Judaizm

  • Cała liturgia żydowska, bez względu na nusach, zbudowana jest wokół rdzenia, którym są Kriat Szma i Szmone Esre. Są to dwie najważniejsze modlitwy, gdzie każda ma swoją specyfikę i odmienny charakter.
    Kriat Szema traktowane jest jak wyznanie wiary. Odczytanie przez wiernego pierwszego, najważniejszego wersetu: Szema Jisrael Haszem Elokeinu Haszem echad - "Słuchaj Jisraelu Haszem jest naszym Bogiem, Haszem jest jeden" oznacza, iż osoba ta świadomie potwierdza jedyność Boga, a także przyjmuje na...
  • Szmone Esre, czyli Osiemnaście Błogosławieństw, nazywane jest także Amida - co odwołuje się do pozycji stojącej, w jakiej się wypowiada jej słowa oraz Tefila - czyli po prostu 'modlitwa', gdyż jest ona najważniejszą spośród wszystkich ułożonych [...]
    [...] przez ludzi (w odróżnieniu od Szema, której tekst ma źródło biblijne).Wprawdzie nazwa mówi o osiemnastu błogosławieństwach, jednak w rzeczywistości składa się ona z dziewiętnastu, gdyż już w okresie misznaickim dołączono kolejne, skierowane przeciwko heretykom, odstępcom i zdrajcom.Podczas...
  • Tałes (Talit) jest dużym prostokątnym kawałkiem materiału, zazwyczaj wełnianego, na którego rogach umieszczone są cicis (cicit) - frędzle, co wypływa z nakazu Tory zapisanego w Bamidbar 15:37 oraz Dewarim 22:12:
    I powiedział Haszem do Moszego mówiąc: "Przemów do dzieci Jisraela i powiedz im, że mają sobie robić cicit na rogach ubrań, przez wszystkie pokolenia" Zrobisz cicit na czterech rogach swoich szat, kiedykolwiek się okrywasz.Tałes katanW starożytności tałes był noszony powszechnie jako wierzchnie...
  • Tefilin to dwa pudełka skórzane, zrobione z jednego kawałka skóry koszernego zwierzęcia, w których znajdują się zwitki pergaminu z zapisanymi cytatami z Tory.
    Przymocowuje się je do ramienia i czoła rzemieniami. Jest to nakaz obowiązujący jedynie mężczyzn, wypełnia się go za dnia, w zwykłe dni tygodnia. W Szabas i święta nie ma obowiązku zakładania tefilin, a niektóre autorytety twierdzą nawet iż w te dni jest to wręcz zabronione.Obowiązek zakładania...
  • Istotnym elementem stroju mężczyzn jest nakrycie głowy. Zgodnie z tradycją judaizmu jest to symbol poddania się "jarzmu Nieba" - symboliczne ukazanie ciągłej świadomości istnienia Boga, a także okazanie bojaźni przed Bogiem (w języku aramejskim: [...]
    [...] jire Malka, co znaczy "bojaźń przed Królem", stąd nazwa jarmułka - takie wyjaśnienie pojawia się między innymi w Szabat 156b). Jest to zwyczaj dość późny, najprawdopodobniej na stałe zadomowił się w czasie amoraitów. Nie jest on związany z jakimś nakazem biblijnym bądź talmudycznym, jego...
  • Życie znanych ludzi obrasta legendą, tym bardziej jeśli niewiele mamy pewnych informacji o ich losach.
    O Raszim krąży kilka zupełnie nieprawdopodobnych legend - o cudownym ugięciu się muru, chroniącego jego ciężarną matkę przed stratowaniem przez konie, o wielkim skarbie wrzuconym do morza przez jego ojca w obawie, by nie wykorzystano go do idolatrii, o darze przewidywania przyszłości jakim miał...
  • Znany również jako Rambam (przydomek powstały z akronimu pierwszych liter pełnego imienia Rabbi Moses ben Maimon), Mojżesz Majmonides zajmuje wyjątkowe miejsce w historii żydowskiej.
    Bardziej niż jako rabin i przywódca społeczności, Majmonides znany jest jako jedna z najwyrazistszych postaci pomiędzy lekarzami i filozofami.Jego monumentalne pisma medyczne podsumowały i usystematyzowały stan ówczesnej wiedzy, równocześnie dodając sporo nowego. Większość z owych pism została...
  • Opowiadanie o życiu Awrahama Abele Gombinera
    Awraham Abele Gombiner urodził się w 1636r. w mieście Gombinie. Jego rodzice nie byli zamożnymi ludźmi, ale potrafili nauczyć go żyć zgodnie z Torą i nakazami żydowskimi.Kiedy Awraham był małym chłopcem jego ojciec i matka zostali zabici przez konfederatów hetmana Stefana Czarnieckiego, który po...
  • Idea utworzenia uczelni rabinackiej, której adepci wolni od trosk materialnych mogliby poświęcać się studiom talmudycznym, od dawna przyświecała młodemu jeszcze, ale już znanemu rabinowi piotrkowskiemu, od 1922 roku pełniącemu funkcję prezesa Agudas [...]
    [...] Isroel w Polsce, Majerowi Szapirze. Urodził się w Suczawie na Bukowinie w 1887 roku, 3 marca wg M. H. Sterna, 24 lutego wg Baumola. Ojciec, rabin Jakub Szamszon, był po ojcu prawnukiem sławnego w świecie chasydzkim Rabina Pinchasa Szapiry z Korca na Wołyniu, goracego zwolennika Baal Szem...
  • Z Barbarą Krawcowicz rozmawia Anka Grupińska. Dodatek: dwie notki z blogu "Haderech, czyli droga"
    Anka Grupińska: Konwersja czyli...Barbara Krawcowicz: Konwersja na judaizm, trzeba dodać dla jasności. Konwersja na judaizm to zasadniczo to samo, co konwersja na jakąkolwiek inną religię, czyli po prostu zmiana wyznania. Z jakiegoś na jakieś inne albo z żadnego na jakieś.Nawrócenie czy...
  • Krótko przed wybuchem powstania pod przywództwem Judy Machabeusza przeciw okupantom greckim, despota Antioch IV Epifanes aresztował żydowską matkę i jej siedmiu synów, po czym chciał zmusić ich do publicznego złamania zasad kaszrutu, nakazując im [...]
    [...] jedzenie wieprzowiny. Gdy odmówili - zostani poddani torturom i zamordowani (II Księga Machabejska). Widząc to, ich matka popełniła samobójstwo. Prawie identyczną historię znajdujemy w Talmudzie (Gittin 57b), z tą różnicą, że odmowa zjedzenia niekoszernego mięsa zostaje zastąpiona odmową...
  • Chanuka jest świętem żydowskiej nadziei i oporu w obliczu tego tego, co wydaje się niemożliwym do przezwyciężenia.
     Oby siła naszych przodków była dla nas latarnią świecącą w ciemności.Życzymy Wam Chanuka Sameach!!!Wesołej Chanuki!!! Redakcja Forum Żydów Polskich 
  • W środę 1 grudnia 2010 roku wieczorem zapalamy pierwszą chanukową świeczkę lub oliwną lampkę. Następne - każdego, kolejnego dnia o jedną więcej. Razem - przez osiem dni.
    Kiedy?Światła chanukowe zapala się albo o zachodzie słońca, albo wtedy, gdy na niebie pojawią się pierwsze gwiazdy. Oba te czasy zapalania świec lub lampek są halachicznie poprawne. Można je także zapalić później, ale wtedy, gdy członkowie rodziny jeszcze nie poszli spać i uczestniczą w zapalaniu....
  • Tradycyjna zabawa w "drejdel" - czyli w bączka - oddaje myśl przewodnią święta: pamięć o cudzie chanukowym. Na każdej ze stron bączka wypisane są hebrajskie litery: nun, gimel, bej, szin, które odpowiadają hebrajskim wyrazom nes gadol haja szam (w [...]
    [...] Izraelu: nes gadol haja po). Zdanie to znaczy: wielki cud stał się tam (...tu - w Izraelu).Zasady gry są bardzo proste: każdy z graczy otrzymuje określoną ilość monet (można użyć kostek cukru, cukierków, kawałków czekolady itp.).Przed rozpoczęciem gry każdy z graczy oddaje do "banku" jedną...
  • Jeżeli ktokolwiek z nas będzie chciał poznać nauki rabinów dotyczące np. święta Pesach, wie, gdzie szukać - w Meseches Psachim; jeśli szuka opinii dotyczącej czytania Megilas Ester w świeto Purim - trzeba sięgnąć po Meseches Megila. A gdzie w [...]
    [...] Talmudzie szukać nauk dotyczących Chanuki? Czy jest osobny traktat poświęcony temu świętu? Nie. Choć nie oznacza to, iż rabini w ogóle nie poruszyli tematu Chanuki.Jednak jedyne co znajdziemy w Talmudzie, to kilka stron w Meseches Szabes - gdzie przy okazji omawiania różnych materiałów...
  • Święto chanuka może się wydawać świętem pomniejszym, mniej ważnym, gdyż jest ustanowione przez rabinów i nie są z nim związane jakieś specjalne restrykcje (jak wykonywanie czynności zakazanych - melachos). Jest to jednak wrażenie mylne - w "Szulchan [...]
    [...] Aruch" (podstawowym kodeksie żydowskiego prawa) spotykamy się nawet z zapisem, że osoba, której nie stać na kupno oleju do lampek, powinna sprzedać swe ubranie, aby móc wypełnić tę micwę. Podobny zapis znajdujemy w odniesieniu do zakupu wina na kidusz szabasowy. Wyraźnie widać, jak wielkie...
  • Przy okazji zbliżającego się święta Chanuka, warto odnotować podstawową różnicę pomiędzy kulturą grecką a kulturą żydowską, bo to ona była jedną z osi konfliktu pomiędzy politeizmem Greków a monoteizmem Żydów, których zwycięstwo upamiętnia to święto.
    Dotyczy ona samej koncepcji bóstwa. Politeizm grecki kształtował bogów wedle wizerunku ludzi, podczas gdy judaizm starał się kształtować ludzi według wizerunku Boga. Bogowie greccy pełni byli ludzkich wad i namiętności, byli np. istotami zdominowanymi przez seks i pożądanie władzy, o którą...
  • Każde święto prócz czynnika religijnego i duchowego wymaga pewnej oprawy. A jak świętować jak nie przy smakołykach? Żydowskie święta to tradycja, także tradycja potraw i produktów używanych do ich przyrządzania. Ponieważ oliwa odegrała istotną rolę [...]
    [...] w historii cudu chanukowego, w trakcie trwania święta serwujemy potrawy przyrządzane na oleju. Najbardziej popularne są placki ziemniaczane zwane latkes oraz pączki - sufganiot. Innym zwyczajem jest serwowanie potraw przygotowanych z mleka i serów na pamiątkę Judyty i jej odwagi. Latkes I...
  • Czynimy obecnie przygotowania do Świąt Chanuki. Jest to święto wyznaczone przez rabinów, na podstawie wydarzeń, które miały miejsce ok. 2200 lat temu. Cóż takiego się stało? Zwolennicy hellenizmu, którzy panowali wówczas w Ziemi Izraela, zarówno [...]
    [...] Żydzi jak i nie-Żydzi, usiłowali wykorzenić żydowską tradycję zabraniając przestrzegania szabatu, studiowania Tory i obrzezania. Zbezcześcili również Beit HaMidrasz, Świątynię w Jerozolimie i wyrządzili wiele krzywd i zbrodni Żydom wiernym tradycji. W czasach prześladowań, rodzina kohanim...
  • Obowiązek obrzezania pochodzi z Tory. W księdze Bereszit jest napisane: To jest Moje przymierze, którego będziecie strzegli, pomiędzy Mną i wami, i twoim potomstwem po tobie: każdy męski potomek u was będzie obrzezany. Obrzezajcie wasze napletki. [...]
    [...] Będzie to znakiem przymierza między Mną i wami. Ósmego dnia życia będzie obrzezany u was każdy męski potomek. Tak będzie przez wszystkie wasze pokolenia, zarówno ten, który się urodzi w domu, jak i nabyty za pieniądze, obcy, który nie jest z twojego potomstwa - ma być obrzezany... Moje...

Strony