Książki

  • Linia kolejowa Hajfa - Kair. Jawa to, czy sen? Pociąg na tej trasie kursował jeszcze w latach 70-tych XX wieku. I można było z Gazy - tak po prostu “wyskoczyć” do Egiptu, podziwiając mijane po drodze cytrusowe gaje, błękitne Morze Środziemne, czy piękną nadmorską plażę. Dzisiaj z Gazy już nigdzie “wyskoczyć” się nie da: ani pociągiem rodem z kryminałów Agathy Christie, ani najnowszym modelem boeinga; ani do Egiptu, ani do Europy. “Belgia (...) Nie mogę sobie wyobrazić Belgii” - mówi jeden z bohaterów reportaży Louisy Waugh. Strefa Gazy - najbardziej ponury rozdział współczesnej...

  • “Co z nich wyrosło? Ten “pewniejszy” został drobnym, mało znaczącym urzędnikiem gminnym w niewielkim miasteczku w Górnej Austrii, który bawił się trochę w muzykę; ten drugi zaś, którego przyszłość rysowała się podówczas w tak ciemnych barwach, stał obok mnie jako kanclerz Rzeszy.” August Kubizek i Adolf Hitler - przyjaciele z młodych, trudnych, głodnych lat. Łączyła ich miłość do sztuki, prowincjonalny Linz, potem wielki, wspaniały Wiedeń, a w nim zapluskwiony pokój u poczciwej pani Zakreys. Czy przez kilka lat można dobrze poznać człowieka? Z pewnością.  Nie zdradzajmy jednak...

  • “Tu pogrzebany mąż dostojny i prawy… Tu pochowana niewiasta sumienna w nakazach Boga...” Większość żydowskich inskrypcji nagrobnych brzmi jak poezja. Tylko ten, kto zna język hebrajski, potrafi ją odczytać i docenić. Ale kirkuty odwiedza wiele osób i wiele osób jest nimi zafascynowanych. Jak bardzo? “Hebrajska epigrafika nagrobna w Polsce” może pomóc to zweryfikować. Poważny tytuł, naukowe opracowanie, mnogość hebrajskich cytatów (wszystkie przetłumaczone na język polski) i ani słowa na temat symboliki macew. Kto sięgnie po taką książkę? Kto ją przeczyta do końca? Zaryzykuję...

  • Niesamowici bracia Goldberg Wojtek Biedroń

    Książkę Wojtka Biedronia zaczęłam czytać zaraz po „1945. Wojna i pokój” Magdaleny Grzebałkowskiej. I dlatego już od początku byłam rozczarowana. Nie treścią, ale raczej językiem – zupełnie nie reportażowym, bardziej zwyczajnym, suchym, nie budzącym emocji. Przeszkadzało mi również to, że książka – chociaż opowiada losy prawdziwych postaci, Józefa Różańskiego i Jerzego Borejszy – jest powieścią, a więc autor nie obiecuje, że opisane przez niego wydarzenia są prawdziwe.To było moje pierwsze wrażenie. Później jednak trudno było mi się od lektury oderwać  koniecznie chciałam wiedzieć jak...

  • Niemcy. Proces zbrodniarzy wojennych. Heiner - ocalony z Holokaustu wiedeńczyk, świadek w procesie. Lena - tłumaczka z Frankfurtu. Połączy ich sądowy korytarz, jego omdlenie, jej dobre serce, wreszcie miłość. Jaki dramat skrywa Heiner w sobie i… słoiku, z którym nigdy się nie rozstaje? “Tam, gdzie nie czuć już lęku” to nie tylko historia miłości, na którą pada cień krematoryjnych kominów. To przede wszystkim trafna i wnikliwa analiza psychiki ocalonego; jego związku z “normalną” kobietą; procesu zbrodniarzy wojennych i psychoterapii - zarówno od strony pacjenta, jak i lekarza. ...

  • Weźmiemy ze sobą dzieci… Do kina? Na wycieczkę? Z wizytą? W przypadku małych Goebbelsów to stanowcze stwierdzenie brzmi złowieszczo i oznacza jedno - śmierć. 1 maja 1945 roku. Otoczony przez Rosjan bunkier Hitlera. Morfina i kwas pruski. “Lepiej, żeby moje dzieci umarły, niż miałyby żyć w hańbie i stać się obiektem drwin” - powie Magda Goebbels - matka trucicielka, Medea III Rzeszy. Tak zapamięta ją historia. A jak zapamiętała żonę ministra propagandy i jej bliskich Käthe Hübner? Po kilkudziesięciu latach od zakończenia wojny opiekunka dzieci Goebbelsów postanowiła przerwać...

  • 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska

    W 1945 zakończyła się druga wojna światowa. Alianci pokonali wojska niemieckie. Rozpoczął sie czas niepewności, szukania sobie miejsca do życia, a często po prostu walki o przetrwanie. W nowej sytuacji nikt nie był prawdziwym zwycięzcą.Domy zostawione przez swoich właścicieli w niemal nietkniętym stanie – pełne cukierniczki, zastawa stołowa w kredensie, rodzinne portrety na ścianach. I do tych domów wchodzą obcy ludzie, rozglądają się, wybierają to, co im się akurat podoba, zabierają. Później przyjdą inni, którzy w tych domach zamieszkają. Znany obraz? Nie, tym razem nie chodzi o „pożydowskie...

  • Germania Harald Gilbers

    Znowu kryminał?! Znowu. Od czasu do czasu lubię. Przeczytać i zrecenzować. Gdy warto. Richard Oppenheimer - pozbawiony przez nazistów posady komisarza policji Żyd wegetuje w Berlinie. Wolność i względny spokój zawdzięcza aryjskiej żonie, ale w miejscu takim jak Judenhaus nie może czuć się bezpieczny. Nocna wizyta Gestapo zdaje się potwierdzać te obawy. W mieście grasuje seryjny morderca, a Oppenheimer jest (był) świetnym fachowcem. Na wniosek Hauptsturmführera Voglera ma pomóc w prowadzonym śledztwie. Ofiarami padają młode, ładne kobiety. Szaleniec okalecza ich miejsca...

  • Życie pisze najbardziej nieprawdopodobne scenariusze, a potem ktoś pochyla się nad nimi i powstają niezwykłe rodzinne historie; wspomnienia, które czyta się jednym tchem, z niedowierzaniem i radością, że to prawda. Eve Haas miała wielkie szczęście. Wraz z rodzicami i bratem wyjechała w 1934 roku z Berlina do Hampstead. Zaledwie rok wcześniej Hitler doszedł do władzy i w Niemczech dopiero rozpoczynało się szaleństwo, które miało doprowadzić do Zagłady sześciu milionów europejskich Żydów. Ucieczka… Szczęście… Tajemnica… Szesnastoletnia Eve usłyszy o niej po raz pierwszy podczas...

  • "Obcy jako zagrożenie" Autorka: Joanna Beata Michlic

    Ukazała się ważna książka. Żydowski Instytut Historyczny opublikował tłumaczenie wydanej wcześniej w języku angielskim obszernej pracy Joanny Beaty Michlic Obcy jako zagrożenie. Obraz Żyda w Polsce od roku 1880 do czasów obecnych.Książka jest ważna, ponieważ jest pierwszą tak obszerną syntezą - wnikliwym przewodnikiem po ponad 120 latach jednego z najistotniejszych aspektów polsko-żydowskiej historii. Autorka śledzi bowiem tropy antyżydowskie w kulturze, przede wszystkim w poglądach politycznych i społecznych, zwłaszcza te, które wykorzystywały temat obecności i roli Żydów w procesie...

  • Seks w III Rzeszy Anna Maria Sigmund

    Na nowoczesnych szkoleniach ‘Train the trainer’ można dowiedzieć się, jak skutecznie przykuć uwagę znużonych uczestników - rzucając niepostrzeżenie słówko “seks”. Bo “seks” intryguje. Śmiertelnie poważna, schematyczna i okrutna III Rzesza chyba najmniej kojarzy się z seksem. A jednak. Dlatego tytuł książki Sigmund, okraszony dodatkowo butnym cytatem z Adolfa Hitlera: “My decydujemy o życiu płciowym…” intryguje podwójnie. Decydowali, a raczej chcieli decydować… O tym, kto może się rozmnażać, ile powinno się mieć dzieci i które z nich są wartościowe. O aborcji, środkach...

  • Jan od biedronki dziwi się światu.            Ksiądz Jan od biedronki i ja. Przychodzenie i odchodzenie. Trochę, jak w starym w małżeństwie z rutyną.            Paradoksalnie pierwszą osobą, która odkryła przede mną poezje księdza Jana Twardowskiego był...ksiądz, który pożyczył mi antologię poezji religijnej. Pracowaliśmy wtedy wspólnie z młodzieżą i staraliśmy się naprawiać w młodych ludziach to, co popsuli dorośli. Moja ówczesna wiedza o księdzu Twardowskim ograniczała się do...

  • Kukiełki doktora Mengele. Yehuda Koren, Eilat Negev

       Jak kończą się baśnie o krasnoludkach? Dobro zwycięża zło, a wszyscy żyją długo i szczęśliwie.            Ta baśń nie miała dobrego zakończenia. Zło nie zostało ukarane, a krasnoludki nie żyły szczęśliwie. W 1937 roku Stany Zjednoczone ogarnia szaleństwo na punkcie "Królewny Śnieżki i siedmiu krasnoludków", pierwszej pełnoekranowej kreskówki.  Disney udostępnia produkcję w innych krajach. W ojczyźnie baśni braci Grimm filmem zachwyca się sam Hitler, który posiada jedyną kopię filmu tylko dla siebie. Krasnoludkowe...

  • Pani Stefa Magdalena Kicińska

    Była skryta, niemedialna i pod każdym względem prywatna. Perfekcyjna, odpowiedzialna, kontrolująca wszystko i wszystkich. Takim cechom często towarzyszy napięcie, takie osoby łatwo wpadają w złość. Tracą wizerunkowo. Stefania Wilczyńska. Pani Stefa. Prawa ręka Janusza Korczaka. To on zyskał sławę wybitnego pedagoga. Ona była od “brudnej roboty” - niewdzięcznej, codziennej, żmudnej. On “emanował osobowością”. Odwrócili role: ona “nosiła spodnie” - zarządzała domem, dbała o higienę, aprowizację; on był jak matka - pieścił, bawił, wychowywał. Nietrudno o taki wniosek, potwierdzony...

  • W tytule książki nie ma literówki. Nie tłumaczę się, tworzę intrygujący wstęp do recenzji. Bo skoro nie błąd, to co?  Dwutomowe dzieło Majera Bałabana z 1931 (I tom, wydanie wznowione, poprawione) i 1936 roku (II tom), omawiające dzieje żydowskiego Krakowa i Kazimierza na przestrzeni XIV - XIX wieku. Pioniersko, przekrojowo, detalicznie, literacko. Naukowo, a zarazem bardzo przystępnie. Reprint, którego nie mogłam się doczekać. Skarbnica wiedzy… wytarty frazes. Jakiego zatem użyć określenia, by oddać wartość iście mnisiej pracy historyka? I jaka jest jej największa wartość dla nas...

  •             Chasydzi. Wierzący Żydzi. Nie pomstują, nie złorzeczą, nie wyklinają. Uśmiechają  się i dziękują Haszem za dar ocalenia.            Chasydyzm, jako głęboko religijny ruch rozwinął się w XVIII wieku. To, czym był chasydyzm, doskonale wyjaśnia Martin Buber : "Nauka chasydzka to nic innego jak wskazanie, że należy żyć w zachwyceniu, w pełnej zachwytu radości". Służyć Bogu  z radością, poprzez radosne wypełnianie nie tylko modlitw i pobożnych uczynków, ale także obowiązków życia...

  • Kobieta ze złota Gregor Collins

    “Odeszła pięknie i spokojnie. Przez kilka ostatnich godzin była w śpiączce i bez problemu przeszła przez zasłonę śmierci. Ponad nią ściana migotała od słońca odbijającego się od wody w basenie. Pokój wypełniał głos Plácida, śpiewającego “Ave Maria”. Złoty żonkil leżał na jej poduszce.” Nie tylko śmierć Marii Altmann była piękna, życie także. Do tego długie i ciekawe. A najpiękniejsza była jej osobowość, czy też - jak kto woli - dusza.  Wywodziła się z zacnej i bogatej żydowskiej rodziny Bloch-Bauerów, na świat przyszła w Wiedniu pamiętającym epokę fin de siècle i swoich...

  • Bohaterka książki Olgi Grajasnowej to obywatelka świata. Po części nie z wyboru. Choćbyśmy nie wiem jak mocno w to wierzyli, nie wszystko zależy od nas. Choroba, wojna, śmierć… Optymizm także ma swoje granice. Żydówka urodzona w Azerbejdżanie, zamieszkała w Niemczech i Izraelu. Tragedie wyznaczają kolejne etapy życia Maszy. Wojna o Górski Karabach (zbrojny konflikt etniczno-terytorialny między Azerbejdżanem i Armenią, jeden z najpoważniejszych konfliktów o tym charakterze rozgrywający się na obszarze postradzieckim po upadku ZSRR)* i nagła śmierć ukochanego.  Dzięki tym granicznym...

  • Cudem ocaleni od Zagłady Cyganie nie mieli łatwego życia w powojennej Polsce. Wstydliwie przemilczani - oto jaki uzyskali status. Do czasu.  Konie, wozy, woda, las… Wieczorem ognisko, taniec i śpiew. To sielska strona opowieści. Jest i druga: głodniejsza, chłodniejsza, ciemniejsza. Wolność albo wygnanie, wędrówka albo tułaczka, szczęście albo trud, a może… po trosze i tego, i tego? Wszak czarno-biały bywa film, nigdy życie. W 1952 roku Prezydium Rządu podjęło uchwałę “W sprawie pomocy ludności cygańskiej przy przechodzeniu na osiadły tryb życia.” Jednak zabawa w kotka i myszkę (MO...

  •  Książka izraelskiej pisarki nie należy do tekstów, które porywają czytelnika od pierwszych stron lektury. Na początku zasiewa ona zaledwie ziarno zaciekawienia, które rozwija się bardzo powoli, żeby ostatecznie zaskoczyć swoim wyglądem i wzruszyć. Powieść wymaga lektury uważnej i empatycznej, ponieważ jej treść stanowi nie tylko przygoda i historyczny kontekst, ale przede wszystkim delikatna materia ludzkiego życia.Zosia. Od Doliny Jezreel do Czerwonej Orkiestry jest utworem z pogranicza literatury faktu, autobiografizmu i beletrystyki. Opowiedziano w niej dwie historie, z jednej strony...

Strony

Polecane