Czy w szabat wolno zażywać witaminy?

Czy w szabat wolno zażywać witaminy? “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (134)

 

Szulchan Aruch (Orach Chaim 328) omawia zakaz – ustanowiony przez Rabinów – zabraniający zażywania w szabat w pewnych okolicznościach lekarstw. Powodem tego było zapobieżenie ewentualnemu mieleniu ziół w szabat, a więc jednego z etapów sporządzania lekarstwa – co stanowiłoby pogwałcenie zakazu mielenia w szabat. Należy wspomnieć, że w czasach talmudycznych lekarstwa nie były sprzedawane w kapsułkach bądź tabletkach, jak to się dzieje dzisiaj; chory musiał je sporządzić sobie sam mieląc zioła. Mędrcy zabronili zatem zażywania medykamentów jako ustrzeżenie przed naruszeniem zakazu mielenia.

Czy wolno w szabat jeść zwykłe jedzenie, np. warzywa, w celach medycznych? Jeśli lekarz informuje, że spożywanie pewnych potraw łagodzi objawy choroby lub pomaga w uzdrowieniu – czy pacjent może się do tego zastosować w szabat?

Halacha ustanawia, że pokarmy zwyczajnie spożywanie przez zdrowych ludzi nie są włączone w rabiniczny zakaz zażywania lekarstw w szabat. Dlatego w szabat można je spożywać, nawet jeśli czyni się to jedynie w celu zdrowotnym.

I odwrotnie: czy osoba zupełnie zdrowa może w szabat zażywać lekarstwa?

Bejt Josef orzeka, że zakaz zażywania lekarstw w szabat początkowo dotyczył chorych. Zdrowe osoby nigdy nie były przedmiotem omawianego zakazu, zatem mogą w szabat  profilaktycznie zażywać lekarstwa, nawet te, które zwykle są podawane chorym.

To stanowisko Bejt Josef wiąże się z pytaniem postawionym w tytule: czy w szabat można brać witaminy? Ludzie zażywają witaminy nie w celu leczniczym, lecz raczej po to, by wzmocnić organizm i zachować go w dobrej kondycji. Wg Bejt Josef, zdrowa osoba może w szabat przyjmować witaminy, ponieważ zakaz dotyczy tylko chorych. Co więcej, dziś witaminy uznaje się za produkt spożywczy ludzi zdrowych, ponieważ wielu ludzi niecierpiących na żadne dolegliwości zażywa je regularnie każdego dnia. Takie właśnie stanowisko zajmuje wiele współczesnych autorytetów, w tym chacham Owadia Josef w Halichot Olam (chelek 4), rabin Moshe Feinstein w Igrot Mosze i chacham Ben-Cijon Aba Szaul w Or Le-Cijon.

Mimo że rabin Szlomo Zalman Auerbach zgłasza sprzeciw i zabrania zażywania witamin w szabat, ze stanowiska Bejt Josef i wspomnianych wcześniej autorytetów wynika, że w szabat można jednak przyjmować witaminy.

Podsumowanie:

Rabini zabronili zażywania w szabat w pewnych okolicznościach lekarstw. Zwykłe jedzenie może jednak być spożywane, nawet jeśli czyni się to ewidentnie w celach medycznych, stąd też zdrowej osobie wolno w szabat przyjmować witaminy i inne podobne medykamenty.

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 286-287,  tłum. M. Łokietek