Jak można wypełnić nakaz zwrotu skradzionej rzeczy, jeśli nie wiadomo, kogo się okradło?

Jak można wypełnić nakaz zwrotu skradzionej rzeczy, jeśli nie wiadomo, kogo się okradło? “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (110)

 

Wyobraźmy sobie, że ktoś weźmie sobie albo ukradnie czyjąś własność i nie wie, do kogo ona należała, po czym postanawia ją zwrócić, ale okazuje się, że przyznaje się do niej kilka osób. Komu ma ją oddać?

Dla przykładu – gość weselny na krótko musiał opuścić imprezę, więc wszedłszy do szatni, wziął pierwszy lepszy parasol z intencją, że gdy tylko wróci na wesele, odłoży go na właściwe miejsce. Jednak w wyniku splotu wypadków nie wrócił, dlatego w okolicy sali weselnej rozwiesił ogłoszenia, mając nadzieję, że zgłosi się prawowity właściciel parasola. Jeśli zgłosi się dla przykładu pięć osób, które twierdzą, że parasol należy do nich, to której z nich ma go oddać?

Szulchan Aruch (Choszen Miszpat 365:1) orzeka, że jeśli każda z osób przedstawia swoje roszczenia z głębokim przeświadczeniem i jest gotowa przysiąc, że parasol do niej należy, to ten, kto sobie go przywłaszczył, musi zrekompensować stratę wszystkim pięciu osobom. Jednej oddaje parasol, a pozostałym – wartość pieniężną. 

Tak samo postępuje się z ukradzionymi pieniędzmi. Jeśliby więc szef wychodził jako ostatni z biura i uświadomił sobie, że nie ma pieniędzy, a ich potrzebuje, po czym zauważa na biurku współpracownika 10-dolarowy banknot i go sobie pożycza. Następnego ranka kilku różnych pracowników oświadcza, że banknot mógł należeć do nich. Szef musi wówczas każdemu z nich po 10 dolarów.

Powyższe prawa podkreślają powagę grzechu kradzieży i brania sobie czyjejś własności bez pozwolenia, co wg prawa jest równe kradzieży. Nigdy nie wolno brać rzeczy należącej do kogoś innego bez jednoznacznego pozwolenia.

(Na podst. Dayan Shlomo Cohen – „Pure Money”, t. 1, s. 44-46).

Podsumowanie:

Zabronione jest pożyczanie sobie czyjejś rzeczy bez pozwolenia właściciela. Jeśli ktoś kradnie lub bierze sobie czyjąś własność (co jest równoznaczne z kradzieżą) i kilku różnych ludzi oświadcza, że przedmiot należał do nich i są gotowi złożyć przysięgę, złodziej musi każdemu z nich zrekompensować stratę. Żądaną rzecz oddaje jednej z nich, a pozostałym – równowartość pieniężną.

 

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 128, tłum. M. Łokietek