Judaizm

  • Jeżeli ktokolwiek z nas będzie chciał poznać nauki rabinów dotyczące np. święta Pesach, wie, gdzie szukać - w Meseches Psachim; jeśli szuka opinii dotyczącej czytania Megilas Ester w świeto Purim - trzeba sięgnąć po Meseches Megila. A gdzie w [...]
    [...] Talmudzie szukać nauk dotyczących Chanuki? Czy jest osobny traktat poświęcony temu świętu? Nie. Choć nie oznacza to, iż rabini w ogóle nie poruszyli tematu Chanuki.Jednak jedyne co znajdziemy w Talmudzie, to kilka stron w Meseches Szabes - gdzie przy okazji omawiania różnych materiałów...
  • Święto chanuka może się wydawać świętem pomniejszym, mniej ważnym, gdyż jest ustanowione przez rabinów i nie są z nim związane jakieś specjalne restrykcje (jak wykonywanie czynności zakazanych - melachos). Jest to jednak wrażenie mylne - w "Szulchan [...]
    [...] Aruch" (podstawowym kodeksie żydowskiego prawa) spotykamy się nawet z zapisem, że osoba, której nie stać na kupno oleju do lampek, powinna sprzedać swe ubranie, aby móc wypełnić tę micwę. Podobny zapis znajdujemy w odniesieniu do zakupu wina na kidusz szabasowy. Wyraźnie widać, jak wielkie...
  • Przy okazji zbliżającego się święta Chanuka, warto odnotować podstawową różnicę pomiędzy kulturą grecką a kulturą żydowską, bo to ona była jedną z osi konfliktu pomiędzy politeizmem Greków a monoteizmem Żydów, których zwycięstwo upamiętnia to święto.
    Dotyczy ona samej koncepcji bóstwa. Politeizm grecki kształtował bogów wedle wizerunku ludzi, podczas gdy judaizm starał się kształtować ludzi według wizerunku Boga. Bogowie greccy pełni byli ludzkich wad i namiętności, byli np. istotami zdominowanymi przez seks i pożądanie władzy, o którą...
  • Każde święto prócz czynnika religijnego i duchowego wymaga pewnej oprawy. A jak świętować jak nie przy smakołykach? Żydowskie święta to tradycja, także tradycja potraw i produktów używanych do ich przyrządzania. Ponieważ oliwa odegrała istotną rolę [...]
    [...] w historii cudu chanukowego, w trakcie trwania święta serwujemy potrawy przyrządzane na oleju. Najbardziej popularne są placki ziemniaczane zwane latkes oraz pączki - sufganiot. Innym zwyczajem jest serwowanie potraw przygotowanych z mleka i serów na pamiątkę Judyty i jej odwagi. Latkes I...
  • Czynimy obecnie przygotowania do Świąt Chanuki. Jest to święto wyznaczone przez rabinów, na podstawie wydarzeń, które miały miejsce ok. 2200 lat temu. Cóż takiego się stało? Zwolennicy hellenizmu, którzy panowali wówczas w Ziemi Izraela, zarówno [...]
    [...] Żydzi jak i nie-Żydzi, usiłowali wykorzenić żydowską tradycję zabraniając przestrzegania szabatu, studiowania Tory i obrzezania. Zbezcześcili również Beit HaMidrasz, Świątynię w Jerozolimie i wyrządzili wiele krzywd i zbrodni Żydom wiernym tradycji. W czasach prześladowań, rodzina kohanim...
  • Obowiązek obrzezania pochodzi z Tory. W księdze Bereszit jest napisane: To jest Moje przymierze, którego będziecie strzegli, pomiędzy Mną i wami, i twoim potomstwem po tobie: każdy męski potomek u was będzie obrzezany. Obrzezajcie wasze napletki. [...]
    [...] Będzie to znakiem przymierza między Mną i wami. Ósmego dnia życia będzie obrzezany u was każdy męski potomek. Tak będzie przez wszystkie wasze pokolenia, zarówno ten, który się urodzi w domu, jak i nabyty za pieniądze, obcy, który nie jest z twojego potomstwa - ma być obrzezany... Moje...
  • Słowo "Tora" nie jest jednoznaczne. W znaczeniu najwęższym Tora to Pięcioksiąg, czyli pierwszy pięć ksiąg tego, co chrześcijanie nazywają "Starym Testamentem". Słowo Tora może oznaczać jednak również całą Biblię Hebrajską (czyli cały "Stary [...]
    [...] Testament"). Zaś w znaczeniu najszerszym Tora to całość żydowskiego prawa i nauczania. Dla Żydów, rzecz jasna, pojęcie "Starego Testamentu" pozbawione jest sensu. Nie tylko dlatego, że to, co chrześcijanie nazywają "Nowym Testamentem" nie wchodzi w skład świętych ksiąg, ale także dlatego, że...
  • Słowem często używanym, ale nieczęsto prawdziwie rozumianym, jest hebrajskie słowo halacha - potocznie określana jako "żydowskie prawo". Ten artykuł będzie próbą wyjaśnienia kilku spraw odnoszących się do prawdziwego znaczenia słowa halacha.
    Na początek usuńmy wątpliwości wynikające z popularnego tłumaczenia. Angielskie słowo "law" ("prawo") pochodzi od lagh w średniowiecznym angielskim i jest powiązane z czasownikami "lay" ("kłaść") lub "lie" ("położyć"). Natomiast hebrajskie słowo halacha ma diametralnie przeciwne konotacje,...
  • Przykazania zostały dane jedynie po to, aby uszlachetniać ludzi. Bo jaką różnicę sprawia Bogu, czy szyję zwierzęcia przecina się od przodu, czy od tyłu? Celem praw, które Bóg wydał, jest doskonalenie istot ludzkich. (Bereszit Raba 44, 1)
    Według judaizmu człowiek jest istotą o atrybutach jednocześnie boskich i zwierzęcych. Posiada on umiejętność rozróżniania dobra i zła, ma potencjał duchowy, ma wolną wolę, ale jednocześnie ma ciało, odczuwa ból, podlega instynktom i jest śmiertelny. Zawieszony pomiędzy światem fizycznym a duchowym...
  • Słowo mikwe (mykwa) pojawia się w Torze już na samym początku: "I rzekł Bóg: 'Niech się zbiorą wody spod nieba w jedno miejsce, a niech się ukaże ląd' I stało się tak. I nazwał Bóg ląd ziemią, a zbiór wód nazwał morzami. I widział Bóg, że było to [...]
    [...] dobre" (Bereszit 1:9-10). Słowo mikwe jest tu przetłumaczone jako "zbiór" lub "zbiornik" wód.Tora opisuje kilka sytuacji rytualnej nieczystości, które wymagają pełnego zanurzenia się w wodzie w celu powrotu do stanu czystości. Większość form of tuma'a (rytualnej nieczystości) może zostać...
  • Pojęciem, które określa sposób życia każdego Żyda jest cnijut [cnijus].
    Pojęciem, które określa sposób życia każdego Żyda jest cnijut [cnijus]. Ze względu na swoją specyfikę uważane jest za należące do sfery spraw "kobiecych". Jest w tym pewna słuszność, choć nie wolno zapominać, że także mężczyzn obowiązują zasady skromnego ubioru i zachowania oraz że zakazane jest im...
  • Wiemy, co powiedział Hillel. W słynnej opowieści (Talmud/Szabat 31a), do wielkiego rabiego Hillela, największego rabina epoki Talmudu, przyszedł poganin i zaproponował, że nawróci się na judaizm, jeśli Hillel zdoła wyłożyć mu całą Torę w czasie, gdy [...]
    [...] on będzie stał na jednej nodze. Hillel rzekł: "Nie czyń bliźniemu, co tobie niemiłe. Oto cała Tora. Reszta to tylko komentarz. Idź i ucz się".Czego jednak nie powiedział Hillel? Hillel był mędrcem i ważył ostrożnie nie tylko słowa wypowiedziane, ale i niewypowiedziane. Hillel nie...
  • Rosz ha-Szana (dosłownie: głowa roku) jest żydowskim świętem, które najbardziej ze wszystkich żydowskich świąt wykracza w swoim głębokim sensie także poza sprawy żydowskie i poza judaizm. Jest świętem, którego sens jest uniwersalny, bo dotyczy całej [...]
    [...] ludzkości.Rosz ha-Szana (dosłownie: głowa roku) jest żydowskim świętem, które najbardziej ze wszystkich żydowskich świąt wykracza w swoim głębokim sensie także poza sprawy żydowskie i poza judaizm. Jest świętem, którego sens jest uniwersalny, bo dotyczy całej ludzkości.Takie święta, jak np....
  • Judaizm przede wszystkim skupia się na życiu tutaj i teraz; nie istnieje w nim wiele "obowiązujących" czy "dogmatycznych" wierzeń na temat tego, co dzieje się z duszą po śmierci. Jednym całkiem dogmatycznym stanowiskiem wiary jest przeświadczenie, [...]
    [...] że dusze sprawiedliwych, w którymś momencie przyszłości, zmartwychwstaną. Poza tym istnieje mnóstwo opinii/tradycji, które mówią, co nastąpi do tego czasu (tak samo, jak i co nastąpi po tym czasie). Religijny Żyd może wierzyć, że dusze sprawiedliwych przenoszą się do miejsca duchowego...
  • Z Piotrem Kadlcikem, Przewodniczącym Gminy Warszawskiej, rozmawiał Jonathan Britmann
    J.B: Piotrze, od czego chciałbyś zacząć zwracając się do czytelników magazynu "Forum Żydów Polskich"? P.K: Zacznę od najważniejszego: Gmina jest dla wszystkich Żydów. To jest chyba podstawowa sprawa. Bardzo często mówi się o Gminie jako gminie wyznaniowej, ortodoksyjnej itd. Nazwa "gmina...
  • Z Boazem Paszem, głównym rabinem Krakowa, rozmawiał Mike Urbaniak (2006)
    Mike Urbaniak: Rebe, jaka jest Twoja definicja dobrego rabina?Boaz Pasz: Funkcja rabinów przeszła wiele zmian w ciągu ostatnich wieków. Tu w Polsce, na całym świecie i oczywiście w Izraelu. Współczesna konstrukcja społeczności uległa wielu zmianom. Z bardzo małych i zwartych społeczności, jakie...
  • Z rabinem Michaelem Schudrichem rozmawiała Barbara Krawcowicz
    Barbara Krawcowicz: Kiedy rabin przyjechał pierwszy raz do Polski?r. Michael Schudrich: W 1973 roku. Z grupą młodzieży - poznawaliśmy Europę Wschodnią, Związek Radziecki i Izrael.BK: Jaki były pierwsze wrażenia jeśli chodzi o ówczesne żydowskie życie w Polsce?MS: Pierwsze wrażenia były...
  • Z Michaelem Schudrichem, Naczelnym Rabinem Polski, rozmawiał Paweł Jędrzejewski (2009)
    Przed paroma tygodniami, w marcu 2009 roku, przemawiając na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza w Rzymie, powiedział Pan coś, czego dotychczas raczej nikt tak nie stwierdził: Żydzi powinni być bardziej otwarci na zainteresowanie, jakie okazują im katolicy pragnący poznać korzenie swojej wiary....

Strony