Książki

  • Rzymski poranek Virginia Baily

    Czasami jedna chwila może odmienić czyjeś życie. Jedna chwila, jeden poranek. Deszczowy, październikowy, wojenny. To właśnie przydarzyło się młodej Włoszce - Chiarze Ravello, która będąc świadkiem wywózki Żydów z rzymskiego getta zdołała uratować małego chłopca - Daniela Leviego. Uchroniła go przed niechybną śmiercią, pokochała, wychowała. Daniele był trudnym dzieckiem. Zaniemówił od przeżytej traumy, a potem… potem było tylko gorzej. Został narkomanem i przestępcą. Bez najmniejszych skrupułów okradał także Chiarę. Wykoleił się i przepadł bez śladu. Czy ktoś mu w tym dopomógł?...

  • “Jaki pożytek z tej pisaniny, kogo interesuje mój dziennik? Kilka razy myślałam, żeby go spalić, lecz jakiś głos wewnętrzny mi zabraniał.” Chciałoby się rzec: całe szczęście! Dzisiaj zapiski Mary Berg to jedno z ważniejszych Świadectw Zagłady. W przypadku rodziny Wattenbergów strategia przetrwania była prosta: w każdej sytuacji powoływać się na respektowane przez nazistów amerykańskie obywatelstwo matki autorki i czekać na okazję wymiany za jeńców niemieckich internowanych przez aliantów. Zanim to nastąpiło, Mary i jej bliscy przeszli przez piekło warszawskiego getta i więzienia na...

  • Dzieci Abrahama Robert Littell

    Co by było, gdyby… za dziewięć dni miało dojść do podpisania traktatu pokojowego między Izraelczykami i Palestyńczykami, oraz utworzenia niezależnego palestyńskiego państwa? Właśnie z taką sytuacją polityczną próbuje nas oswoić w “Dzieciach Abrahama” Robert Littell.  Politycy, sojusznicy i negocjatorzy swoje, ekstremiści swoje. Palestyński terrorysta doktor al-Szaat uprowadza fundamentalistycznego rabina Apfulbauma. Czarny PR wymierzony w rokowania na szczycie nie jest jedynym celem porywacza. Kto wie, być może rabin zdradzi nazwisko legendarnego Jaira - przywódcy żydowskiego podziemia?...

  • Polska odwraca oczy Justyna Kopińska

    Niejeden trup wypadł z szafy za sprawą dociekliwości, odwagi, a przede wszystkim niezgody dziennikarki “Gazety Wyborczej” Justyny Kopińskiej. Niezgody na tytułowe odwracanie oczu od tego, co najważniejsze. I tu pod pióro cisną się wielkie słowa: sprawiedliwość, uczciwość, a przecież... wystarczyłoby jedno - przyzwoitość. Zwykła ludzka, ale także systemowa. W sądach, więzieniach, szpitalach, sierocińcach.  Gdzie jej brakuje, dochodzi do nadużyć, a często skrajnej patologii - tam jest Kopińska. Z dyktafonem i zestawem trudnych pytań. Jaką płaci za to cenę? Nie mam wątpliwości, że...

  • Carska filiżanka Michał Głowiński

    Świadomość upływu czasu, wiek, zmęczenie fizyczne, niesłabnąca kondycja intelektualna, a po trosze może i nuda emeryckiego życia sprawiły, że Michał Głowiński znowu sięgnął po pióro, by z “wciąż gotującego się kotła przeszłości” wydobyć i zapisać jak najwięcej. W tym celu “najdrobniejsze wyskrobki pamięci mogą okazać się przydatne”. To właśnie drobność, skromność, kruchość, a zarazem niezaprzeczalny urok wspomnień Głowińskiego symbolizuje i podkreśla tytułowa carska filiżanka - rodzinna pamiątka, która przetrwała niejeden kataklizm. Trochę tak, jak autor. Do dwóch kręgów obcości*...

  • Mędrzec kaźni Tomasz Kowalski

    Pasją Wydawnictwa MG są polscy autorzy, a ja popieram promowanie rodzimej twórczości. Tym chętniej sięgnęłam po “Mędrca kaźni” Tomasza Kowalskiego - pisarza, którego nazwisko bardziej polskie już być nie może. Żarty na bok, wszak książka traktuje o sprawach poważnych. Dokładnie jednej - karze śmierci - jej zasadności i stosowności.  Jeśli Waszą uwagę przykuło czarno-białe zdjęcie mężczyzny bez głowy z plamą krwi (czerwoną, a jakże) na nieskazitelnym kołnierzyku koszuli, to zapewniam, że zawartość książki w niczym nie ustępuje okładce. Także tytuł współgra z całością. Mądra,...

  • Judasz Tosca Lee

    Postaci biblijne są jednowymiarowe: dobre, albo złe. Tak uproszczone portrety zaszczepia się nawet w umysłach dorosłych. Być może człowiek wiary powinien być jak dziecko: niewinny i naiwny w odbiorze świata. Być może. Na szczęście literatura piękna rządzi się swoimi prawami. Na szczęście mamy takich pisarzy jak Colm Tóibin, czy Tosca Lee i książki takie jak “Testament Marii”, czy “Judasz”. Autorów, którzy mierzą się z wszelkimi odcieniami szarości, bo przecież z takich barw składa się życie, a bohaterów swoich opowieści czynią ludźmi z krwi i kości. Taki właśnie jest Judasz Tosci...

  • Hodowcy, karmiciele, strzykacze, preparatorzy... Pracownicy laboratorium Rudolfa Weigla - poskromiciela tyfusu plamistego, wynalazcy pierwszej skutecznej szczepionki przeciwko tej dziesiątkującej ludzkość chorobie. I ona - nosicielka tyfusu - wesz. W czasie ostatniej światowej wojny symbol śmierci i ocalenia. Oto bohaterowie książki Arthura Allena - porywającej od Przedmowy, poprzez Wstęp, aż do Posłowia, co jest rzadkim czytelniczym doświadczeniem.  Przymocowywano je szeroką gumową taśmą do łydek mężczyzn i kobiecych ud. Drewniane płaskie klatki, z jednej strony zakończone specjalną...

  • Co zrobić z Niemcami po wojnie? Zwycięskie mocarstwa wiedziały jedno: należy przyjąć zasadę bezwarunkowej kapitulacji, znieść rząd niemiecki i przejąć kontrolę nad terytorium wrogiego kraju. Okupacja czterech wydzielonych stref: amerykańskiej, brytyjskiej, francuskiej i radzieckiej trwała do 1949 roku, kiedy to powstały dwa państwa: RFN i NRD.  Skoncentrowano się na trzech “D”: demilitaryzacji, denazyfikacji, a finalnie zaszczepieniu Niemcom demokracji, oczywiście z wyjątkiem Rosjan, zajętych wprowadzaniem własnego ustroju. W teorii wszystko wyglądało pięknie, lecz - jak zawsze -...

  • Był remedium na “sztokholmską tragedię”. Dzięki temu, że ona dostała Nobla, on dostał pracę. Michał Rusinek przez kilkanaście lat pełnił funkcję “Pierwszego Sekretarza” Wisławy Szymborskiej - “Pierwszej Damy Polskiej Poezji”. Teraz napisał o niej książkę.  Bardziej z wyczuciem niż poczuciem humoru. Eleganckim przymrużeniem oka. Dyskretnie. “Wieczny Sekretarz” też ma klasę. Uwielbiała purnonsens, strzegła swojej prywatności, była wycofana, chwilami depresyjna, skromna. Życzliwa światu i cierpliwie go tłumacząca. Nawet poetyckim laikom i ignorantom. Kluczem do Szymborskiej są jej...

  • Słodycz zapomnienia Kristin Harmel

    Podobno „Słodycz zapomnienia” została okrzyknięta przez „Marie Claire” najlepszą pozycją na lato. Także tytuł i okładka sugerują lekturę lekką, łatwą i przyjemną. Czy może za taką uchodzić książka o Holokauście? Skoro ma happy end, widocznie może.  Tak, “Słodycz zapomnienia” jest słodka, nie tylko dlatego, że główna bohaterka o nieprzypadkowym imieniu Hope (ang. nadzieja) prowadzi rodzinną cukiernię. W beczce miodu łyżka dziegciu? Niejedna. Hope jest rozwódką, ma trudne relacje z nastoletnią córką, kłopoty finansowe, a jej ukochana babcia cierpi na chorobę Alzheimera. Pewnego dnia,...

  • Ja nie jestem Miriam Majgull Axelsson

    “Nie zamierzała wyjawiać, kim jest i skąd pochodzi, bo to był chłodny kraj, i jeśli ceną za spanie pod ciepłą pikowaną kołdrą było kłamstwo, może kłamać aż do śmierci.” Udało jej się. Prawie. Milczała przez sześćdziesiąt osiem lat. Malika-Miriam. Romska dziewczynka, która w Ravensbrück udawała Żydówkę. Nie tylko w piekle obozu koncentracyjnego, także w szwedzkim niebie, do którego przywiózł ją biały autobus ze znakiem Czerwonego Krzyża.  Najpierw “tylko” chciała zostać w kraju. Potem nie rozczarować swojej chlebodawczyni, nie zrazić do siebie męża, nie stracić przyrodniego syna,...

  • Musical “Skrzypek na dachu” utrwalił w powszechnej świadomości obraz sztetla jako nostalgicznego, ale zapyziałego żydowskiego miasteczka, zagubionego “gdzieś” w bezkresnej Rosji. Stworzył jego archetyp. Mówimy sztetl - myślimy Anatewka. Yohanan Petrovsky-Shtern odsłania całą prawdę o tym złożonym i wielobarwnym zjawisku, niemalże instytucji, jaką był sztetl w czasach swojej prosperity, nie pomijając wydarzeń i mechanizmów, które doprowadziły do jego upadku. Autor w sposób rzetelny (opracowanie naukowe), a zarazem wciągający niczym powieść szpiegowska przybliża każdy aspekt życia...

  • Może Estera Katia Petrowska

    Opowieść Petrowskiej o losach jej żydowskiej rodziny przypomina wyciąganie kart z talii pamięci. Dobrze potasowanych kart, z których autorka układa eleganckiego pasjansa.  O zmarłych muszą opowiedzieć żywi.  Pradziadek Katii - Ozjel był nauczycielem i dyrektorem internatu dla głuchoniemych dzieci w Warszawie. Głównie sierot, ale nie tylko. Miał tak dobre wyniki, że drukowano o nim artykuły w prasie żydowskiej, a zadowoleni rodzice słali listy z podziękowaniami. Oskarżony o szpiegostwo na rzecz Austrii, po zwolnieniu z więzienia wyjechał z rodziną do Kijowa. Jego córka - Roza...

  • Leczenie pamięci Ośrodek Karta

    Sięgając po najnowszy numer “Karty” nie przypuszczałam, że odbędę trzy ważne podróże: dwie grozy i jedną sentymentalną.  Podlasie, rok 1941. Okres “bezkrólewia” pomiędzy sowiecką i niemiecką okupacją. W kilkunastu miejscowościach dochodzi do bestialskich mordów na lokalnej ludności żydowskiej. Oprawcami są polscy sąsiedzi. I to oni przemawiają po latach, zapisami zeznań w procesach prowadzonych na podstawie tzw. dekretu sierpniowego z 1944 roku.  Suchy, protokolarny język wzmacnia nieludzki wydźwięk relacji: przedmiotowe traktowanie ofiar, bezkarność sprawców, barbarzyńskość metod...

  • W czasach bez komputerów, Photoshop’a, anorektycznych top models i reżyserowanych pokazów także można było robić Wielką Modę. Nawet w siermiężnej, komunistycznej Polsce. Kraj nad Wisłą potrzebował swojej Coco Chanel i otrzymał ją w osobie Jadwigi Grabowskiej.  Wojna odebrała jej wiele: pieniądze, nieruchomości, poczucie bezpieczeństwa. Próbowała to jeszcze odbudować. Stąd “Feniks” - butik o nieprzypadkowej (tak sądzę) nazwie, który cieszył się wielkim powodzeniem wśród powojennych elegantek. Niestety, nowa polityczna rzeczywistość nie służyła tzw. prywatnej inicjatywie. I wtedy - nigdy...

  • Każdy słyszał o Oskarze Schindlerze, który w mrocznych czasach Zagłady ratował Żydów. W aurze empatii, brawury, skandalu. Agresja III Rzeszy na Polskę stworzyła mu niepowtarzalną okazję zostania przedsiębiorcą i zarobienia dużych pieniędzy. Na krakowskim Zabłociu produkował garnki, menażki, a także amunicję na potrzeby armii niemieckiej, z wykorzystaniem taniej siły roboczej, głównie żydowskiej.  W 1943 roku coś się zmieniło. Kapitalista (aczkolwiek zawsze z ludzką twarzą) został ratownikiem. Wszystkie kontakty, środki, zdolności wykorzystał na skoszarowanie “swoich Żydów” w...

  • Przyjeżdżają do Polski by dorobić się wielkich pieniędzy - na kebabie, chińskich centrach handlowych, lub zarobić cokolwiek - w pocie czoła sprzątając bazar. Zdarza się ktoś tak nietypowy, jak pogubiona emocjonalnie albańska zakonnica, wiodąca w Warszawie świeckie życie. W otwartych, lub strzeżonych ośrodkach mieszkają uchodźcy, przy pierwszej okazji uciekający dalej - na Zachód, a w polskich rodzinach ciemnoskórzy zięciowie, których w kraju zatrzymała miłość. Oni - obcokrajowcy. Jest i druga grupa “obcych”: Żydzi, Romowie, dzieci z mieszanych związków. Urodzili się w Polsce, z...

  • Dlaczego Niemcom zależało na amerykańskich filmach? Były dobre i chciał je oglądać cały świat. Hollywood lat 30-tych wygrywało techniką, fabułą, a także umiejętnością łączenia rozrywki z propagandą - lekko i mimowolnie. Potrafił to docenić Joseph Goebbels, zaś Adolf Hitler po prostu kochał kino, zwłaszcza amerykańskie. Rodzime nie było w stanie mu dorównać.  Jeszcze bardziej, niż na filmach zależało nazistom na kontrolowaniu hollywoodzkich wytwórni, by żadna tamtejsza produkcja nie godziła w honor narodowy, oraz dobry wizerunek Niemiec. Jak reagowała strona amerykańska? Szła na...

  • Wtedy. O powojennym Krakowie Joanna Olczak-Ronikier

    Przodków i życiorysu Joanny Olczak-Ronikier nie sposób zamknąć w jednym tomie. Niezwykła, wyróżniona Nagrodą Literacką Nike książka “W ogrodzie pamięci” po czternastu latach doczekała się kontynuacji. To właśnie teraz jest czas na “Wtedy…” Opowieść o powojennym Krakowie. Jesień. Świetne tło dla tamtejszej rzeczywistości, bo choć w mieście stały kamienice, to życie wcale nie było łatwiejsze. Powojenną zgrzebność i biedę wyostrzył nowy ustrój, a radość z ocalenia szybko stłumiły codzienne kłopoty. Kraków, ulica Krupnicza, słynny Dom Literatów. To tu zamieszkały matka i babka autorki,...

Strony

Polecane