"Moje istoty toną, a wy chcecie śpiewać?!"

"Moje istoty toną, a wy chcecie śpiewać?!" Przejście przez Morze Czerwone

Dziś, czwartek, z zachodem słońca, zaczyna się 21 nisan, czyli siódmy dzień Pesach. Jest to JOM TOW, czyli "pełne święto". Tego dnia rozstąpiło się Morze Trzcinowe (Morze Sitowia, Morze Czerwone).

W przeciwieństwie do większości religii Wschodu, judaizm naucza, że świat doświadczany przez nasze zmysły nie jest iluzją, więc nie jest też iluzją oddziaływanie nań naszym postępowaniem. Przeciwności, cierpienie, okrucieństwo i zło, które dostrzegamy w świecie, są prawdziwe: wymagają więc prawdziwych działań, aktywnej, stanowczej postawy. Rabini przywołują tu (w Szemot Raba 21, 8) właśnie Moszego modlącego się nad brzegiem Morza Czerwonego, gdy nadciąga egipska armia. „Czemu do mnie wołasz [ma ticak alaj]– odpowiada na jego modlitwę Bóg. – Działaj!”. „Żydzi mają za zadanie posuwać się naprzód, gdyż morze nie stanowi dla nich bariery” – wyjaśnia Raszi (średniowieczny komentator Tory) tę sytuację, która może być odczytywana metaforycznie. Mówi nam ona zarówno o człowieku jak i o Bogu. Gdy pora na czyny - głosi Bóg - nie czas na przedłużanie modlitwy.

Kontrastuje to z postawą części Żydów, którzy widząc nadciągające wojska egipskie, natychmiast zapomnieli o cudach, które czynił dla nich Bóg i skierowali się - ujawniając mentalność niewolników - przeciw Moszemu: "Cóż nam uczyniłeś, wyprowadzając nas z Egiptu! (...) Lepiej nam było służyć Egiptowi, niż umrzeć na pustyni!" (Szemot 14:11-12).

Jest to pierwszy z wielu momentów zwątpienia i lęku przed tym, co niepewne, wobec których niewola wydawała się wielu Izraelitom znacznie mniejszym złem, niż wzięcie swego losu we własne ręce.

Z wydarzeniem tym związana jest jeszcze inna, mniej znana historia, pokazująca, jak postrzegali Egipcjan - oraz Boga - Żydzi: w midraszu czytamy, że gdy aniołowie zobaczyli ginących w falach morza egipskich wojowników, chcieli zaśpiewać hymn pochwalny. Bóg jednak - zirytowany - powstrzymał ich słowami: "Moje istoty toną, a wy chcecie śpiewać?!"

25 kwietnia 2019

(opr. PJ)