Brit Mila

Brit Mila Obowiązek obrzezania pochodzi z Tory. W księdze Bereszit jest napisane: To jest Moje przymierze, którego będziecie strzegli, pomiędzy Mną i wami, i twoim potomstwem po tobie: każdy męski potomek u was będzie obrzezany. Obrzezajcie wasze napletki. [...]

[...] Będzie to znakiem przymierza między Mną i wami. Ósmego dnia życia będzie obrzezany u was każdy męski potomek. Tak będzie przez wszystkie wasze pokolenia, zarówno ten, który się urodzi w domu, jak i nabyty za pieniądze, obcy, który nie jest z twojego potomstwa - ma być obrzezany... Moje przymierze będzie wiecznym przymierzem na waszym ciele. [Bereszit 17:10-13] Obrzezanie jest znakiem wejścia noworodka w przymierze zawarte pomiędzy Bogiem a narodem żydowskim. Żydzi rozproszeni na całym świecie zawsze przestrzegali tego rytuału, często nawet z narażeniem życia. Być może właśnie dlatego obrzezanie jest traktowane jako potwierdzenie żydowskiej tożsamości.

Ceremonia obrzezania musi mieć miejsce 8 dnia po narodzinach dziecka niezależnie od tego, czy dzień ten wypada w Szabat czy w święto. Jedynym powodem, dla którego obrzezanie można opóźnić jest stan zdrowia dziecka: jeśli zdaniem lekarza z zabiegiem należy poczekać, tak właśnie trzeba zrobić.

Osoby obecne przy obrzezaniu:

Prawo żydowskie obowiązek obrzezania potomka nakłada na jego ojca. Z uwagi na to, że mało kto posiada odpowiednie kwalifikacje, halacha dopuszcza, aby ojca zastąpił specjalnie przeszkolony człowiek - mohel.

Obrzezania dokonuje mohel, często bezpłatnie albowiem jest to wielką micwą. Obecnie obrzezania często dokonują także lekarze w szpitalu zgodnie z wymogami halachicznymi. Mohel szkolony jest zarówno w technikach chirurgicznych, jak również w żydowskim prawie i tradycji. Żydowskie prawo określa moment obrzezania jako wielkie duchowe zderzenie w życiu zarówno dziecka, jak i jego rodziców i dlatego mohel musi być osobą nieposzlakowanej opinii i religijności.

Podczas ceremonii obecny musi być także sandak, czyli osoba, która trzyma na kolanach dziecko podczas obrzezania. Bycie sandekiem to wielki honor. Istnieje kabalistyczna tradycja, która łączy duszę sandeka z dzieckiem. W ten sposób sandek staje się niejako duchowym mentorem dziecka. Często sandekiem jest jeden z dziadków. Potrzebni są także kwater i kwaterim - osoby, które zanoszą dziecko do pokoju, synagogi czy też do specjalnej sali w szpitalu w dniu obrzezania.

Zaleca się, by przy brit mila obecny był minjan. Dlatego też rodzice dziecka często informują znajomych i przyjaciół o dniu, w którym odbędzie się ceremonia. Nie jest potrzebne żadne specjalne zaproszenie - osoby powiadomione o terminie od razu wiedzą, że informacja równoznaczna jest zaproszeniu. Uczestnictwo w ceremonii jest micwą i zaproszenia w takim przypadku nie można odrzucić.

Możliwe jest przeprowadzenie obrzezania wyłącznie w obecności ojca dziecka, mohela i rzecz jasna samego dziecka. Sytuacje takie zdarzają się jednak wyłącznie w niezwykłych okolicznościach.

Ceremonia obrzezania:

Ceremonia obrzezania może odbyć się praktycznie wszędzie. Może być to zarówno dom noworodka, synagoga jak i szpital, ale musi zostać wykonana zgodnie z wszelkimi wymogami żydowskiego prawa.

Kwaterim odbiera dziecko z rąk matki i zanosi je do pomieszczenia, w którym ma być dokonana ceremonia, a następnie przekazuje je w ręce kwatera przy wtórze wersetów śpiewanych przez ojca, mohela i gości. Następnie niemowlę kładzione jest nac chwilę na specjalnie przygotowanym wcześniej krześle nazywanym krzesłem Eliasza (kise szel Elijahu). Według żydowskiej tradycji prorok Eliasz przychodzi na każdą ceremonię, a następnie poświadcza przed Wszechmogącym, iż tradycja została wypełniona. Prorok ten jest także tradycyjnie uważany za opiekuna małych dzieci.

Potem rozpoczyna się samo obrzezanie. Wedle litery prawa podczas obrzezania dziecko powinno leżeć na kolanach sandeka. Zdarza się jednak, że mohel woli, aby leżało wówczas na stole. Wówczas sandek siedzi przy stole w taki sposób, aby jego kolana stykały się z blatem od spodu, a ręce kładzie na blacie i przytrzymuje nimi dziecko. (Powód tej zmiany jest bardzo prosty - niejednemu sandekowi zdarzyło się zemdleć podczas obrzezania...)

Przed obrzezaniem mohel wypowiada błogosławieństwo ("Który nakazałeś nam obrzezanie") i następnie usuwa napletek. Ojciec dziecka natychmiast recytuje błogosławieństwo: "Który nakazałeś przyłączyć nowo narodzonego do przymierza naszego ojca Awrahama". Wszyscy obecni odpowiadają "Amen" i dodają "Jak teraz wkroczył w przymierze, tak niech wkroczy w studiowanie Tory, małżeństwo oraz dobre uczynki".

Ostatnią częścią obrzezania jest mecyca - zabieg zapobiegający krwawieniu.

Po zakończonym zabiegu mohel okrywa dziecko i przekazuje je ojcu. Następnie dokonuje błogosławieństwa nad winem oraz odmawia ostatnią modlitwę, podczas której oznajmia hebrajskie imię dziecka. Podczas tej modlitwy mohel delikatnie zwilża słodkim winem wargi niemowlęcia, które wówczas zwykle przestaje płakać zainteresowane ciekawym smakiem.

Po ceremonii następuje uroczysta uczta, na której wszyscy świętują przyjęcie nowego członka ludu Izraela.

HATAFAT DAM BRIT

Jeśli dziecko zostało obrzezane w szpitalu przed ósmym dniem po narodzinach, musi zostać przeprowadzona dodatkowa ceremonia. W obrzezaniu nie chodzi bowiem wyłącznie o sam fizyczny zabieg usunięcia napletka - jest to ceremonia religijna, wstąpienie w przymierze. Sama procedura medyczna nie jest wystarczająca.

Ceremonia przeprowadzana w przypadku wcześniejszego obrzezania nazywa się "hatafat dam brit" czyli "przelanie krwi przymierza" i jest bardzo prosta. Polega na tym, że delikatnym nakłuciem skóry wokół żołędzi uzyskuje się kroplę krwi. Następnie recytuje się odpowiednie błogosławieństwa.

Hatafat Dam Brit przeprowadzane jest również w przypadku konwersji starszego dziecka lub mężczyzny, który wcześniej, z powodów medycznych, został obrzezany.

Halina Marcinkowska
Barbara Krawcowicz