Poznać kobietę

Poznać kobietę Amos Oz

Joel to mężczyzna w kwiecie wieku, uznany agent izraelskich służb specjalnych. Po tragicznej śmierci żony przechodzi na wcześniejszą emeryturę i przeprowadza się, wraz z matką, teściową i córką do Tel Awiwu.

 

W prezentowanym przez pośrednika domu uwagę Joela zwraca statuetka drapieżnika z lakierowanego oliwkowego drewna, przyczepionego w “magiczny” sposób jedną łapą do podstawy. Zwierzę rwie się do skoku i… nie ma oczu. Kto wie, czy nie wyłącznie z powodu figurki Joel decyduje się na wynajem tego właśnie lokum?

 

Bardzo szybko czytelnik pojmuje, że statuetka to ważny symbol. Kogo? Czego? Głównego bohatera i jego - w jakimś sensie niespełnionego - życia.

 

Pracę Joela trudno uznać za ekscytującą. W praktyce przypominała raczej rozmowy i żmudne negocjacje. Nic, co można obejrzeć na wielkim ekranie, lub przeczytać w książkach w kategorii “sensacja”.

 

Czujność, skrytość, ironia, samokontrola. Albo zawód wymusił te cechy, albo osobowość Joela dopomogła mu w byciu skutecznym. Chodziły słuchy o jego rychłym awansie.

 

W domu nieobecny ciałem i duchem. Powściągliwe małżeństwo, brak więzi z córką, której choroba skomplikowała relacje między małżonkami. W nowym życiu po śmierci Iwriji Joel dba o dom i jego otoczenie. Pieli ogród, sadzi rośliny, naprawia, uszczelnia, odrdzewia…

 

Teściowa ma pretensje, że nie zwracał uwagi na żonę i jej miłość. Sąsiadka, a zarazem kochanka stwierdza, że nigdy nie wiedział, co to znaczy kobieta. Czy zatem tytułowe poznanie kobiety może być receptą na sukces? W dotarciu do samego siebie i naprawieniu relacji z innymi ludźmi? Oczywiście nic w życiu nie jest proste, ani jednoznaczne.

 

Mógłby wrócić do pracy zawodowej, albo pomóc szwagrowi w gospodarstwie, zostać wolontariuszem w szpitalu, założyć własny biznes. Szwagier sądzi, że brakuje mu chęci, radości, miłosierdzia.

 

Życie Joela-emeryta płynie niespiesznie, ale on sam czuje, że w pewnym sensie ma coraz mniej czasu. Statuetka ślepego, zniewolonego drapieżnika intryguje go i niepokoi.

 

Dostrzec, zrozumieć, odważyć się. Czy w końcu ktoś, lub coś złagodzi “wieczne męczarnie niespełnionego skoku”?

 

Proza Amosa Oza służy do delektowania się i do myślenia. Nie inaczej jest w przypadku powieści “Poznać kobietę”.

 

Aleksandra Buchaniec-Bartczak

Dzięki uprzejmości Wydawnictwa Rebis.

 


Polecane