, co stało się z Żydami podczas II wojny światowej. Że wypieramy ich z naszej historii, miast, miasteczek. Mam kłopot z takim myśleniem. Nie wszyscy mają poczucie winy. Jedni tak, drudzy nie. Tak jak w czasie wojny – dla jednych mord...

  • Kazimierz vel Kuzmir opracowanie zbiorowe

    Wraz z zachodzącym słońcem i zamykającymi się okiennicami stylizowanych na żydowskie sklepików kończył się kolejny udany dzień w Kazimierzu nad Wisłą. Do pełni szczęścia brakowało mi tylko książki. Leniwe, urlopowe myśli bezwiednie ułożyły się w listę życzeń.  Żebym naprawdę chciała ją kupić, nawet jeśli okaże się droga... Żebym nie mogła się doczekać, kiedy zacznę ją czytać... Żeby okazała się tak dobra, że żal mi będzie czytać ją szybko... Żeby była o żydowskim Kazimierzu, prawdziwym żydowskim Kazimierzu... Świąteczna pora i fakt, że w miasteczku istnieje jedna tylko...

  • Więzi matek z córkami bywają wyjątkowe. Trudno jest znaleźć w świecie przyrody bliższą więź niż ta, która łączy matkę i córkę. Więzi córek z matkami są bliższe i bardziej intymne z racji bardziej emocjonalnej natury kobiety. W przeciwieństwo do mężczyzn kobiety skupiają się na kontaktach międzyludzkich, sferze emocjonalnej, bardziej wyrażają swoje uczucia a ich wypowiedzi są dłuższe i szczegółowe, częściej też odwołują się do wspomnień.  Bywa też tak, że związki matek z córkami są jak "czasem słońce, czasem deszcz".Matki, bardziej wylewne i skłonne do zwierzeń znajdują lepsze zrozumienie...

  • Konformista Alberto Moravia

    O “Konformiście” napisano już chyba wszystko, jako że książka ukazała się w 1951 roku i doczekała wielu wznowień, a także nominowanej do Oscara ekranizacji w reżyserii Bernardo Bertolucciego. Był sobie chłopiec… Gdy po takim stwierdzeniu postawimy trzy kropki, automatycznie nasuną się dalsze pytania, minimum dwa: co mu się przytrafiło? co z niego wyrosło? U Moravii nie znajdziemy optymistycznych odpowiedzi. Nie zgadzam się z opinią, że “Konformista” to studium narodzin faszyzmu we Włoszech, wszak faszyzm pojawia się jedynie w tle i mógłby zostać zastąpiony jakąkolwiek inną ideologią...

  • Dziecko żydowskie Regina Lilientalowa

    Co najgorszego może się przydarzyć ortodoksyjnemu Żydowi? Bezżenność. Co najgorszego może się przydarzyć żonatemu ortodoksyjnemu Żydowi? Bezdzietność.  Regina Lilientalowa przeprowadza czytelnika przez świat żydowskiego dziecka od chwili, gdy pojawia się ono w łonie matki, do momentu osiągnięcia wieku dorosłego (trzynastoletni chłopiec, dwunastoletnia dziewczynka). Od sypialni rodziców, poprzez kołyskę, na chederze (elementarna szkoła religijna) skończywszy.  Jaki jest świat żydowskiego dziecka? Zaczarowany, czy może raczej zabobonny?  Przed stosunkiem kobieta...

  • Kiedy stoję pod murem getta przy Złotej 62 moją twarz ogrzewają promienie słońca. Mur jest wysoki, a ja muszę dotrzeć na Umschlagplatz zanim się ściemni. Idę Sienną, Złotą, Próżną, Waliców, Krochmalną i Żelazną. Wreszcie kładka na Chłodnej. Kiedy przez Smoczą i Nowolipki docieram do wyspy św. Augustyna, zapada zmierzch Jestem zmęczony i zdezorientowany. Muszę zawrócić. Nie zdążyłem.... Zapadła Ciemność, jak WTEDY, TAM w GETCIE.             Czterech Jeźdźców Apokalipsy opanowało miasto. Pierwszy podzielił Miasto, drugi grał w karty...

  • Podróż zimowa Diane Armstrong

    Cztery zimowe podróże: Franza Schuberta – od słowa do muzyki, Stanisława Barańczaka – od muzyki do słowa, Haliny Shore – od życia do życia i moja – od pierwszej do ostatniej strony książki Diane Armstrong. Powieść zainspirowana mordem w Jedwabnem, gdzie w lipcu 1941 roku Polacy wyznania katolickiego spalili żywcem swoich sąsiadów – Polaków wyznania mojżeszowego. Wielu rodaków do dziś nie może „przełknąć” tej gorzkiej prawdy i nie może „darować” temu, kto jako pierwszy ujawnił ją światu. Jan Tomasz Gross jest „na językach”. Za „Sąsiadów”, za „Strach” i za strach. Diane Armstrong stoi...

  • Od Astrid do Lindgren VLADIMIR ORAVSKY, KURT PETER LARSEN I AUTOR ANONIMOWY

                 Z Izraela do Szwecji jest bardzo daleko. Jeśli z kawałka sznurka i metalowych pudełeczek zrobimy telefon albo linię do przesyłania papierowej korespondencji, to odległość zmniejszy się na wyciągnięcie ręki. Wystarczy tylko zamknąć oczy i wyobraźnia już działa. Tak robią dzieci na całym świecie. Robiła tak również Astrid Anna Emilia Ericsson, która dzieciństwo spędzała w Sevedstorp, uwieczniwszy je wiele lat później w powieści "Dzieciz Bullerbyn".            Któż z...

  • Cień Monika Rakusa

    Te opowiadania są jak puzzle - fragmenty układanki, w której każdy element jest na tyle duży, że stanowi pełną, samodzielną, intrygującą historię, a zarazem pasuje jeden do drugiego, tworząc całość. Całość zwaną życiem, przyznajmy - dość specyficznym, bo polegającym właściwie na… nieistnieniu. Owo nieistnienie dotyka kobiet i objawia się na różne sposoby: w życiu pełnym, bujnym, prawdziwym, tyle że równoległym; w intensywności, którą tłumi zdrada ukochanego; w skrywanej pod nazwiskiem Kowalscy tożsamości Pereców; w zafascynowaniu inną kobietą.  Książkę kończy niezwykła podróż w...

  • Mam wielką ochotę i potrzebę pisać o nich - polskich Synagogach z dużej litery i to także o tych drewnianych. Jeśli ktoś myśli, że były mniej reprezentacyjne niż murowane, niech odwiedzi Muzeum Historii Żydów Polskich. Można w nim zobaczyć m.in. zrekonstruowane, przepięknie polichromowane sklepienie i bimę synagogi z Gwoźdźca.  Były… To, niestety kluczowe słowo w odniesieniu do synagog drewnianych. Osobiście znam tylko jedną zachowaną - w Wiśniowej koło Krakowa. Wygląda niepozornie, jak przycupnięty koło drogi i na brzegu niewielkiego strumienia domek.  Królowa może być tylko jedna...

  • Osiemdziesiąta rocznica urodzin, czterdziesta piąta śmierci… Okrągłe rocznice kojarzą się z dobrymi książkami - wydawniczymi nowościami i wznowieniami klasyki, jeśli rzecz dotyczy pisarza. “Piękni dwudziestoletni”, “Pierwszy krok w chmurach”, “Sowa, córka piekarza”, “Listy” i “Drugie zabicie psa…” to zasługa Marka Hłaski, a teraz także Wydawnictwa Agora. Na okładkach serii rozpoznawalny portret autora - cyniczny wyraz twarzy, przyklejony do ust papieros.Kontestował system, socrealistyczną rzeczywistość, kontestował życie. Przystojny jak James Dean, przyciągający uwagę oryginalnym strojem...

  • (Nie)obecni Żydzi polscy Ośrodek Karta

    Z albumem “Ostatni. Współcześni Żydzi polscy” Małgorzaty Niezabitowskiej i Tomasza Tomaszewskiego po raz pierwszy zetknęłam się w “Chederze” - żydowskiej kawiarnio-bibliotece na krakowskim Kazimierzu. Bardzo szybko stał się moją ukochaną książką, czytaną “na raty”, za to dość zachłannie. Jakaż była zatem moja radość, gdy w najnowszym numerze kwartalnika “Karta” odkryłam obszerne przedruki z “Ostatnich…”! Zaczytałam się… znowu… i odżyło pragnienie posiadania albumu na własność. To znak czasów - nazwijmy je przejściowych. Lata 80-te wydawały się zmierzchem polskiego żydostwa, a tytułowego...

  • Szum Magdalena Tulli

    Projekcja - nasz chleb powszedni. Pokuszę się nawet o stwierdzenie, że… cali jesteśmy projekcją. To, jak się ubieramy, piszemy, co robimy, czytamy, lubimy… Nieustannie projektujemy samych siebie; zdarza się, że także na innych ludzi.Ile autora jest w jego książkach? Magdaleny Tulli w “Szumie” dużo. To osobista historia, ale opowiedziana w sposób uniwersalny, językiem realistycznym, a zarazem oniryczno-metaforycznym. Po trosze bajka o łagodnym lisku i dobrym esesmanie - jedynych przyjaciołach smutnej dziewczynki. Jak straszna musi być rzeczywistość, w której żyje; jak straszni muszą być...

  • Dzieci Hitlera. Losy urodzonych w Lebensborn Dorothee Schmitz-Köster, Tristan Vankann

    Lebensborn (Źródło życia) - oczko w głowie Heinricha Himmlera, marzącego o odrodzeniu krwi niemieckiej i hodowli ludzi czystych rasowo. Ośrodki Lebensbornu postrzega się dzisiaj jako centra rozpłodowe, a nawet domy publiczne dla elity SS, korzystającej z usług kobiet aryjskich. Jak każdy wysoko “zaopiekowany” i dyskretny projekt obrósł on w mity, które obala książka Dorothee Schmitz-Köster i Tristana Vankanna. Zarówno matki, jak i ojcowie dzieci, które miały przyjść na świat w jednej z willi Lebensbornu musieli przedstawić świadectwo aryjskiego pochodzenia, świadectwo zdrowia i...

  • To jedna z książek, na które się czeka, nie mając pojęcia, że ktoś je pisze, a ktoś inny ma w planach wydawniczych. Czeka się zatem podświadomie, życzeniowo. I oto któregoś pięknego dnia pojawia się w mediach autor, tytuł, okładka. Miga wywiad, zapowiedź, prasowa nota, a w czujnej głowie mola książkowego jedna tylko myśl - muszę. Muszę ją przeczytać.Na autobiografię Horowitza można czekać z wielu powodów. Bo Żyd, bo Holokaust - Płaszów, Auschwitz i “Lista Schindlera”, bo powojenna krakowska bohema i początki Piwnicy pod Baranami, bo Wielki Świat za Wielką Wodą i Wielka Kariera, bo wspaniałe,...

  • Kiedyś byliśmy braćmi Ronald H.Balson

    Maksymę Alfreda Hitchcocka o trzęsieniu ziemi, od którego powinien rozpoczynać się film i nieprzerwanie rosnącym napięciu można także zastosować do książek. “Kiedyś byliśmy braćmi” to niewątpliwie jedna z nich. Bliski autorowi suspens, a także sama fabuła sprawiają, że od książki nie sposób się oderwać, ani przewidzieć jej zakończenia. Na przyjęciu dobroczynnym do Elliota Rosenzweiga - wielkiej “szychy” w świecie polityki i biznesu, a także szczodrego filantropa podchodzi niepozorny Ben Solomon, mierzy weń z pistoletu (jak się później okaże - nienabitego), oznajmiając bez cienia...

  • Droga Romo Roma Ligocka

    Roma z “Dobrego dziecka” kończy osiemnaście lat i rozpoczyna samodzielne życie. Jej matka mieszka w Wiedniu, skąd śle listy: “(...) Jak mi się urodziła córka, to zawsze mówiłam, że kiedyś będę miała przyjaciółkę… Ale to mi nie wyszło, tak jak tyle innych rzeczy (...) Twierdzisz, że jesteś dorosła, ja tego nie widzę (...) Gdyby się jakoś dało z Tobą żyć…” Tytuł książki jak nagłówek listu. Oficjalny, chłodny, grzeczny. Listu, który ktoś pisze, bo trzeba, wypada, bo doszły go słuchy… Także dlatego, że kocha i martwi się, ale ma problem z okazywaniem uczuć. Skrywa je pod szorstką pretensją,...

  • Na początku był głos. Hitler “przepowiedział siebie”, a zaraz potem “wykrzyczał”. Także na jego pierwszych zdjęciach widać tylko zasłuchane tłumy zwolenników. W stanowiącym zaprzeczenie urody aryjskiej Wodzu podziwiają piękne dłonie i oczy - duże, jasnoniebieskie, o stalowo-zimnym spojrzeniu. Z czasem z “akustycznego piekła” wyłania się twarz. Na zdjęciach Heinricha Hoffmanna i w filmach Leni Riefenstahl, pod czujnym okiem Josepha Goebbelsa - ministra propagandy III Rzeszy. Portret Wodza ewoluuje. Od fanatycznego, agresywnego mówcy do posągowego męża stanu. “Dobosz”, swojak, dawny żołnierz,...

Strony

Polecane