Czy w szabat wolno zawiązywać i rozwiązywać węzły?

Czy w szabat wolno zawiązywać i rozwiązywać węzły? “Patah Eliyahu. The Daily Halacha” (121)

 

Pośród trzydziestu dziewięciu melachot (kategorii prac zabronionych w szabat) mamy koszer i matir, tzn. zawiązywanie i rozwiązywanie węzłów. W zgodzie z praktyką Żydów sefardyjskich – na podstawie Szulchan Aruch, siman 317:1 – w szabat nie wolno zawiązywać żadnego węzła, który miałby pozostać zawiązany przez okres ponad siedmiu dni. Jak wiadomo, niektórzy mają w zwyczaju pozostawiać swe krawaty zawiązane na zawsze i gdy trzeba, regulują jedynie ich długość, przesuwając ich koniec. Nie wolno zatem w szabat wiązać krawata z intencją pozostawienia go zawiązanym na stałe, nawet jeśli nie jest to profesjonalne wiązanie. Tak samo zabronione jest rozwiązywanie krawata z zamysłem, że będzie on pozostawał rozwiązany przez okres ponad siedmiu dni. Jeśli z kolei krawat był zawiązany w ciągu tygodnia z taką intencją, można go w szabat założyć i jego długość regulować, ponieważ – wg halachy – nie stanowi to melachy zawiązywania.

Czy wolno w szabat zawiązać podwójny węzeł?

Mimo że Żydzi aszkenazyjscy zajmują bardziej rygorystyczne stanowisko, Chida w simanie 317:1 orzeka, że w istocie wolno w szabat zawiązać podwójny węzeł, oczywiście pod warunkiem że nie ma się intencji pozostawienia go na okres ponad siedmiu dni. Zatem Żydzi sefardyjscy w szabat zawiązują dzieciom sznurowadła podwójnym węzłem, i tym samym – rozwiązują je (zob. Menuchat Ahawa, chelek 2, s. 27-29).

Czy wolno używać w szabat klipsów, które służą do zamykania woreczków foliowych?

Otóż halacha nie włącza zawijania klipsów w zakazy koszer albo matir, zatem wolno je zawijać i odwijać w szabat z intencją, że pozostaną tak na okres ponad siedmiu dni (Menuchat Ahawa, ibid., s. 38-39).

Podsumowanie:

W szabat nie można zawiązywać nawet prostego węzła, jak w przypadku wiązania krawata, jeśli ma się zamiar pozostawić go na okres ponad siedmiu dni; z podobną intencją nie wolno rozwiązywać węzła. W szabat można regulować długość krawata, nawet jeśli został on zawiązany na zawsze. Żydzi aszkenazyjscy zabraniają w szabat podwójnego wiązania węzłów, podczas gdy sefardyjscy przyjmują stanowisko łagodniejsze. W szabat wolno zawijać i odwijać klipsy służące do zamykania woreczków foliowych.

Rabbi Eli J. Mansour – „Patah Eliyahu. The Daily Halacha”, s. 253-254,  tłum. M. Łokietek‎