W jaki sposób w szabat usunąć plamę z ubrania?

W jaki sposób w szabat usunąć plamę z ubrania? "Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (159)

Gemara w masechet Szabat (141) rozważa kwestię usuwania plamy z ubrania w szabat. Jedną z czynności zabronionych w szabat jest bowiem melabejn – wybielanie, które obejmuje usuwanie plam przy pomocy wody lub innych środków w postaci płynu, a także ich ścieranie z powierzchni odzieży. Gemara pozwala jednak na umieszczenie palców pod spodem ubrania i pocieranie plamy od środka, aby tym samym ją usunąć. Tak samo Gemara pozwala na zeskrobanie plamy w szabat paznokciem.

Szulchan Aruch (302) kodyfikuje orzeczenie Gemary, po czym przytacza znaczące ograniczenie tej halachy w oparciu o Rabejnu Pereca. Wg Rabejnu Pereca, dyskusja odnotowana w Gemarze dotyczy plam, które są wilgotne. Usuwanie plam suchych – jak twierdzi – jest kategorycznie zabronione z powodu zakazu tohen (mielenia), bez względu na kwestię melabejn. Zdaniem Rabejnu Pereca, nie wolno zatem w szabat usunąć z ubrania plamy, która całkowicie zaschła.

Chida utrzymuje, że halacha nie jest wg Rabejnu Pereca, ponieważ Szulchan Aruch przytacza jego bardziej restrykcyjne stanowisko jako drugorzędną opinię. Wg Szulchan Aruch, nie ma żadnej różnicy między plamą wilgotną i suchą – w obu przypadkach można usunąć ją przez pocieranie od wewnątrz ubrania lub przez zdrapywanie paznokciem.

Co się tyczy ostatecznej halachy, chacham Owadia Josef w dziele Halichot Olam orzeka, że suchą plamę można usunąć tym sposobem, jeśli jest ona widoczna i nie ma się innego ubrania na szabat. Jednak nawet w tym przypadku o usunięcie plamy lepiej poprosić nie-Żyda, niż uczynić to samemu.

Podsumowanie:

Pod żadnym pozorem nie można użyć wody lub innych środków w płynie, by w szabat usunąć z odzieży plamę. Usunięcie plamy w szabat jest dozwolone tylko poprzez zeskrobanie jej paznokciem lub pocieranie ubrania od wewnątrz. Jeśli plama jest sucha, wolno to zrobić tylko wtedy, gdy jest ona widoczna i nie ma się innego ubrania na szabat. O usunięcie plamy lepiej poprosić nie-Żyda, niż uczynić to samemu.

 

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, ss. 291-292, tłum. M. Łokietek