Czy wers “Poteach et jadecha” musi być odmówiony z właściwą koncentracją?

Czy wers “Poteach et jadecha” musi być odmówiony z właściwą koncentracją? “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (122)

 

Najważniejszym wersem, jaki odmawiamy w Pesukej De-Zimra – części porannego nabożeństwa – bez wątpienia są słowa z Aszrej: „Poteach et jadecha u-masbija le-chol chaj racon”, co dosłownie znaczy: Otwiera Swą rękę i łaskawie zaspokaja potrzeby wszystkich żywych stworzeń. Wers deklaruje naszą zależność od Boga w kwestii środków do życia i wyraża naszą wiarę, że jest On tym, który czyni zadość podstawowym pragnieniom wszystkich żywych stworzeń – zarówno ludzi, jak i zwierząt.   

Mędrcy czynią uwagę, że każdy, kto odmawia ów wers z właściwą koncentracją, ma zapewniony udział w Przyszłym Świecie, jako że tym samym potwierdza swą ufność i wiarę w Boga. Z tego też powodu dodajemy do Aszrej słowa: „Waanachnu newarech Ka mejata we-ad olam, Haleluka” (I będziemy błogosławić Boga od teraz i na zawsze…). W rzeczywistości Aszrej kończy się słowami „Szem Kodszo le-olam waed”, ale dodajemy słowa „Waanachnu newarech…”, ponieważ wyrażają one nasze pragnienie wysławiania Boga „od teraz i na zawsze”, nawet w  Przyszłym Świecie. Jako że odmawiamy Aszrej, w tym wers „Poteach et jadecha”, czym niejako gwarantujemy sobie nasz udział w Przyszłym Świecie – jest jak najbardziej właściwym wyrażenie naszego życzenia dostąpienia przywileju sławienia Wszechmocnego nawet w Przyszłym Świecie. 

Na tej podstawie Ben Isz Chaj (Paraszat Wa-Igasz, halacha 12) orzeka, że jeśli ktoś w czasie odmawiania Pesukej De-Zimra ma w pamięci, że w czasie mówienia tego wersu nie był właściwie skoncentrowany, powinien natychmiast go w tym miejscu powtórzyć z właściwą koncentracją, nawet jeśli już doszedł do Wajewarech Dawid lub Az Jaszir. W rzeczy samej – wg Chesed La-Alafim (traktat halachiczny autorstwa Eliezera Papy, 1770-1828 – przyp. M. Ł.) – nawet jeśli ktoś uświadomi to sobie podczas dalszej części nabożeństwa, np. Isztabach, powinien powiedzieć nasz wers po Amidzie, zaczynając od słów poprzedzających „Poteach et jadecha…”, mianowicie: „Somech Ha-Szem le-chol ha-noflim”.

Mędrcy nakazali odmawianie Aszrej trzy razy w ciągu dnia: dwa w czasie szachritu i raz podczas minchy. Abudarham (komentarz do siduru autorstwa rabina Dawida Abudarhama, Hiszpania, XIII w.) wyjaśnia, że Mędrcy chcieli w ten sposób zyskać pewność, że przynajmniej raz w ciągu dnia będziemy właściwie skupieni, odmawiając nasz wers. Rabini nie nakazali odmawiania Aszrej podczas nabożeństwa arwit (czyli maariw – przyp. M. Ł.), ponieważ początkowo zostało ono ustanowione jako nieobowiązkowe. Gdyby jedno z trzech Aszrej włączono do arwit, ten, kto by go nie odmawiał, utraciłby możliwość trzykrotnego odmówienia Aszrej.

Podsumowanie:

Gdy w czasie odmawiania Aszrej w Pesukej De-Zimra dochodzi się do słów „Poteach et jadecha…”, trzeba właściwie się skoncentrować. Jeśli ktoś w dalszym punkcie modlitwy uświadomił sobie, że nie był właściwie skupiony, odmawiając nasz wers, powinien natychmiast go powtórzyć z właściwą koncentracją, nawet po Amidzie.  

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 339-340,  tłum. M. Łokietek‎