Judaizm

  • Balak
    Wyciąg trzech cytatów z Sod ha-Nachasz u-Miszpato, „Tajemnica węża i sądu wydanego na nim” 1 autorstwa r. Josefa Gikatilli (XIII/XIV w.) w odniesieniu do postaci Bileama. Z jednej strony uznaje się go za potężnego proroka, pod jednym względem nawet potężniejszego od Moszego (!), z drugiej zaś...
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (118)
     Czy w szabat przy końcu Amidy można dodać prywatną prośbę o np.  parnasę (środki do życia) czy sziduch (przyszłego małżonka)? Talmud Jeruszalmi (Szabat 15) zabrania w szabat modlenia się o pomyślne rozwiązanie prywatnych problemów, ponieważ myślenie o nich może skutkować zamartwianiem...
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (117)
     Szulchan Aruch (282:3) jednoznacznie orzeka, że dziecko może być wezwane do jednej z siedmiu alijot w szabat, pod warunkiem że pojmuje koncept odmawiania brachy. Tak samo orzeka chacham Owadia Josef w Halichot Olam (chelek 3, s. 120) – dodaje przy tym, że dziecko winno mieć co najmniej 6 lat...
  • Chukat
     Proces naprawy „życia”, zobrazowany przez figurę „przemiany węża w laskę” wiąże się z nadaniem Tory, budową Miszkanu, a u kresu dni – z nadejściem Mesjasza, którego symbolizuje „wąż miedziany”, nachasz ha-nechoszet1 z paraszy Chukat. Kto był ukąszony przez „węża”, nachasz, a spojrzał na „węża...
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (116)
      Ten, kto modli się bez minjanu, nie ma możliwości słyszeć wypowiedzianego przez chazana oświadczenia: „Barchu Et Ha-Szem Ha-Meworach” i odpowiedzieć słowami: „Baruch Ha-Szem Ha-Meworach le-olam waed”. Czy jest coś, co można by w miejsce tego odmówić, by móc uzyskać zasługę, którą się...
  • Korach
     Parasza opowiada o Korachu i jego buncie.Imię Korach posiada wartość liczbową = 308, a samo imię znaczy też „lód”.Wokół gematrii 308, słów i anagramatycznych układów o tej samej wartości liczbowej konstruuje się cała narracja tej paraszy. Okazuje się również, że narracja ma nadaną strukturę w...
  • "Jedziemy do Szwajcarii"
     Teraz, gdy trwa najpiękniejsza, najbujniejsza pora roku, gdy wiosna przechodzi w lato, gdy dni są najdłuższe, gdy dojrzewają czereśnie, gdy piękno świata jest widoczne jak na dłoni - pora przypomnieć tę anegdotę:Wielki przywódca judaizmu ortodoksyjnego w Niemczech w XIX wieku – Szimson Rafael...
  • "nie uczucia, ale czyny"
    Myślimy o dobru i złu w sposób dualny: albo zło, albo dobro. W filozofii judaizmu, w sprawach etyki, jest inaczej. Pomiędzy złem a dobrem istnieje wielki obszar _obojętności_. Większość ludzi przebywa w jego obrębie.Potoczna definicja określa dobrego człowieka, jako tego, kto nie krzywdzi nikogo....
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (115)
     W brasze Recej, trzeciej od końca w porządku Amidy, błagamy Boga: „i ofiary ogniowe [dosł. ognie] Israela i ich modlitwy, przyjmij bezzwłocznie i z miłością, przychylnie” (we-iszej Israel u-tfilatam mechejra be-ahawa tekabejl be-racon). W związku z tym powstaje pytanie: dlaczego prosimy Boga...
  • Behaalotecha
    Pierwszy z tych wersów odczytuje się uroczyście podczas Szabatu, świąt, nowiu i wszystkich oficjalnych okazji, gdy czyta się ze zwoju Tory, PRZED wyjęciem Tory z Aron. Drugi wers czyta się PO włożeniu zwoju z powrotem po czytaniu do Aron.Interpretacja treści tych wersów oraz znaczenie owych...
  • Szokująco ważne przykazanie
      Tradycja szacunku dla ciała zmarłego w kulturze europejskiej pochodzi z dwóch źródeł: świadectwem jednego jest "Antygona" Sofoklesa. O drugim informuje nas "MET MICWA" - szokująco ważne przykazanie judaizmu.W Szulchan Aruch (Jore Dea 374:2) czytamy: "Co to jest met micwa? - jest [to]...
  • Naso
     W paraszy Naso zawarte jest tzw. „błogosławieństwo kapłanów” – birkat kohanim. Składa się z trzech wersów rozdziału 6:24-26:„Niech cię Bóg błogosławi i strzeże. Niech Bóg rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy...
  • Szawuot
     SzLa”H ha-Kadosz (r. Jeszaja Horowic, 1565-1630), słynny kabalista, autor głębokiego komentarza do Tory, Sznej Luchot ha-Brit („Dwie Tablice Przymierza”, od pierwszych liter tego tytułu powstał przydomek SzLa”H) nauczał o specjalnej modlitwie, którą rodzice powinni wypowiedzieć w przeddzień...
  • Rocznica już w następnym tygodniu!
    Szóstego dnia miesiąca siwan, czyli w piątek wieczorem, roku 2448 żydowskiego kalendarza, lud Izraela otrzymał Torę (Matan Tora - nadanie Tory). Dlatego święto Szawuot, które zaczyna się we wtorek, 30 maja wieczorem, nazywane jest Zman Matan Toratejnu (Czasem Nadania Naszej Tory).Później, gdy...
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (114)
     Wielu ludzi [sefardyjczyków, Żydzi aszkenazyjscy tego nie praktykują -  przyp. M. Ł.] ma w zwyczaju przed wykonaniem micwy odmawiać paragraf Le-Szem Ichud, w którym wyrażają intencję wypełnienia micwy ze względu na Boga i proszą Szechinę (Bożą Obecność), by im towarzyszyła w micwie...
  • Behar-Bechukotai
     Jowel będzie rokiem 50 dla Ciebie. Nie będziesz siał ani zbierał tego co rośnie w tym roku. Nie będziesz zbierał winogron z winnic. Bo to jest Jowel (50 rok) i będzie dla ciebie wyodrębniony (kodesz). (Kpł 11:12)Litera nun, od której rozpoczyna się słowo nachasz, „wąż” sama w sobie oznacza „...
  • Emor
      IParasza Emor mówi o wiele o procesie tworzenia stanu zwanego kadosz. Dezyderat brzmi: „Ja, Ha-Szem jestem kadosz, więc wy, ludzie, też bądźcie kadosz”. Jak już uprzednio wspomniano przy innej okazji, słowo kadosz – z powodu naleciałości kultury perskiej i rzymskiej oraz braku...
  • “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (113)
     Talmud w masechet Brachot 10b odnotowuje debatę pomiędzy Bet Hilel (akademią uczonego Hilela) i Bet Szamaj (akademią uczonego Szamaja) dotyczącą wymogu Tory odmawiania Szema „we-szachbecha u-we-kumecha” (kiedy się kładziesz i kiedy wstajesz). Bet Hilel rozumiał te słowa jako wskazanie...
  • Acharei Kedoszim
     „W prawości będziesz sprawował sąd” (be-cedek tiszpot)” (Kpł 19:15). Baal ha-Turim (r. Jaakow ben Aszer, 1269-1343), powołując się na Torę Ustną (TB Szabat 129b, Eruwin 56a, Pirke de-rabi Eliezer 6), tłumaczy, że ów wers stanowi odniesienie do praktyki, by organizować posiedzenia sądu...
  • Tazria-Mecora
     Caraat, czyli tzw. „trąd” (błędne tłumaczenie – tak naprawdę nie ma dobrego tłumaczenia tego terminu, bo chodzi o nieznaną chorobę skórną atakującą zarówno ludzi jak i przedmioty) jest omawiany w dwóch paraszach Tazria-Mecora. Paradoks caraatu polega na tym, że ilekroć dotyka części ciała...

Strony