Książki

  • Narzeczona Schulza Agata Tuszyńska

    Trzy kobiety i listy, listy, listy… Zaginione - Bruno* Schulza do Józefiny Szelińskiej i powojenne - tytułowej narzeczonej do znanego schulzologa - Jerzego Ficowskiego; pieczołowicie przechowane przez wierną dziełu męża Elżbietę Ficowską; udostępnione tej, którą uznała za godną zmierzenia się z tematem Juny i Bruna. Tuszyńską inspiruje utracone i obecne. Z pogłosek, faktów i przeczuć tka niezwykłą opowieść, którą trudno nazwać biografią. Tajemnicą poliszynela jest, że świetnie pisze, ale w “Narzeczonej Schulza” przeszła samą siebie. Tuszyńskiej pisarce przychodzi w sukurs Tuszyńska...

  • Linia kolejowa Hajfa - Kair. Jawa to, czy sen? Pociąg na tej trasie kursował jeszcze w latach 70-tych XX wieku. I można było z Gazy - tak po prostu “wyskoczyć” do Egiptu, podziwiając mijane po drodze cytrusowe gaje, błękitne Morze Środziemne, czy piękną nadmorską plażę. Dzisiaj z Gazy już nigdzie “wyskoczyć” się nie da: ani pociągiem rodem z kryminałów Agathy Christie, ani najnowszym modelem boeinga; ani do Egiptu, ani do Europy. “Belgia (...) Nie mogę sobie wyobrazić Belgii” - mówi jeden z bohaterów reportaży Louisy Waugh. Strefa Gazy - najbardziej ponury rozdział współczesnej...

  • “Co z nich wyrosło? Ten “pewniejszy” został drobnym, mało znaczącym urzędnikiem gminnym w niewielkim miasteczku w Górnej Austrii, który bawił się trochę w muzykę; ten drugi zaś, którego przyszłość rysowała się podówczas w tak ciemnych barwach, stał obok mnie jako kanclerz Rzeszy.” August Kubizek i Adolf Hitler - przyjaciele z młodych, trudnych, głodnych lat. Łączyła ich miłość do sztuki, prowincjonalny Linz, potem wielki, wspaniały Wiedeń, a w nim zapluskwiony pokój u poczciwej pani Zakreys. Czy przez kilka lat można dobrze poznać człowieka? Z pewnością.  Nie zdradzajmy jednak...

  • “Tu pogrzebany mąż dostojny i prawy… Tu pochowana niewiasta sumienna w nakazach Boga...” Większość żydowskich inskrypcji nagrobnych brzmi jak poezja. Tylko ten, kto zna język hebrajski, potrafi ją odczytać i docenić. Ale kirkuty odwiedza wiele osób i wiele osób jest nimi zafascynowanych. Jak bardzo? “Hebrajska epigrafika nagrobna w Polsce” może pomóc to zweryfikować. Poważny tytuł, naukowe opracowanie, mnogość hebrajskich cytatów (wszystkie przetłumaczone na język polski) i ani słowa na temat symboliki macew. Kto sięgnie po taką książkę? Kto ją przeczyta do końca? Zaryzykuję...

  • Niesamowici bracia Goldberg Wojtek Biedroń

    Książkę Wojtka Biedronia zaczęłam czytać zaraz po „1945. Wojna i pokój” Magdaleny Grzebałkowskiej. I dlatego już od początku byłam rozczarowana. Nie treścią, ale raczej językiem – zupełnie nie reportażowym, bardziej zwyczajnym, suchym, nie budzącym emocji. Przeszkadzało mi również to, że książka – chociaż opowiada losy prawdziwych postaci, Józefa Różańskiego i Jerzego Borejszy – jest powieścią, a więc autor nie obiecuje, że opisane przez niego wydarzenia są prawdziwe.To było moje pierwsze wrażenie. Później jednak trudno było mi się od lektury oderwać  koniecznie chciałam wiedzieć jak...

  • Niemcy. Proces zbrodniarzy wojennych. Heiner - ocalony z Holokaustu wiedeńczyk, świadek w procesie. Lena - tłumaczka z Frankfurtu. Połączy ich sądowy korytarz, jego omdlenie, jej dobre serce, wreszcie miłość. Jaki dramat skrywa Heiner w sobie i… słoiku, z którym nigdy się nie rozstaje? “Tam, gdzie nie czuć już lęku” to nie tylko historia miłości, na którą pada cień krematoryjnych kominów. To przede wszystkim trafna i wnikliwa analiza psychiki ocalonego; jego związku z “normalną” kobietą; procesu zbrodniarzy wojennych i psychoterapii - zarówno od strony pacjenta, jak i lekarza. ...

  • Weźmiemy ze sobą dzieci… Do kina? Na wycieczkę? Z wizytą? W przypadku małych Goebbelsów to stanowcze stwierdzenie brzmi złowieszczo i oznacza jedno - śmierć. 1 maja 1945 roku. Otoczony przez Rosjan bunkier Hitlera. Morfina i kwas pruski. “Lepiej, żeby moje dzieci umarły, niż miałyby żyć w hańbie i stać się obiektem drwin” - powie Magda Goebbels - matka trucicielka, Medea III Rzeszy. Tak zapamięta ją historia. A jak zapamiętała żonę ministra propagandy i jej bliskich Käthe Hübner? Po kilkudziesięciu latach od zakończenia wojny opiekunka dzieci Goebbelsów postanowiła przerwać...

  • 1945. Wojna i pokój Magdalena Grzebałkowska

    W 1945 zakończyła się druga wojna światowa. Alianci pokonali wojska niemieckie. Rozpoczął sie czas niepewności, szukania sobie miejsca do życia, a często po prostu walki o przetrwanie. W nowej sytuacji nikt nie był prawdziwym zwycięzcą.Domy zostawione przez swoich właścicieli w niemal nietkniętym stanie – pełne cukierniczki, zastawa stołowa w kredensie, rodzinne portrety na ścianach. I do tych domów wchodzą obcy ludzie, rozglądają się, wybierają to, co im się akurat podoba, zabierają. Później przyjdą inni, którzy w tych domach zamieszkają. Znany obraz? Nie, tym razem nie chodzi o „pożydowskie...

  • Germania Harald Gilbers

    Znowu kryminał?! Znowu. Od czasu do czasu lubię. Przeczytać i zrecenzować. Gdy warto. Richard Oppenheimer - pozbawiony przez nazistów posady komisarza policji Żyd wegetuje w Berlinie. Wolność i względny spokój zawdzięcza aryjskiej żonie, ale w miejscu takim jak Judenhaus nie może czuć się bezpieczny. Nocna wizyta Gestapo zdaje się potwierdzać te obawy. W mieście grasuje seryjny morderca, a Oppenheimer jest (był) świetnym fachowcem. Na wniosek Hauptsturmführera Voglera ma pomóc w prowadzonym śledztwie. Ofiarami padają młode, ładne kobiety. Szaleniec okalecza ich miejsca...

  • Życie pisze najbardziej nieprawdopodobne scenariusze, a potem ktoś pochyla się nad nimi i powstają niezwykłe rodzinne historie; wspomnienia, które czyta się jednym tchem, z niedowierzaniem i radością, że to prawda. Eve Haas miała wielkie szczęście. Wraz z rodzicami i bratem wyjechała w 1934 roku z Berlina do Hampstead. Zaledwie rok wcześniej Hitler doszedł do władzy i w Niemczech dopiero rozpoczynało się szaleństwo, które miało doprowadzić do Zagłady sześciu milionów europejskich Żydów. Ucieczka… Szczęście… Tajemnica… Szesnastoletnia Eve usłyszy o niej po raz pierwszy podczas...

  • "Obcy jako zagrożenie" Autorka: Joanna Beata Michlic

    Ukazała się ważna książka. Żydowski Instytut Historyczny opublikował tłumaczenie wydanej wcześniej w języku angielskim obszernej pracy Joanny Beaty Michlic Obcy jako zagrożenie. Obraz Żyda w Polsce od roku 1880 do czasów obecnych.Książka jest ważna, ponieważ jest pierwszą tak obszerną syntezą - wnikliwym przewodnikiem po ponad 120 latach jednego z najistotniejszych aspektów polsko-żydowskiej historii. Autorka śledzi bowiem tropy antyżydowskie w kulturze, przede wszystkim w poglądach politycznych i społecznych, zwłaszcza te, które wykorzystywały temat obecności i roli Żydów w procesie...

  • Seks w III Rzeszy Anna Maria Sigmund

    Na nowoczesnych szkoleniach ‘Train the trainer’ można dowiedzieć się, jak skutecznie przykuć uwagę znużonych uczestników - rzucając niepostrzeżenie słówko “seks”. Bo “seks” intryguje. Śmiertelnie poważna, schematyczna i okrutna III Rzesza chyba najmniej kojarzy się z seksem. A jednak. Dlatego tytuł książki Sigmund, okraszony dodatkowo butnym cytatem z Adolfa Hitlera: “My decydujemy o życiu płciowym…” intryguje podwójnie. Decydowali, a raczej chcieli decydować… O tym, kto może się rozmnażać, ile powinno się mieć dzieci i które z nich są wartościowe. O aborcji, środkach...

  • Jan od biedronki dziwi się światu.            Ksiądz Jan od biedronki i ja. Przychodzenie i odchodzenie. Trochę, jak w starym w małżeństwie z rutyną.            Paradoksalnie pierwszą osobą, która odkryła przede mną poezje księdza Jana Twardowskiego był...ksiądz, który pożyczył mi antologię poezji religijnej. Pracowaliśmy wtedy wspólnie z młodzieżą i staraliśmy się naprawiać w młodych ludziach to, co popsuli dorośli. Moja ówczesna wiedza o księdzu Twardowskim ograniczała się do...

  • Kukiełki doktora Mengele. Yehuda Koren, Eilat Negev

       Jak kończą się baśnie o krasnoludkach? Dobro zwycięża zło, a wszyscy żyją długo i szczęśliwie.            Ta baśń nie miała dobrego zakończenia. Zło nie zostało ukarane, a krasnoludki nie żyły szczęśliwie. W 1937 roku Stany Zjednoczone ogarnia szaleństwo na punkcie "Królewny Śnieżki i siedmiu krasnoludków", pierwszej pełnoekranowej kreskówki.  Disney udostępnia produkcję w innych krajach. W ojczyźnie baśni braci Grimm filmem zachwyca się sam Hitler, który posiada jedyną kopię filmu tylko dla siebie. Krasnoludkowe...

  • Pani Stefa Magdalena Kicińska

    Była skryta, niemedialna i pod każdym względem prywatna. Perfekcyjna, odpowiedzialna, kontrolująca wszystko i wszystkich. Takim cechom często towarzyszy napięcie, takie osoby łatwo wpadają w złość. Tracą wizerunkowo. Stefania Wilczyńska. Pani Stefa. Prawa ręka Janusza Korczaka. To on zyskał sławę wybitnego pedagoga. Ona była od “brudnej roboty” - niewdzięcznej, codziennej, żmudnej. On “emanował osobowością”. Odwrócili role: ona “nosiła spodnie” - zarządzała domem, dbała o higienę, aprowizację; on był jak matka - pieścił, bawił, wychowywał. Nietrudno o taki wniosek, potwierdzony...

  • W tytule książki nie ma literówki. Nie tłumaczę się, tworzę intrygujący wstęp do recenzji. Bo skoro nie błąd, to co?  Dwutomowe dzieło Majera Bałabana z 1931 (I tom, wydanie wznowione, poprawione) i 1936 roku (II tom), omawiające dzieje żydowskiego Krakowa i Kazimierza na przestrzeni XIV - XIX wieku. Pioniersko, przekrojowo, detalicznie, literacko. Naukowo, a zarazem bardzo przystępnie. Reprint, którego nie mogłam się doczekać. Skarbnica wiedzy… wytarty frazes. Jakiego zatem użyć określenia, by oddać wartość iście mnisiej pracy historyka? I jaka jest jej największa wartość dla nas...

  •             Chasydzi. Wierzący Żydzi. Nie pomstują, nie złorzeczą, nie wyklinają. Uśmiechają  się i dziękują Haszem za dar ocalenia.            Chasydyzm, jako głęboko religijny ruch rozwinął się w XVIII wieku. To, czym był chasydyzm, doskonale wyjaśnia Martin Buber : "Nauka chasydzka to nic innego jak wskazanie, że należy żyć w zachwyceniu, w pełnej zachwytu radości". Służyć Bogu  z radością, poprzez radosne wypełnianie nie tylko modlitw i pobożnych uczynków, ale także obowiązków życia...

  • Kobieta ze złota Gregor Collins

    “Odeszła pięknie i spokojnie. Przez kilka ostatnich godzin była w śpiączce i bez problemu przeszła przez zasłonę śmierci. Ponad nią ściana migotała od słońca odbijającego się od wody w basenie. Pokój wypełniał głos Plácida, śpiewającego “Ave Maria”. Złoty żonkil leżał na jej poduszce.” Nie tylko śmierć Marii Altmann była piękna, życie także. Do tego długie i ciekawe. A najpiękniejsza była jej osobowość, czy też - jak kto woli - dusza.  Wywodziła się z zacnej i bogatej żydowskiej rodziny Bloch-Bauerów, na świat przyszła w Wiedniu pamiętającym epokę fin de siècle i swoich...

  • Bohaterka książki Olgi Grajasnowej to obywatelka świata. Po części nie z wyboru. Choćbyśmy nie wiem jak mocno w to wierzyli, nie wszystko zależy od nas. Choroba, wojna, śmierć… Optymizm także ma swoje granice. Żydówka urodzona w Azerbejdżanie, zamieszkała w Niemczech i Izraelu. Tragedie wyznaczają kolejne etapy życia Maszy. Wojna o Górski Karabach (zbrojny konflikt etniczno-terytorialny między Azerbejdżanem i Armenią, jeden z najpoważniejszych konfliktów o tym charakterze rozgrywający się na obszarze postradzieckim po upadku ZSRR)* i nagła śmierć ukochanego.  Dzięki tym granicznym...

  • Cudem ocaleni od Zagłady Cyganie nie mieli łatwego życia w powojennej Polsce. Wstydliwie przemilczani - oto jaki uzyskali status. Do czasu.  Konie, wozy, woda, las… Wieczorem ognisko, taniec i śpiew. To sielska strona opowieści. Jest i druga: głodniejsza, chłodniejsza, ciemniejsza. Wolność albo wygnanie, wędrówka albo tułaczka, szczęście albo trud, a może… po trosze i tego, i tego? Wszak czarno-biały bywa film, nigdy życie. W 1952 roku Prezydium Rządu podjęło uchwałę “W sprawie pomocy ludności cygańskiej przy przechodzeniu na osiadły tryb życia.” Jednak zabawa w kotka i myszkę (MO...

Strony

Polecane