Jak postąpić w przypadku, gdy w czasie postu przypadkowo odmówi się brachę nad jedzeniem?

Jak postąpić w przypadku, gdy w czasie postu przypadkowo odmówi się brachę nad jedzeniem? “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (102)

 

Takie właśnie pytanie zostało postawione odnośnie przypadku pewnej osoby, która w czasie postu opacznie wzięła do ręki jedzenie i natychmiast po odmówieniu brachy uświadomiła sobie, że właśnie trwa post.  Czy powinna skosztować nieco jedzenia, aby błogosławieństwo nie miało statusu brachy  le-watala (brachy odmówionej na próżno, co jest zabronione), czy po prostu powinna odłożyć jedzenie i kontynuować poszczenie?

Ta kwestia jest przedmiotem dyskusji autorytetów halachicznych. Chida w dziele Birkej Josef (568:1) przytacza fragment z Nechpa Ba-Kesef (dzieła rabina Jony Nawona, 1713-1760, nauczyciela m.in. Chidy – przyp. M. Ł.), w którym orzeka się, że w takiej sytuacji należy nieco zjeść, aby odmówiona bracha nie była brachą le-watala. Jednak inne liczne autorytety, w tym Erech Ha-Szulchan, Maharszam, Szewet Sofer – zajmują odmienne stanowisko, twierdząc, że nie powinno się nic spożywać, nawet jeśli odmówiło się już brachę.

Chacham Ben-Cijon Abba Szaul w Or Le-Cijon (chelek 3, 31:5) orzeka, że w omawianym przez nas przypadku nie powinno się nic jeść, należy po prostu powiedzieć „Baruch Szem Kewod Malchuto Le-Olam Wa-Ed” i kontynuować poszczenie. Przeciwnie stanowisko zajmuje Chacham Owadia Josef w Jabia Omer (chelek 2, Jore Dea 5:6-8), który orzeka, że powinno się skosztować małą ilość jedzenia, aby błogosławieństwo nie było brachą le-watala, po czym należy wznowić post. Należy tu odnotować, że ten, kto w czasie postu skosztuje odrobinę jedzenia (mniejszą niż kezait) może kontynuować post i nawet dodać Anejnu – paragraf dodawany do Amidy w czasie minchy (jak wspomniano w Zera Emet 3:62).

Podsumowanie:

Ten, kto po odmówieniu brachy nad jakimś jedzeniem przypomniał sobie, że akurat trwa post, powinien skosztować nieco jedzenia, aby błogosławieństwo nie stało się brachą odmówioną na próżno, po czym powinien kontynuować poszczenie; może nawet powiedzieć Anejnu w czasie Amidy odmawianej w czasie minchy.

 

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 30-31, tłum. M. Łokietek