Książki

  • Ariel znaczy lew Andrzej Selerowicz

    Co w życiu - to i na kartach powieści. Oto, rzec można literackie credo Andrzeja Selerowicza - związanego z ruchem i organizacjami LGBT.  Nie dziwi nas bohater gej, a właściwie para gejów i łączące ich uczucie. Co zatem wyróżnia “Ariela…”? Fakt, że parę ową tworzą Żyd i żołnierz Wehrmachtu; rzecz dzieje się w czasie II wojny światowej w okupowanej Polsce; a najbardziej - i tu wielu pewnie zaskoczę - że historia jest prawdziwa. Oparta na faktach - ściślej mówiąc. Przypadkowo poznany starszy pan opowiedział Autorowi to, co kluczowe. Jak gej gejowi - swój swemu. Co Autor musiał zmyślić...

  • - Odnieś sukces, lub… zgiń! - szepcze do ucha emigranta Statua Wolności. Jednym z nich jest Jakob Bronsky - ocalały z Holokaustu niemiecki Żyd. Bez pracy i środków do życia. Kradnie pieniądze w dorywczym kelnerowaniu, do którego i tak się nie nadaje; podbiera jedzenie gospodyni i współlokatorowi; tygodniami zalega z zapłatą czynszu; oszukuje jako klient drogich restauracji; próbuje zaciągnąć kobiety do łóżka, posuwając się nawet do próby oszustwa matrymonialnego. Myśli jak się najeść i ulżyć swoim chuciom. Tanie dziwki i jeszcze tańsze kino - oto jego rozrywki. W czynnej przez całą...

  • Dziecko w śniegu Włodek Goldkorn

    Włodek Goldkorn reprezentuje “drugie pokolenie” ocalałych, co zapewnia mu szczególne miejsce w przeżywaniu i analizie Zagłady. Jakby jedną stopą stał w gorącej, drugą w zimnej wodzie. W tym przypadku nawet statystyk nie powie, że odczuwalna temperatura ciała jest umiarkowana. Sielskie dzieciństwo spędzane w pięknym poniemieckim mieszkaniu w Katowicach splatało się z budzącymi niepokój faktami: wszechobecną (na meblach, talerzach, sztućcach) swastyką; bliskością Auschwitz, do którego się nie jeździło, ale o którym się opowiadało; zabawami w esesmanów i więźniów; milczeniem, lub gadulstwem...

  • Burza Steve Sem-Sandberg

    Brat. Siostra. Tajemnica. Rodzice, którzy znikają jednego dnia. Dziwak Johannes w roli rodziny zastępczej. Andreas przybywa na wyspę zaniepokojony brakiem wieści od przybranego ojca. Nie zastaje go już przy życiu. Inwentaryzacja tego, co pozostawił zmarły przechodzi w pasmo wspomnień. Rodzinna zagadka nie daje Andreasowi spokoju. Pobyt na wyspie zamienia się w śledztwo. Pytanie: co wydarzyło się przed laty? - wisi w powietrzu. Naelektryzowanym jak przed burzą. Po właścicielu wyspy - oskarżonym o kolaborację z nazistami - zostały pamiętniki, książki, dokumenty. Na strychu domu...

  • “Ona była taka zdolna, miała tańczyć na scenach świata, ale… straciła głowę dla Artura Rubinsteina.” To zdanie kończy książkę i rozpoczyna moją o niej opowieść. Straciła głowę, a w rezultacie podporządkowała swoje życie sławnemu mężowi. Owo podporządkowanie świetnie ilustrują dwie zamieszczone na okładce fotografie: Nela wsłuchuje się w sugestywną wypowiedź Artura; Nela szczotkuje jego frak przed koncertem. Artur niespecjalnie zabiegał o Nelę. Miał tyle kobiet… nieślubne dziecko… Możemy pokusić się o smutną refleksję, że jedyne, co dla niej zrobił; jedyne, czym ją wyróżnił to...

  • Radość życia Roma Ligocka

    Jak zwykle na kanapie, jak zwykle z laptopem na kolanach. Co robię? Usiłuję pisać recenzję, mniej lub bardziej zgrabnie żonglując szklaneczką pitnego miodu. Gdy już muszę na chwilę ją odstawić - pomaga mi w tym książka. Szklaneczka miodu na “Radości życia”...I to właśnie jest radość życia!Jedna z wielu, przyznajmy. W ich wyszukiwaniu i dzieleniu się nimi z czytelnikami już od dawna specjalizuje się Roma Ligocka. Jakie ma po temu kwalifikacje? Tzw. bagaż życiowych doświadczeń - to oczywiste, jednak o wiele istotniejsze okazują się bystre oko, otwarty umysł, wrażliwość i refleksyjność....

  • Poeta w labiryncie historii Jerzy Kandziora

    Komu znany jest Jerzy Ficowski? Na pewno miłośnikom prozy Schulza i poezji Papuszy.     Odkrywca, Admirator, Opiekun, Promotor. Tak o nim zazwyczaj mówią ci, którzy wiedzą, że ktoś taki w ogóle istniał.    I właśnie dlatego książka Kandziory bardzo się Ficowskiemu należy. Trochę na przekór niewiedzy, ale i wiedzy wyrywkowej. Oprócz Odkrywcy, Admiratora, Opiekuna, Promotora otrzymujemy Poetę i Autora Piosenek.    Ficowskiemu sprzyjał los, prowadziła go Dobra Gwiazda. Mrocznym korytarzem Zagłady, krętą cygańską ścieżką. Miał szczęście do spotykanych ludzi, którzy...

  • Wenus z Drohobycza Włodzimierz Bolecki

    Łapczywie chwytam wszystko, co wychodzi o Schulzu, choć niektóre teorie na jego temat przyjmuję z niepomiernym zdumieniem. Są nie tyle niezwykłe, co dziwaczne. Artur Sandauer twierdził, że śmierć Schulza była przejawem jego masochizmu - rodzajem samobójstwa, którego Schulz podświadomie szukał, na które sam się wystawił. Ot - masochistyczny, psychoanalityczny akt. Schulz miał zaburzenia nastroju, jego życiem rządził lęk. Bał się wyjazdu do Warszawy, wspólnego tam życia z Szelińską; depresja trzymała go w czterech ścianach domu i rodzimym mieście. Podobnie bał się ucieczki z...

  • Wojna Niemców Nicholas Stargardt

    Kto powinien sięgnąć po książkę Stargardta? Przede wszystkim ci, których krępuje pytanie “Niemcy, czy naziści?” Postawmy sprawę jasno: nie można na nie udzielić dyplomatycznej odpowiedzi.  Brutalna zbrodnia wymaga brutalnej prawdy. Kurtuazję odłóżmy na bok. Nie wolno chronić sprawców. Elementarna uczciwość wobec ofiar to wszystko, co my - współcześni możemy im podarować. Prawdę i Pamięć. Kto powinien sięgnąć po książkę Stargardta? Ci, którzy próbują ustalić stopień współwiny tzw. zwykłych Niemców. Sprowadza się on często do pytania “Czy wiedzieli?” O eksterminacji Żydów i...

  • Poezja śpiewana - chyba tak trzeba nazwać ten album. Dwudziestu dziewięciu XIX / XX-wiecznych poetów i poetek, dwunastu współczesnych polskich kompozytorów, jeden wykonawca i wspólny mianownik całego przedsięwzięcia - jidysz. Słowo i muzyka - księga i płyta - na niej siedemnaście pieśni - zapowiedź, przedsmak, wybór, trzon. Tu i tam, lub na razie tylko w księdze… Gebirtig, Kacenelson, Suckewer. Pożegnanie Krakowa, gloryfikacja zamordowanego narodu, tęsknota za litewską ojczyzną. Czy można opowiedzieć o Holokauście przez pryzmat jednego przedmiotu? Kim jest współczesny Mojżesz?...

  • Sendlerowa. W ukryciu Anna Bikont

    Wszyscy twierdzą, że kochają prawdę. Niekoniecznie tę niewygodną. Biografie sławnych ludzi powinno się pisać po ich śmierci. Wiele lat po ich śmierci. Najlepiej od stu wzwyż. Biografii narodowych ikon pisać nie wolno. Oczywiście stwierdzam to przekornie. Można pisać zawsze i o każdym, byleby rzetelnie. Tak właśnie Anna Bikont potraktowała Irenę Sendler, a że wykazała się przy tym nie lada odwagą?! Przecież już książką “My z Jedwabnego” udowodniła, że im trudniejszy temat, tym lepszy.  Czy to nie wstyd, że rodzimą Sprawiedliwą Wśród Narodów Świata odkryły - także dla Polaków -...

  • Mentalista Hitlera Gervasio Posadas

    Czytanie w myślach, podróż w czasie, jasnowidzenie - oto trzy najpopularniejsze, najbardziej pożądane super moce.  Czy może być coś straszniejszego, niż znajomość daty i okoliczności własnej śmierci? Marzymy o super mocach, a czasami wystarczy uruchomić zwykłą ludzką wyobraźnię. Może jeszcze dorzucić garść empatii.  Nic z tego. Niezdrowa ciekawość, pogoń za sensacją, naiwność, rozpacz sprawiają, że wszelkiej maści okultyści, wróżbici, magowie mają się dobrze. Zdrowy rozsądek, odpowiedzialność za własne życie przegrywają ze szklaną kulą, talią kart, seansem spirytystycznym. Tak było...

  • Mój ojciec, kupiec Johannes Trojan

    Sławni za życia, zapomniani po śmierci. Do takich ludzi zaliczyć należy Johannesa Trojana - dziennikarza, pisarza, poetę rodem z XIX-wiecznego Gdańska - miasta, które ciekawie i tkliwie uwiecznił w swoich wspomnieniach. “Mój ojciec, kupiec” - oto one. Kto był w Gdańsku, widział zapewne obecne w przestrzeni miasta zdjęcia powojennej Starówki. Przerażające zdjęcia ruin. Dzisiejszy Gdańsk na powrót kwitnie i zachwyca, ale ów zachwyt studzi refleksja, że to przecież w ogromnej mierze rekonstrukcja. Największe wrażenie zrobiła na mnie fotografia pustej ulicy Mariackiej, na której...

  • Lepiej być młodą, piękną i bogatą. Przede wszystkim jednak białą. To refleksja stale obecna we wspomnieniach Margo Jefferson - przedstawicielki czarnych elit, uprzywilejowanej córki znakomitego lekarza. “Stanowiliśmy trzecią rasę” - napisze. Obok białych i plasujących się niżej w hierarchii społecznej czarnych. Podwójnie obcy - odrzucani zarówno przez “gorszych”, jak i “lepszych”; miotani poczuciem winy za odniesiony sukces; upokarzani pozorną akceptacją tych, którym tak bardzo pragnęli dorównać. Tolerowani w ramach ściśle kontrolowanego eksperymentu - integracji pod...

  • Zamojszczyzna 1918-1959 Zygmunt Klukowski

    Wszyscy wiemy, że nie należy oceniać książki po okładce. Po tytule i objętości też. Podstawowe czytelnicze prawdy objawione, zatem śmiało mogę przejść do rekomendacji ponad sześćsetstronicowej “Zamojszczyzny” z czarno-białym zdjęciem doktora Klukowskiego i pozostałego personelu szpitala w Szczebrzeszynie. “Zdaję sobie sprawę ze wszystkich braków swych wspomnień. Jest to zwykła gawęda, która mogłaby zainteresować głównie ludzi żyjących tu w tym samym okresie i znających miejscowe stosunki. Poza tym zawiera ona dużo materiału informacyjnego, z którego mógłby w przyszłości skorzystać...

  • - Żałuję, że jestem matką. Socjolog Orna Donath od 2008 roku uważnie słucha kobiet, które mają odwagę wypowiedzieć te stygmatyzujące słowa i skrupulatnie je zapisuje.  Od razu podkreślmy, że nie chodzi o trudną sytuację życiową, biedę, przemęczenie pracą, brak partnera, lub pomocy z jego strony; nie chodzi o depresję poporodową, zaburzenia adaptacyjne, czy dylemat rodzina - kariera. Jedyną przyczyną pragnienia “bycia niczyją mamą” jest postrzeganie macierzyństwa jako “kompletnie obcego bytu”. Badane kobiety po prostu nie chcą być matkami. Nie chcą, ale są. Dlaczego? Uległy...

  • Lem. Życie nie z tej ziemi Wojciech Orliński

    Najważniejsze daty polskiej historii XX wieku to także najważniejsze daty biografii Lema. Tak - TEGO Lema - Stanisława Lema od gwiazd. Prywatnie mocno stąpającego po ziemi, owładniętego - jak sam chętnie przyznawał - “Chciwością Mamony”. 1939 - wybuch II wojny światowej, która dla Lema będzie podwójną traumą. Ocaleje on, matka, ojciec, kuzyn. Pozostałą część licznej rodziny pochłonie Holokaust. Lem na zawsze “nauczy się”, że żydowskie pochodzenie to pochodzenie niebezpieczne, lub co najmniej niewygodne. Mała-wielka tajemnica, której motyw zakorzeni się także w twórczości Lema, zarówno w...

  • Czerwony namiot Anita Diamant

    Tytułowy czerwony namiot to namiot menstruacyjny, w którym kobiety spędzają wspólnie kilka dni w miesiącu. Odpoczywają, ucztują, plotkują. Lea, Rachela, Bilha, Zilpa - żony i nałożnice Jakuba. Z czasem dołączy do nich Dina - jedyna córka, a zarazem narratorka opowieści. “Mój świat był pełen matek i braci, znoju i zabawy, nowych księżyców i smakowitej strawy. Wzgórza w oddali obejmowały moje życie niczym misa wypełniona wszystkim, czego mogłabym zapragnąć.” Nawet imię wybrała sobie sama. Lea szeptała jej do ucha coraz to inne propozycje; gdy padło “Dina” - niemowlę przestało ssać...

  • Wstaje świt Aleksandra Janiszewska

    “Dziś bardzo ważny dzień. Ustały działania wojenne! Pokój zapanował na całym świecie (...) A teraz co dalej?” Z tym pytaniem musieli zmierzyć się wszyscy, którzy przeżyli; zwłaszcza ludzie młodzi. Ich spisywane na gorąco refleksje możemy poznać sięgając po “Wstaje świt” - antologię siedmiu dzienników z lat 1945 - 1948. W każdej epoce i w każdym zakątku świata młodzież interesują te same sprawy: nauka, miłość, rozrywka. Nie inaczej jest w przypadku naszych bohaterów i bohaterek. Chcą żyć pełnią życia. Może dlatego wzmianki dotyczące wojny (ilość ofiar, kapitulacja Niemiec, proces...

  • Joel to mężczyzna w kwiecie wieku, uznany agent izraelskich służb specjalnych. Po tragicznej śmierci żony przechodzi na wcześniejszą emeryturę i przeprowadza się, wraz z matką, teściową i córką do Tel Awiwu.  W prezentowanym przez pośrednika domu uwagę Joela zwraca statuetka drapieżnika z lakierowanego oliwkowego drewna, przyczepionego w “magiczny” sposób jedną łapą do podstawy. Zwierzę rwie się do skoku i… nie ma oczu. Kto wie, czy nie wyłącznie z powodu figurki Joel decyduje się na wynajem tego właśnie lokum? Bardzo szybko czytelnik pojmuje, że statuetka to ważny symbol. Kogo?...

Strony

Polecane